نمایش «پرده خانه»؛ بازی سازی زنان در بازی خانه مردان

Faradeed

درباره نمایش «پرده خانه» به کارگردانی شیما اسدی

نمایش «پرده خانه»؛ بازی سازی زنان در بازی خانه مردان

نمایشنامه «پرده خانه» جزو بهترین متون بیضایی است که متاسفانه تاکنون در ایران اجرا نشده و خوشبختانه به لطف و کوشش شیما اسدی، برای نخستین بار در تاریخ تئاتر ایران اجرا می‌شود. البته این متن پیش‌تر توسط همین گروه، خرداد سال ۹۶ در آمفی تئاتر خانه تئاتر با راهنمایی اصغر همت و رضا صمدپور اجراخوانی شده بود.
کد خبر: ۵۹۹۵۵
بازدید : ۷۷۲
۱۴ تير ۱۳۹۷ - ۰۷:۳۹

نویسنده: بهرام بیضایی
 
تهیه کننده و کارگردان: شیما اسدی
 
بازیگران: شادی شاه علی/ پرنیا بارزید / ابراهیم برزیده/ نیکو پشوتن / امیرحسین حکیمی / مجید خلیلی/ عسل غروی / آیدا فرخ منش / کیمیا هوشمند
 
سرپرست نوازندگان: سیما قباد
 
مکان و زمان اجرا: تالار مولوی / ساعت ۲۰: ۳۰

نمایش «پرده خانه»؛ بازی سازی زنان در بازی خانه مردان
 

چرا باید این نمایش را دید؟
جای بسی خوشحالی است که هنوز می‌بینیم قشر دانشجویان و علاقه‌مندان تئاتر به اجرای نمایش‌های ایرانی علاقه مندند و برای روی صحنه بردن چنین آثاری، یک راست سراغ چیره دست‌ترین پژوهشگر و نویسنده این عرصه می‌روند؛ استاد بهرام بیضایی، نامدار عرصه تئاتر که گرچه خودش در وطن نیست، یاد و آثارش همچنان موجود و زنده و در دسترس است.
 
نمایشنامه «پرده خانه» جزو بهترین متون بیضایی است که متاسفانه تاکنون در ایران اجرا نشده و خوشبختانه به لطف و کوشش شیما اسدی، برای نخستین بار در تاریخ تئاتر ایران اجرا می‌شود. البته این متن پیش‌تر توسط همین گروه، خرداد سال ۹۶ در آمفی تئاتر خانه تئاتر با راهنمایی اصغر همت و رضا صمدپور اجراخوانی شده بود.
 
گروه اجرایی این نمایش که با تکیه بر قرارداد‌های سنتی تعزیه، اما به شیوه نوین آن را اجرا می‌کنند، به خوبی توانسته در فضایی تجربی و دانشجویی، محتوا و روایت ماجرای نمایشنامه را روی صحنه اجرا و به مخاطب نمایش‌های ایرانی منتقل بکند. داستان نمایش از این قرار است که در بازی خانه یکی از حرم سرا‌های سلطنتی، شماری از زنان با مذاهب و نژاد‌های گوناگون، به کار بازیگری مشغولند.
 
نمایش «پرده خانه»؛ بازی سازی زنان در بازی خانه مردان
 
این زنان که هر یک بغض و اندوهی در گلو دارند، بیشتر به اسیران دربار می‌مانند تا همسران سلطان. در این میان، خبر می‌رسد عروس تازه‌ای به عنوان تحفه به حرمسرای سلطانی آمده است. این عروس جدید که نامش را «نوسال» می‌گذارند، تن به رسوم و قواعد معمول دربار نمی‌دهد و به کمک «گل تن»، که رئیس معلم خانه و زن مورد علاقه سلطان است، بساط ظلم و فساد را از آن در بار برمی چیند.
 
نمایشنامه پرده خانه مانند غالب نمایشنامه‌ها و فیلمنامه‌های بهرام بیضایی، اثری است با تاکید و محوریت نقش زن در جامعه و مصائبی که او ناخواسته با آن‌ها در گیر است. تکنیک‌های نوشتاری و مهم‌تر از آن زبان گفتاری نمایشنامه مملو از دیالوگ‌های ریتمیک و آهنگین و متکی بر واژگان پارسی، از اصلی‌ترین نقاط قوت و امتیاز‌های این متن است.
 
زنانی که در چنبره نظام خشن و مستبد مردان گرفتار آمده اند، بنابر مقام و حرفه خود (بازیگری) و تکیه بر تیزهوشی، زیرکی و سیاست زنانه، بازی تازه‌ای برای گرفتن انتقام و رهایی از بند ظلم مردان راه می‌اندازند.
 
در این اثر، افزون بر تحلیل شماری از ویژگی‌های شخصیتی زنان در نظام مردسالار، نقش‌های گوناگون زن در چنین نظامی به خوبی و درستی برجسته شده. با وجود تلاش‌های گسترده نظام مردسالار برای مسخ هویت زنان، کشتن اندیشه‌های ایشان و تاراج جسم و روح شان، زنان عاقبت در پرتو آگاهی، خرد و سیاستمداری بر چنین نظامی پیروز می‌شوند و آزادی و دیگر حقوق از دست رفته خویش را باز می‌ستانند.
 
نمایش «پرده خانه»؛ بازی سازی زنان در بازی خانه مردان
 
حضور یک کارگردان زن در پس پرده تولید چنین نمایشی با این کیفیت ستودنی و خلاقانه، نشان از غیرت و همتی مردانه دارد که به دادخواهی زنان، سر در راه اجرای یکی از دشوارترین متون بیضایی بزرگ سپرده است. از دیگر ویژگی‌های مثبت نمایش، توانمندی اغلب بازیگران نمایش است.
 
بازی‌های تمام بازیگران زن، بی نظیر و درخشان است و چه خوب که این گروه زنانه توانسته اند در کنار هم، به هماهنگی و یکدستی کامل و دقیق در شکل اجرا و جنس بازی‌ها برسند. شادی شاه علی، پرنیا بارزید، نیکو پشوتن، عسل غروی، آیدا فرخ منش و کیمیا هوشمند، ستاره‌های درخشان این پرده خانه اند که می‌توان از هر لحظه بازی شان در اجرا شگفت زده شد و لذت برد. شیما اسدی نیز تلاش تحسین برانگیزی در مقام کارگردان اثر داشته تا بتواند حق مطلب را در اجرای متن استاد بیضایی و یک نمایش ایرانی خوب، دیدنی و به یادماندنی ادا بکند.

چرا نباید این نمایش را دید؟
متاسفانه در یکی دو لحظه نمایش، با افت ریتم روبه روییم و نمایش تا حدودی از مسیر اصلی خود خارج شده و موجب کسالت تماشاگر میشود. گرچه خیلی زود دوباره به بستر مناسب و جذاب خود برمی گردد. با وجودی که کارگردانی و بیشتر بازی‌ها خوبند، ولی فضاسازی نمایش موجب نمی‌شود تماشاگر از ش. کوه متن بیضایی به وجد بیاید.
 
نمایش «پرده خانه»؛ بازی سازی زنان در بازی خانه مردان
 
به تعبیری در نمایش، از شور و هیجان و قدرت متن‌های بیضایی خبری نیست. متاسفانه کارگردان و بازیگران مرد نمایش نتوانسته اند نقش‌های خود را به درستی و چنان که از شخصیت انتظار می‌رود، ادا کنند. به ویژه نگاه بکنید به بازی‌های بازیگران نقش‌های سلطان و خواجه صندل که اصلا حس شخصیت‌های خود را درست منتقل نمی‌کنند. بازیگر نقش سلطان، به هیچ وجه ویژگی‌های یک پادشاه زن باره و مستبد را ندارد.
 
بازی و بیا خواجه صندل نیز ناپخته و در حد رفع تکلیف است. موسیقی‌های ساخته شده خوبند، اما اجرای نوازندگان انرژی کافی را برای لذت بردن از موسیقی کار ندارد و در واقع، موسیقی چنان که باید بر اجرا سوار نیست.
 
منبع: روزنامه هفت صبح
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
نگاه