سلبریتی‌ها چطور فلسفۀ آلمانی را تسخیر کردند؟
فیلسوف باید شومن باشد، مثل ریچارد پِرِشت
دیدن فیلسوفان در تلویزیون چیز عجیبی نیست. فقط یک میز و یک مجری لازم است تا آن‌ها سخنرانی خود را شروع کنند و دیگران هم چیزی نفهمند. اما این روزها آلمانی‌ها، وقتی تلویزیون را روشن می‌کنند، فیلسوفی را می‌بینند که از قضا خودش هم مجری است و هم به زبان ساده سخن می‌گوید: ریچارد دیوید پرشت. هرچقدر این صحنه برای مردم جذاب و خواستنی است، همان‌قدر فلسفه‌خوانده‌های دانشگاهی را عصبانی می‌کند. اما این اصلاً برای پرشت مهم نیست؛ او یک میلیون مخاطب دارد.
پس چه کسی نگهبان‌ها را نگهبانی کند؟
نگاهی به سه کتاب جدید دربارۀ سیاست‌ورزی در عصر پساحقیقت
سه روزنامه‌نگار برجسته، و سه کتاب با موضوعی واحد. عنوان کتاب‌ها برگرفته از واژۀ سال ۲۰۱۶ به انتخاب لغت‌نامۀ آکسفوردند؛ «پساحقیقت۱»، صفتی با این تعریف: «مرتبط یا دال بر اوضاعی که در آن اثر حقیقت‌های عینی بر شکل‌دهی به افکار عمومی، کمتر از توسل به هیجانات و باورهای شخصی است.» هر کدام تا حدی در واکنش به کارزار دونالد ترامپ و پروپاگاندای شرم‌آور همه‌پرسی برکسیت هستند. هر سه گلایه می‌کنند که رسانه‌های اجتماعی و جادوی سیاه فناوری‌های نوین، قدرت بی‌سابقه‌ای در دست‌کاری ذهنی و گمراه‌سازی بخش عظیمی از جمعیت دارند.
صنعت جدید رتبه‌بندی دانشگاه‌ها
اخیراً کیو.اس رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان در سال ۲۰۱۸ را اعلام کرده است. سرواژۀ کیو.اس مخفف «کواکارِلی و سایمندز۱» است، اما راستش محض شوخی ترجیح می‌دهم آن را مخفف «حماقت عجیب» (Quirky Silliness) بدانم، چون با توجه به نتایجی که منتشر می‌کند، این نام بیشتر برازنده‌اش است.
استوارت هال: متفکر فرهنگ عامه‌پسند
خیزش مطالعات فرهنگی
این روزها که بحث دربارۀ جایگاه و تأثیر هنرمندان عامه‌پسند در کشورمان داغ است، بهتر است استوارت هال را جدی بگیریم. هال در سال ۱۹۸۳، سلسله‌ای از سخنرانی‌ها را در دانشگاه ایلینوی ارائه کرد که توضیح و تبیینی بودند از مفهومِ جدیدی که از «فرهنگ» ساخته بود. او ده‌ها سال اجازۀ انتشار آن‌ها را نداده بود زیرا از چیزی می‌ترسید که خودش «نظریه‌پرستی» می‌نامید. حالا سه‌سال پس از مرگ او، این سخنرانی‌ها به چاپ رسیده‌اند.
چرا ریاکار می شویم و نقش بازی می کنیم؟
گفت و گو با دکتر هدایت علوی تبار درباره ریا و پنهان کاری و نقاب به چهره زدن از نظر ژان پل سارتر؛ فیلسوف فرانسوی در کتاب «هستی و نیستی» مفصل تر به این موضوع پرداخته است.
انقلاب فرانسه، فلاکت آلمان
گفت‌و‌گو با مراد فرهادپور درباره هگل و انقلاب فرانسه به بهانه ترجمه کتاب «جشن ماتم»
ربکا کامی، استاد فلسفه و ادبیات تطبیقی در دانشگاه تورنتو، نویسنده کتاب‌های «فرجام‌ها: خاطره در هگل و هایدگر» (١٩٩٩) و گمشده در آرشیوها (٢٠٠١) است. کامی در کتاب آخر خود «جشن ماتم» (٢٠١١) تفسیری از برداشت هگل از «تجربه تاریخی» ارائه می‌کند. او از طریق خوانشی جذاب از فصل «روح» در کتاب «پدیدارشناسی» معتقد است هگل «ناهمزمانی» یا «نابهنگامی» ساختار این تجربه را نشان می‌دهد.
بحران بازتولید و پیدایش پرولتاریای «قانون‌شکن» جدید
مصاحبه با سیلویا فدریچی، فیلسوف فمینیست و فعال مدنی مارکسیست
اگر به برده‌داری، کار بازتولیدی، کار کشاورزی تحت شرایط شبه‌برده‌داری – مثلاً دهقانان و کارگران در آمریکای لاتین تحت استعمار – نظر کنیم، می‌توانیم ببینیم کار مزدی در قیاس با کار بی‌مزد واقعاً یک استثنا بوده.
بحران مارکسیسم به روایت آلتوسر
گفت‌وگوهای تلویزیونی لویی آلتوسر
درواقع مصاحبه حاضر از معدود گفت‌وگوهای تلویزیونی لویی آلتوسر است که در آوریل ١٩٨١ انجام شد، درست چند هفته قبل از اینکه همسرش هلن را بکشد.
زندگی در مرزهای ملال
فلسفه ملال
ملال همواره به‌نوعی با انسان همراه بوده و الزاما حاوي عنصري انتقادي بوده چون اين ايده را بيان مي‌كند كه يك موقعيت مشخص يا كل هستي او را ناراضي مي‌كند.
اگر فلسفه علم را به معنای گسترده آن علم‌شناسی یعنی کوششی فکری برای شناخت چیستی و ویژگی‌ها و نقش علم و نسبتش با دیگر حوزه‌های معرفتی بدانیم، تاریخ آن را ‌می‌توانیم به افلاطون و ارسطو برگردانیم اما فلسفه علم به معنای دقیق‌تر از میانه‌های سده نوزدهم تا نخستین سال‌های قرن بیستم شکل گرفت و امروز به عنوان فلسفه خاص به رشته‌ای فراگیر تبدیل شده که درباره مسائل اساسی و بنیادین «شناخت»‌ بشری و بررسی چیستی و چگونگی علوم بحث می‌کند و از لحاظ علم مورد بررسی خود به زیرشاخه‌های متعددی تقسیم می‌شود.
فیلسوف ۷۹ساله دربارۀ «جوانی» سخن می‌گوید
زندگی حقیقی "آلن بدیو"
هر چه بیشتر با اندیشه‌های آلن بدیو آشنا باشید، از موضوع کتاب جدید او بیشتر تعجب خواهید کرد. بدیو در نوشتۀ تازه‌اش برای پسران و دخترانِ امروزی سخن گفته است. از اهمیت جشن‌های بلوغی نوشته است که طی آن‌ها پسران به مرد تبدیل می‌شدند و به فواید ازدواج و مادری برای دختران پرداخته است و ورای این‌ها، به لیبرالیسمی تاخته است که پسرها را برای همیشه کودک و دخترها را برای همیشه بزرگسال نگه می‌دارد.
نقش فرد در تاريخ
مارکسیسم در شوروی تبدیل به مذهبی رمزآلود شد و تصفیه‌ها و محاکمات نمایشی استالین در آغاز دهه ١٩٣٠ یادآور دادگاه‌های تفتیش عقاید در قرون وسطی.
چگونه یک انسان خردمند باشیم؟
«خِرَد» دقیقا چیست؟ پاسخ دادن به این پرسش کار مشکلی است. با این حال می‌دانیم که می‌توانیم خرد و خردمندی را در بعضی از انسان‌های اطراف خود مشاهده کنیم.
طرفداران پوپر اهل زنده باد ومرده باد نيستند
گفتگو با سيامك عاقلي، پژوهشگر و مترجم كتاب عطش باقي
به قول بريان مگي، نويسنده كتاب «پوپر» كه مرحوم بزرگمهر پيش از انقلاب آن را به فارسي ترجمه كرد، كمتر حوزه‌اي را مي‌توان يافت كه مورد روشنگري پوپر قرار نگرفته باشد. آراي پوپر را مي‌توان به شاخه‌هاي معرفت‌شناسي كه فلسفه علم زير شاخه آن است، فلسفه محض، معرفت‌شناسي اجتماعي كه آن را نيز فلسفه علم مي‌توان محسوب كرد، علوم از جمله فيزيك كوانتوم، رياضيات بالاخص احتمالات، فلسفه سياسي و تلاش براي بهسازي نظريه داروين كه تلاشي علمي به نظر مي‌رسد و حتي فلسفه اخلاق، تقسيم‌بندي كرد. اما از نظرگاهي كلي‌تر تقسيم‌بندي شما درست است. در زمينه فلسفه محض، مهم‌ترين دستاورد پوپر، نظريه سه جهان اوست كه نظريه‌اي بسيار درخور توجه است و اگر مرادتان از فلسفه محض، متافيزيك است، او هم‌سخن با فلاسفه تحليلي زبان، ميانه‌اي با بحث‌هاي متافيزيكي ندارد و ارزش گزاره‌هاي فلسفي را در نقدپذيري عقلاني آن مي‌شناسد.
راه فرار از بازی‌های زبانی
استفاده از زبان بخشی جدایی ناپذیر از موقعیت انسانی است. ما در زبان زندگی می کنیم، با این حال نحوه زندگی ما چیزی است که دیدن آن برای ما دشوار است. ویتگنشتاین جواب های حاضر و آماده ای برای حل این مسائل ندارد. در واقع تا زمانی که زبان وجود داشته باشد می تواند ما را فریب بدهد و ما با این امکان مواجه خواهیم بود که هر لحظه اشتباه کنیم. و بیرون از زبان هیچ نقطه قابل اتکایی وجود ندارد. پس هیچ راه فراری از بازی های زبانی وجود ندارد اما ما می توانیم نوعی از آزادی را در درون آن به وجود بیاوریم. اگر می خواهیم که این آزادی را ببینیم ابتدا باید «احمق باشیم».
    صفحه  از ۸
اخلاق در وضعيت صلح مسلح
حجاريان در نشست اخلاق، جنگ و صلح