ژانر‌نویسی تازه اول راه است
ضحی‌كاظمی از رمان «آدم ‌نما» می‌گوید

ژانر‌نویسی تازه اول راه است

رمان «آدم نما» رمانی است که در ژانر علمی - تخیلی و زیرژانر پادآرامانشهری نوشته شده. مخاطبانی که با این ژانر آشنایی دارند، می‌دانند با چه حال و هوایی سر و کار خواهند داشت.
چه اتفاقی می‌افتاد اگر سلینجر پنهان نشده بود؟

چه اتفاقی می‌افتاد اگر سلینجر پنهان نشده بود؟

هولدن کالفید طبق نظرسنجی‌های متعدد، محبوب‌ترین شخصیت داستانی تاریخ ادبیات است و «ناتور دشت» بعد از نزدیک به هفتاد سال از انتشار اولیه‌اش، سالیانه ۲۵۰هزار نسخه به فروش می‌رسد. اما خالق این رمان، جی. دی. سلینجر، در اوج شهرت و موفقیت، ناگهان دود شد و به هوا رفت.
نمایش سقراط: تئاتر در خدمت پرسش

نمایش سقراط: تئاتر در خدمت پرسش

بازی فرهاد آئیش در نقش سقراط با وجود دشواری‌اش معرکه بود. نورپردازی، دکور، موسیقی و حرکت‌های موزون هم تحسین‌برانگیز بود و از این بابت هم باید به همه دست‌اندرکاران بالاخص نویسنده و کارگردان حمیدرضا نعیمی و طراح نورالدین حیدری ماهر دست‌مریزاد گفت.
از رابعه تا سیمین؛ زنان جریان‌ساز در شعر فارسی

از رابعه تا سیمین؛ زنان جریان‌ساز در شعر فارسی

بخشی از زندگی رابعه بنت کعب دست مایه یکی از اپیزود‌های فیلم سینمایی «سمفونی نهم» در سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر شده است. این شاعر راکه با نام «رابعه بلخی» هم شناخته می‌شود، نخستین شاعر زن فارسی می‌دانند.
رمان جدید نویسنده‌ای که از قلمش خشم و نفرت می‌بارد
هفتمین رمان میشل ولبک در سه روز اول انتشار ۹۰هزار نسخه فروخت

رمان جدید نویسنده‌ای که از قلمش خشم و نفرت می‌بارد

میشل ولبک بی‌شک مشهورترین رمان‌نویس فرانسۀ امروز است. مردی با چهره‌ای تکیده که از قلمش آتش خشم و نفرت می‌بارد. ولبک را رمان‌نویس آیندۀ فرانسه می‌دانند، نویسنده‌ای که ویران‌شهر‌هایی را توصیف می‌کند که در انتظار این کشور است. رمان جدید او، «سروتونین»، نیز به طرز عجیبی به اوضاع و احوال امروز فرانسه شبیه است: کشاورزانی روستایی که جهانی‌شدن و اتحادیۀ اروپا زندگی‌شان را بر باد داده است و حالا برای گرفتن حقشان به شهر‌ها ریخته‌اند. همان جلیقه‌زردها.
هنر چه خیری به جامعه می‌رساند؟
سمفونی آرامش

هنر چه خیری به جامعه می‌رساند؟

هنر مناسب با جامعه امروز ما «هنر غیرتوضیحی» است. البته بسیاری از آثار هنری مربوط به سیاست یا زندگینامه‌ها پیام خاصی را منتقل می‌کنند که برعکس فضا را برای تغییر و تحول محدود می‌کنند. منظور این نیست که هنر معاصر نباید پیامی را انتقال دهد، بلکه نباید بر آن متمرکز شود چرا که توجه مخاطب باید به فرای پیام موجود فراخوانده شود.
اخلاقیاتِ جعلیِ فاتحان
ادبیات، دادرسی و اخلاق با نگاهی به «محاکمه اندرسون ‌ویل» سال لِویت

اخلاقیاتِ جعلیِ فاتحان

«محاکمه اندرسون ویل» طبق مستندات تاریخی محاکمه یک جنایت‌کار جنگی است و درنتیجه، محاکمه‌ای است که در آن حق به جانبِ فاتحانِ جنگ است؛ اما در نمایشنامه سال لِویت این محاکمه عرصه‌ای است برای برملا کردن سازوکار قانون و دادرسی، آن هنگام که این ساز‌و‌کار به ابزاری بدل می‌شود برای تثبیت و استحکام قدرت مسلط و برقراری اتحاد در سرزمینی که جنگ داخلی آن را دستخوش بحران و آشفتگی کرده است.
اگر آن شهر‌ها را از میان نمی‌بردم، چه کسی اردوگاه آوارگان می‌ساخت؟
مروری بر رمان پرندگان سرخ اثر محمد حنیف

اگر آن شهر‌ها را از میان نمی‌بردم، چه کسی اردوگاه آوارگان می‌ساخت؟

رمان جدید محمد حنیف، نویسندۀ پاکستانی-بریتانیایی، کمدی سیاهی است از ویرانی‌هایی که سیاست خارجی ایالات متحده در خاورمیانه به بار آورده است. داستان در هم پیچیده‌ای از یک خلبان آمریکایی که پس از سقوط بمب‌افکنش مجبور می‌شود در میان مردمی زندگی کند که قرار بود قتل‌عامشان کند. موقعیتی غریب از مواجهۀ سربازی که مجبور به اطاعت است و مردمی که دنبال راه نجاتی می‌گردند.
داستان دیوانه‌ترین نویسندۀ زندۀ دنیا
خیال‌پردازی در شهری متروک در استرالیا

داستان دیوانه‌ترین نویسندۀ زندۀ دنیا

جرالد مورنین از آن دست آدم‌هایی است که فاکنر درباره‌شان گفته است «ارواح شیطانی مدام زیر گوششان زمزمه می‌کنند»: از آدم‌ها فرار کن، هواپیما سوار نشو، دست به کامپیوتر نزن، به نویسنده‌ها و روشنفکرها فحش بده، و از همه بدتر، داستان‌های عجیب‌غریبی بنویس که احدالناسی از آن‌ها سر در نیاورد. می‌گویند مورنین از گزینه‌های نوبل ادبیات است، اما اگر بخواهید او را ببینید باید به بیغوله‌ای در استرالیا سفر کنید. کاری که گزارشگری ادبی کرده است تا از زندگی او سر در بیاورد.
غرق شدن در کتاب‌، چه بلایی سر مغزتان می‌آورد؟
آناکارنینا خودش را پرتاب می‌کند جلوی قطار، و همراه با او شما هم همین‌کار را می‌کنید

غرق شدن در کتاب‌، چه بلایی سر مغزتان می‌آورد؟

هرکس می‌خواهد ما را به کتاب‌خواندن ترغیب کند، معمولاً چند حرف کلیشه‌ای برای گفتن دارد: کتاب دیدت را وسیع می‌کند یا تجربۀ دیگران را در اختیارت می‌گذارد. اما واقعیت این است که این حرف‌ها فایده‌ای ندارد، مگر آنکه یک‌بار، هنگام خواندن یک کتاب، آن صاعقه به عمق جانتان بنشیند. صاعقه‌ای که باعث می‌شود با شخصیت کتابی که می‌خوانید، گریه کنید، بخندید یا خشمگین شوید. مطالعات عصب‌شناختی جدید یافته‌های شگفت‌آوری را دربارۀ حالات مغزی ما هنگام خواندنِ عمیقِ یک کتاب کشف کرده‌اند.
رهایی از جهان آشفته ترسناک
رمان در عصر خشم و وحشت چه فایده‌ای دارد؟

رهایی از جهان آشفته ترسناک

الیف شافاک در فرانسه به دنیا آمد و، پس از طلاق والدینش، همراه مادر به خانۀ مادربزرگش در ترکیه بازگشت. تجربۀ خیابان‌های شلوغ فرانسه و همزمان کوچه‌های آرام و متدین ترکیه در آن سال‌ها آشوبی در الیف به پا کرد. او گرچه از دل غربت به وطن خود بازگشته بود، اما همچنان احساس می‌کرد بی‌خانمان است. تا اینکه در همان ایام کودکی خانۀ اصلی‌اش را در «قصه‌ها» پیدا کرد: قصه‌ها جایی‌اند که می‌توان به سکوت گوش داد و حکمت را پیدا کرد.
خشونت عریان: سهم افراطیون به کتاب مشروطیت
درباره رمان «سوءقصد به ذات همایونی»

خشونت عریان: سهم افراطیون به کتاب مشروطیت

پیرنگ رمان «سوءقصد به ذات همایونی» که گاهی به‌اشتباه رمان تاریخی خوانده می‌شود، حول ماجرای ترور نافرجام محمدعلی شاه قاجار شکل گرفته است. رمان از زبان یک راوی دانای کل روایت می‌شود که در لحظاتی نسبت به دانای کل بودن خود لحنی هجوآمیز و طنزآلود پیدا می‌کند. او در فصل پیش از بخش اول رمان این توانایی را دارد که چونان «روح تاریخ» به ذهن همه‌ی کسانی که به‌نوعی در صحنه یا ماجرای سوءقصد به ذات همایونی حضور و شرکت دارند، نفوذ کند؛ اما در بخش‌های بعدی خواننده‌اش را با سرگذشت یکی از شخصیت‌های رمان همراه می‌کند و ماجرا را به سرانجام نافرجام سوءقصد رهنمون می‌شود.
شکایت از جدایی
سخنرانی پروفسور سیدحسین نصر در دانشگاه جان هاپکینز امریکا

شکایت از جدایی

مولانا را نمی‌خوانیم و به حرف‌هایش عمل نمی‌کنیم؛ فقط برای رفع احتیاجات ناسیونالیستی، بیرقش را دستمان گرفته‌ایم! به یاد دارم سال‌ها پیش، دانشگاه جورجیا، از من دعوت کرد تا درباره مولانا سخنرانی کنم؛ سپس گفتند ما می‌خواهیم برنامه ویژه‌ای نیز برای او اجرا کنیم. خلاصه شخصی آمد که با نواختن بنجو [(Banjo) موسیقی محلی هیل ویلیا در ویرجینیای غربی امریکا]اشعار مولانا را می‌خواند و من بواقع شگفت‌زده شدم! گفتم: «دارم می‌بینم که مولانا در قبرش دارد می‌چرخد!»
جولان ابتذال در سینما و موسیقی امروز

جولان ابتذال در سینما و موسیقی امروز

به‌هیچ‌عنوان یک «فیلمفارسیِ» پیش از انقلاب اثر مبتذلی قلمداد نمی‌شود، زیرا در مدیوم خود اثری را نمی‌توان یافت که فیلمفارسی‌ها رویکرد آن را تکرار کنند؛ یعنی «فیلمفارسی» «کلیشه» نیست و صرفا دارای درون مایه‌ای است پوچ؛ یعنی فقط سخیف است، نه مبتذل. در صورتی که فیلمفارسی‌های کنونی - از «کُما» تا «هزارپا» - که دقیقا مطابق با همان الگو‌های پیشین، حرف‌های پوچ دیروز را با بازیگران و کیفیت نمایشی متفاوتی می‌زنند، مبتذل هستند.
یک فیلمساز چگونه فیلسوف می‌شود؟
گفتگو با نویسنده کتاب «عباس کیارستمی و فیلم-فلسفه»

یک فیلمساز چگونه فیلسوف می‌شود؟

«باد ما را خواهد برد» اولین فیلمی بود که من از کیارستمی دیدم و بر این باورم که این اثر به لحاظ ساختاری بسیار عالی و کاری پیشرو در سینما است. همچنین دریافتم که این فیلم دارای بینشی بسیار عمیق و مباحثی جدی است که جنبه فلسفی دارند.
۳