ماركس دموكراسی را نفهميد
يكصد سالگی انقلاب اكتبر در سخنرانی بابك احمدی
١٠٠ سال از انقلاب اكتبر مي‌گذرد؛ رويدادي كه بي‌شك تاريخ جهان در سده بيستم را رقم زد و بيش از همه بر سرنوشت ميليون‌ها انسان تاثيرات انكار‌ناپذير و گاه تلخ و ناگواري به جاي گذاشت.
زندگی حیوانی شما به پایان رسیده است
راهی به‌سوی جاودانگی
شهرهایی که ابررایانه‌های هوشمند آن‌ها را کنترل می‌کنند، رهایی از بند تن و میل به جاودانگی؛ این‌ها دیگر صرفاً موضوع خیال‌پردازی در رمان‌ها و فیلم‌های علمی-تخیلی نیست، چون دانشمندانی در کالیفرنیا و حامیان میلیاردر آن‌ها بر این باورند که تکنولوژی لازم برای تداوم حیات، با آپلودکردن ذهن به‌نحوی که بتواند جدا از بدن وجود داشته باشد، فقط تا چند سال دیگر واقعیت خواهد یافت. البته در این آرزوی رهایی از صورت انسانی، به‌طرزی تناقض‌آمیز و آشکار، چیزی انسانی وجود دارد.
هوش مسئله‌ای عمیقاً سیاسی است
تاریخ سیاه هوش
هوش به چه کاری می‌آید؟ پاسخ این سؤال از افلاطون تا امروز این بوده است: سلطه. در این تفکر همواره سلسله‌مراتبی ناگسستنی از نظر هوشی میان انسان‌ها برقرار بوده است. باهوش‌ترین‌ها، از نظر طبیعی، حق یا حتی وظیفه داشته‌اند که بر دیگران فرمان برانند، آن‌ها را به بیگاری بکشند، قتل ‌عام کنند، یا فقیر و مطیع خود نگه دارند. اما این تنها مسیر ممکن برای اندیشیدن دربارۀ هوش نیست.
منظر غرق‌شدگان
زاویه دو لاپورت (روزنامه‌نگار فرانسوی): سیمون وی سی‌وچهار سال بیشتر در این دنیا نزیست اما مجموعه نوشته‌های پرقدرتی به یادگار گذاشت که هنوز که هنوز است روشنی‌بخش‌اند.
نقد دکتر رضا داوری اردکانی بر كتاب فوتبال و فلسفه
استاديوم امروز؛ كليسای ديروز
فوتبال امروز پر طرفدارترين موضوعي است كه گروه‌هاي متفاوتي از انسان‌ها را به شكل‌هاي خاصي به خود مشغول داشته است، گروه‌هاي مختلف سني، قومي، جنسيتي، ملي، اجتماعي و... از جنبه‌هاي متفاوت درگير فوتبال هستند، يعني غير از كساني كه خودشان يا بازيكن حرفه‌اي يا غيرحرفه‌اي فوتبال هستند يا مربي فوتبال هستند، گروه‌هاي عظيمي از آدم‌ها طرفداران فوتبال هستند، شمار قابل ملاحظه‌اي از انسان‌ها نيز درگير اقتصاد كلان فوتبال هستند.
بقای زیباترین
پرندگان و انسان‌های خردمند
در سال‌های اخیر، به طور متوسط در هر سال، ۱۶۰ کتاب دربارۀ داروین منتشر شده است. یعنی هر ۲.۳ روز، یک کتاب. بااین‌حال، گویا همچنان زوایایی از کار داروین باقی است که آنچنان که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته‌اند. یکی از آن‌ها نظریه‌ای است که قرار بود نقشِ زیبایی را در مسیر انتخاب طبیعی و فرگشت توضیح دهد. اما این نظریه هیچوقت نتوانست مثلِ نظریۀ انتخاب اصلح نظر زیست‌شناسان را به خود جلب کند.
نیچه «دو» چیز است: «فلسفه دو نزد نیچه»
گزارشی از کتاب «کوتاه‌ترین سایه: مفهوم حقیقت در فلسفه نیچه»
قدرت خیال
رابطه فلسفه با تخیل
فیلسوفان از دیرباز، رابطه‌ای سرشار از عشق – نفرت با تخیل داشته اند. به عنوان نمونه، رنه دکارت با انتقاد از تخیل، آنرا بیشتر یک مانع جهت پرسش‌های عمیق درباره طبیعت هستی می‌دانست که هیچ گونه کمکی در پاسخ گویی به این گونه پرسش‌ها نمی‌کند. او در کتاب خود با عنوان تأملات در فلسفه اولی (۱۶۴۱) بیان داشت که تلاش برای تصور کردن مسیر یک فرد به سوی حقیقت متافیزیکی، همانقدر احمقانه است که به امید بدست آوردن تصویر شفافی از جهان از طریق رویا ها، به خواب بروید.
نظر هر کسی محترم است؟ اصلاً و ابداً
دشواری‌های گفت‌وگو
نزدیک به سه‌سال پیش، در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران، یکی از گفت‌وگوهای به‌یادماندنیِ این سال‌ها بین یک استاد جامعه‌شناسی و چندتا از دانشجویان درگرفت. آن استاد جامعه‌شناسی در سخنرانی‌اش موسیقیِ یکی از خوانندگان فوق‌محبوب عامه‌پسند را که به تازگی فوت کرده بود، شدیداً به باد نقد گرفت. اما دانشجویانی از پایین سن فریاد می‌زدند که هرکسی نظر خودش را دارد و نباید به سلیقۀ دیگران توهین کرد. حق با که بود؟
نجات جهان با کار کمتر
موج‌سواری با کانت و سارتر
اخلاق پروتستانی که وبر آن را روحِ سرمایه‌داری می‌دانست، بسیار بر کارکردن تأکید می‌کرد. همکار مارکس و منتقد بزرگ سرمایه‌داری، فردریش انگلس نیز معتقد بود که آنچه میمون را به انسان تبدیل کرد، کار بود. دیگران نیز، از کانت تا سارتر، هر کدام به نوعی بر اهمیت و فضیلتِ کار صحه می‌گذاشتند. کارکردن به‌مثابۀ جوهر انسانیت ایده‌ای بسیار جاافتاده است، اما چه بسا همین ایده وضعیت کرۀ زمین را به موقعیتِ دردناک کنونی‌اش رسانده باشد.
در نگاه زیست محوری
باربور و برخی دیگر از فیزیک دانان هر واحد خاص از زمان (لحظه) را به عنوان یک کل در نظر می گیرند، آنها معتقد هستند که این لحظه به خودی خود کامل است و در جای مخصوص به خود قرار دارد. ما در زنجیره ای از «اکنون ها» زندگی می کنیم. باربور می گوید: «ما عمیقا معتقد هستیم که [اشیاء] در جایگاه مشخصی در نسبت با دیگر اشیاء وجود دارند. اما اکنون ها (لحظه های اکنون) صرفا وجود دارند، نه بیشتر و نه کمتر.»
ترجمه‌های فلسفی دریابندری از نگاه ضیاء موحد
ترجمه در زندان
نجف دریابندری علاوه بر ترجمه‌های ادبی خود در فلسفه نیز دو کتاب مهم ترجمه و تألیف کرده است، یکی «تاریخ فلسفه غرب» اثر برتراند راسل و دیگری «درد بی‌خویشتنی» که رساله‌ای است در بررسی مفهوم الیناسیون.
ایده مشهور دکارت؛ تحت تاثیر یک زن
دکارت مشهور است به فیلسوف بنیان‌گذار. پدرِ فلسفۀ مدرن. کسی که افکاری کاملاً متمایز از هم‌عصران خود پرورید و پایۀ فکر جدید را ساخت. اما این تصویر از دکارت، ده‌ها سال پس از مرگ او ساخته شده است. در زمان دکارت کسی او را متفکری یکسره متفاوت نمی‌دانست. او تحت تأثیر متفکران عصر خود بود و شاید بیش از همه، وام‌دار راهبه‌ای عارف به نام ترزا که نوشته‌هایش در آن دوران بسیار محبوب بودند.
چگونه گرامشی به آکادمی رانده شد
گرامشی، دفترهای زندان و فلسفه به بهانه انتشار کتاب «برگزیده نوشته‌های فرهنگی»
«یادداشت‌های زندان» مجموعه مقالاتی بود که گرامشی طی یازده سال زندانش تحت رژیم فاشیستی ایتالیا نوشت.
درآمدی بر پدیدارشناسی تجربه و آگاهی
در فلسفه ذهن که رشته جدیدی در فلسفه به‌شمار می‌آید اصطلاح پدیدارشناسی اغلب به خصوصیت کیفیات حسی مانند بینایی، شنوایی و غیره اطلاق می‌شود. بااین‌حال، تجربه ما در محتوای غنی‌تر از احساسات صرف است.
    صفحه  از ۱۱
نگاه ویژه

پایان شمال سبز

در نقشه گوگل، استان‌های سرسبز شمالی کشورمان به‌خوبی دیده می‌شوند. از تمام ساحل دریای خزر، سرسبزترین بخش آن سواحل ایران است

رابطه عجیب خجالت و خلاقیت!

سال ١٩٣٩ بود. مدیر یک شرکت تبلیغاتی که از کم‌بودن ایده‌های خلاقانه تبلیغاتی میان کارمندانش به ستوه آمده بود، تصمیم جالبی گرفت: به‌جای اینکه هر یک از کارمندانش، به صورت جداگانه فکر کنند و تلاش کنند ایده‌ای خلاقانه به‌دست آورند، آنها را دور هم جمع کرد تا در کنار هم جلسه ایده‌پردازی خلاقانه برگزار کنند.

جرم نسل‌کشی در میانمار

جمهوري سوسياليستي متحده ميانمار با ٥٥ ميليون نفر جمعيت که ١٠ درصد آن مسلمان و بقيه بودايي هستند، در سال‌هاي اخير بحران‌هاي انساني عظيمی را تجربه کرده است.