فیلم در جسم و روح؛ راز عشقی متفاوت
یونگ: انسان‌ها در متافیزیک ارتباط دارند

فیلم در جسم و روح؛ راز عشقی متفاوت

در جسم و روح یک درام مجاری به نویسندگی و کارگردانی ایلدیکو انیدی است که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. فیلم از لایه‌های روانی هم فراتر می‌رود و موضوع عشق را هم در نوع خاصی به تصویر می‌کشد. نقش‌های اصلی داستان خواب‌هایی می‌بینند.
کد خبر: ۹۲۷۰۴
بازدید : ۳۸۰۴
۱۶ مرداد ۱۴۰۰ - ۰۸:۵۰
فرادید| بابک زمانی؛ آن جا که در خوابمان، جسم مانند یک روح سفر می‌کند و به هرجایی که بخواهد پا می‌گذارد و وارد خواب دیگری می‌شود و در نقطه‌ای خاص ملاقاتی شکل می‌گیرد، برای همه مان پیش آمده است. حال اگر این خواب‌ها درباره‌ی خود ما نباشند و تنها شکل و شمایل و مکان آن با خواب‌های دیگری یکسان باشند، نوعی عجیب از ادغام این خواب هاست و اگر دو نفر به طور اتفاقی متوجه شوند که خواب هایشان در نقطه‌ی خاص با شکلی خاص و همسان در حال رخ دادن هستند و دست بر قضا باید به یکدیگر درباره‌ی این خواب‌ها بگویند، می‌تواند شروع یک عاشقانه‌ی نامعمول و جذاب باشد.

اتفاقی که در فیلم «در جسم و روح» رخ می‌دهد و وقتی روح‌ها سفر می‌کنند و تصویری یکسان می‌بینند، جسم‌ها به یکدیگر نزدیک می‌شوند. ایده‌ی جذابی که می‌توانست تبدیل به یک اثر سانتی‌مانتال شود، با روایت دقیق فیلمساز، قاب‌های درست و حساب شده و بازی‌های گیرای بازیگران، تبدیل به تجربه‌ای متفاوت از درک شکل گیری یک رابطه‌ی عاشقانه شده است. تجربه‌ای که قاب سینما آن را برای همه‌ی ما ملموس و نزدیک خواهد نمود.

«در جسم و روح» یک درام مجاری به نویسندگی و کارگردانی «ایلدیکو انیدی» است که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد. این فیلم در نودمین دوره جوایز اسکار نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی زبان شد و در شصت و هفتمین جشنواره بین المللی فیلم برلین نیز برنده خرس طلایی شده است.
معرفی فیلم «در جسم و جان» فیلمی درخشان از سینمای مجارستان
در جسم و روح همانطوری که از نامش نیز پیداست با رویا و واقعیت مواجهیم و تاثیراتی که ناخودآگاه انسان روی زندگی واقعی او می‌گذارد یا حتی برعکس. یعنی تاثیری که زندگی روزمره انسان بر خواب و رویاهایش می‌گذارد.

در این فیلم با دو داستان موازی مواجه می‌شویم که در ابتدا به نظر می‌رسد ربطی به هم ندارند. یکی در جنگل اتفاق می‌افتد و رابطه بین یک گوزن نر و یک گوزن ماده را در فضایی سورئال نشان می‌دهد و دیگری یک مرد تنها که مدیر یک کشتارگاه است.

اندره که مدیر ارشد مالی یک کشتارگاه است، حواسش جمع دختری می‌شود که به تازگی در کشتارگاه استخدام شده است، رخ دادن اتفاقاتی باعث می‌شود تا این دو متوجه اشتراکاتی در زندگی خود بشوند.

شکل گیری تدریجی علاقه‌ای بین دو کارگر تنها و منزوی که برای کشتارگاهی کار می‌کنند، مسیر داستان را پیش می‌برد. این دو می‌توانند در خیال و رویاهایشان به صورتی افسانه‌ای با هم ارتباطی صمیمی برقرار کنند، اما در دنیای واقعی قادر به ایجاد این ارتباط نیستند.
معرفی فیلم «در جسم و جان» فیلمی درخشان از سینمای مجارستان
فیلم به نوعی از همان ابتدا قرارداد دو فضایش را می‌گذارد. در صحنه‌ی ابتدایی، گوزنی نر را می‌بینیم که در جنگلی برفی به سمت یک گوزن ماده می‌رود و سرش را روی سر او می‌گذارد. سپس هردو گوزن از قاب خارج شده و عنوان فیلم نقش می‌بندد. بلافاصله پس از عنوان بندی، به فضای بی رحم و آزاردهنده‌ی کشتارگاه برش زده می‌شود تا موقعیت مکانی و فضاسازی قصه‌ای را که قرار است روایت شود دریابیم.

فیلمساز با این شروع، مخاطب را آماده‌ی دنبال کردن موازی دو عالم خیال و واقعیت می‌کند و همانطور که از عنوان بندی فیلم برمی آید، بیراه نیست که بگوییم جسم استعاره‌ای از دنیای واقعی و روح استعاره‌ای از دنیای خیال است و فیلمساز مسیری میان این دو را طی می‌کند. اگر تنش‌های موجود به روشنی توانسته باشد عناصر موجود در عنوان فیلم را بازتاب دهد، تضاد و اختلاف‌ها کاملا حالتی از سردی داشته و کمتر جنبه‌ای عاطفی و احساسی در آن‌ها دیده می‌شود.

داستان

معرفی فیلم «در جسم و جان» فیلمی درخشان از سینمای مجارستان
همه چیز برای دختر از رویای مشترکش با مرد آغاز می‌شود که در قالب دو گوزن نوک بینی هایشان موقع آب خوردن از چشمه‌ای با هم تماس پیدا می‌کند و کل فیلم چیزی نیست جز اینکه دختری زیبا و موفق، اما تنها و مردم گریز یاد بگیرد که چطور دیگری را لمس کند و آن دست فلج افتاده از تخت را در دست بگیرد و نوازش کند. اما ماریای ساده دل نمی‌داند از کجا باید شروع کند و از نزدیکی با دیگران به هراس می‌افتد.

او در تمام این سال‌ها کوشیده تا ناتوانی اش از ارتباط با دیگران را پشت ظاهر مغرور و بی اعتنا و سختگیر خود پنهان کند. ولی حالا دلش می‌خواهد آن لحظه باشکوه در خوابش را در واقعیت نیز تجربه کند و از آن ملاقات ارواح شان به دیدار جسم هایشان نایل شود. پس به توصیه روانشناسش که مخصوص بچه هاست، همچون یک کودک از نوازش خودش شروع می‌کند و به کل جهان می‌رسد و دست می‌کشد بر بدن ستبر گاوی که بزودی سلاخی می‌شود تا جوانه کوچکی که به تازگی سر برآورده.

آنجا که در میان چمن‌ها خوابیده است و یکدفعه آب پاش‌های پیرامونش از هر سو او را خیس می‌کنند و او قطرات آب را بر صورتش حس می‌کند، نوازشی را که نثار هستی کرده است، در بازگشت به سوی خود می‌بیند و آغوشی را که گشوده، در برش می‌گیرد.

فیلم با ریتمی آرام و لحنی خوددارانه می‌کوشد کم کم به دختری که از همه فاصله می‌گیرد، نزدیک شود. عجله ندارد و با مکث و تامل بر جزئیات ریز و کوچک پیش می‌رود و اجازه می‌دهد حس غریبی که دختر از کشف خود به واسطه لمس جهان پیرامونش درک می‌کند، در ما جا بیفتد و ته نشین شود.

دقیقا با همان ملاحظه و ظرافت و طمأنینه‌ای که مرد برای دوست داشتن دختر از خود نشان می‌دهد و با نگریستن به ریزه کاری‌های رفتاری اش مجذوب او می‌شود. برای مرد همه چیز قبل از آن رویای مشترک شروع شده است. همان وقتی که از پشت پنجره به دختر نگاه می‌کرد که در سایه دیوار ایستاده بود و با احتیاط قدمی به عقب برداشت تا اشعه آفتاب بر پایش نتابد.

فیلم در جسم و روح به شکل ساده، اما به شدت عمیقی، به دشواری برقراری رابطه میان دو نفر در جهان معاصر می‌پردازد و نشان می‌دهد هیچ اهمیتی ندارد که انسان از لحاظ تکنولوژی ارتباطات چقدر پیشرفت کرده است و هر بار که کسی می‌خواهد به دیگری نزدیک شود، انگار خودش را تنها و بی تجربه در آغاز خلقت می‌بیند و نمی‌داند چطور از عشق سخن بگوید که رانده نشود.

عشق، رؤیا و رنج

معرفی فیلم «در جسم و جان» فیلمی درخشان از سینمای مجارستان
«در جسم و روح» روایتی‌ست عاشقانه در بستر کشمکش میان رویا و واقعیت. کارگردان در این فیلم آرزو، غم و اندوهی شاعرانه را با درد و زخم ناشی از واقعیت بی رحم زمینی ترکیب کرده است. مکان داستان یک کشتارگاه است که در پیش رفتن جریان داستان قطعا بدون نقش نبوده است. اگر تنش‌های موجود به روشنی توانسته باشد عناصر موجود در عنوان فیلم را بازتاب دهد، تضاد و اختلاف‌ها کاملا حالتی از سردی داشته و کمتر جنبه‌ی عاطفی و احساسی در آن‌ها دیده می‌شود.

این فیلم از لایه‌های روانی هم فراتر می‌رود و موضوع عشق را هم در نوع خاصی به تصویر می‌کشد. نقش‌های اصلی داستان خواب‌هایی می‌بینند که مشترک است و همین مسئله آن‌ها را به هم نزدیک می‌کند. البته ماجرا با شکست‌ها و عذاب‌هایی هم همراه است، اما حداقل کارگردان در روایت خود موفق ظاهر می‌شود.

نگاهی به ساختار و محتوای فیلم

معرفی فیلم «در جسم و جان» فیلمی درخشان از سینمای مجارستان
در جسم و روح آخرین ساخته فیلمساز شصت و دو ساله مجارستانی خانم ایلدیکو انیدی، برخلاف ظاهر آرام و با طمانینه اش درونی متلاطم و آشفته دارد. این آشفتگی نه از درونیات کاراکترها، بلکه از قلم فیلمنامه نویس سرچشمه می‌گیرد.

فیلمنامه‌ای که پر از کاشت‌های بی برداشت و کاراکتر‌های بی کاربرد است همه چیز خوب شروع می‌شود. دقیق و آرام فضا می‌سازد و کاراکتر خلق می‌کند، کاراکترهایش را در اتمسفر فیلم به درستی جانمایی می‌کند. چرا‌ها شکل می‌گیرند، تماشاگر را در تعلیقی ظریف مجذوب می‌کند. اما آرام آرام در اواسط فیلم ریتم و تعلیق و کاراکتر و همه داشته‌های فیلم از بین می‌روند.

ریتم کند فیلم از نیمه به بعد به دلیل پیش نرفتن داستان و تلاش نافرجام فیلم برای نزدیک شدن به دو کاراکتر اصلی، از دلایلی است که فیلم را بین یک فیلم قصه گو و عمیق و رابطه محور سرگردان می‌کند.

اما در کنار ضعف فیلمنامه، نباید از کارگردانی پخته فیلم با میزانسن‌های درست و دقیق غافل شد. شاید همین پرداخت بصری درست است که فیلم را تا پایان سرپا نگه می‌دارد. نمونه اعلای رابطه بین دو کاراکتر محوری را می‌توان در سینمای کیم کی دوک پیدا کرد به خصوص با دو فیلم نفس و سه آیرون، رابطه‌ای ذهنی و خارج از تعاریف کلیشه‌ای که گویی در جهانی دیگر در جریان است به طور کلی در جسم و روح فیلمی متوسط و دو پاره و نا منسجم است، اما تلاشی محترم و قابل درک برای دراماتیک کردن رابطه‌ای غیر قابل توضیح.
معرفی فیلم «در جسم و جان» فیلمی درخشان از سینمای مجارستان
«در جسم و روح» فیلم تحسین شده‌ای از دید کارگردانان است که برنده‌ی خرس طلایی برلین شد. همچنین الکساندرا بوربئی برنده بهترین بازیگر نقش اول زن در جشنواره‌ی فیلم اروپا شد. این فیلم به خاطر موضوعش برای عموم جامعه و خانواده‌ها مناسب است، چون هر آن ممکن است با پدیده‌هایی مشابه رو به رو شوند و بهتر است آمادگی لازم را داشته باشند.

سینمای مجارستان از دیرباز خاستگاه بزرگانی بوده که جنسی ناب و منحصر به فرد از سینما را عرضه کرده اند، سینما‌هایی که از ایده ها، قصه‌ها و اتفاقات خاص پر بوده و هستند، سینمایی که بلاتار، سابو، پانچو، کارولی ماک و زولتان فابری را پرورش داده و همین اسامی و فیلمهایشان کافی هستند تا به عظمت این سینما پی ببریم.

ایلدیکو انیدی قطعا یکی از کسانی است که در میان تمام این نام‌های بزرگ با سبک و سیاقی خاص از قصه گویی و پرداختن به موضوعاتی خاص توانسته تا نامی برای خود دست و پا کند، نامی که امسال با فیلم در جسم و روح موفق شد تا خرس طلای برلین را از رقبا برباید و بازگشتی با شکوه را برای انیدی پس از هجده سال رقم بزند.

در جسم و روح فیلمی است که فیلمنامه‌ای دقیق و درست دارد و وقتی مهمترین ابزارش درست است، قطعا می‌تواند تاثیرگذار و خوب باشد، حال اینکه کارگردانی درجه یک انیدی با دکوپاژی که بیننده را مسحور خواهد کرد، این فیلمنامه خوب را همراهی می‌کند تا بتوانیم شاهد یکی از بهترین آثار سینما باشیم.

فیلمی که پرده از راز عشقی متفاوت بر می‌دارد و مضمونی مهم را درون خود جای می‌دهد، و در لحظه لحظه اش کاری می‌کند تا بیننده تمام و کمال درگیر شخصیت‌ها و حال هوایشان باشد. فیلمی که می‌تواند تجربه‌ای متفاوت را برای شما رقم بزند...

خواب، روانشناسی و دنیای سینما

معرفی فیلم «در جسم و جان» فیلمی درخشان از سینمای مجارستان
ماریا و آندره دو کاراکتر اصلی فیلم، در یک کشتارگاه با هم همکار هستند و به طور اتفاقی در می‌یابند که هر دو یک خواب مشترک دارند و در آن، به شکل یک جفت گوزن نر و ماده در جنگل با هم ارتباط برقرار می‌کنند.

فیلم ضمن آنکه بر لطافت دنیای روح در مقابل پلیدی جهان مادی تاکید دارد، می‌گوید عشق در محلی خارج از جسم شکل می‌گیرد؛ در روح یا روان. طبق نظریه ناخودآگاه جمعی یونگ، همه انسان‌ها در یک سطح متافیزیکی با یکدیگر ارتباط دارند و بر اساس این پیوند است که آندره و ماریا به صورت مجزا، اما همزمان در یک خواب مشترک حضور داشته و به هم عشق می‌ورزند.

به باور یونگ در زندگی وقایعی هست که آگاهانه به حساب نیاورده ایم و به آستانه خود آگاهی نرسیده اند. آن‌ها رخ داده اند، اما ما بی آنکه بتوانیم درک شان کنیم، ضبط شان کردیم. دیری نمی‌گذرد که همچون اندیشه‌ای فرعی از ناخود آگاهمان سر بر می‌آورد و می‌تواند در خواب بروز کند.

همانطور که مشکلات جسمانی، مانند دست فلج آندره و اوتیسم خفیف ماریا موجب شده انزوا و تنهایی را برگزینند و نیاز به عشق را نادیده گرفته و از خودآگاه خود حذف کنند، اما این نیاز در ناخودآگاه وجود دارد و سرانجام تاثیرش را بر خودآگاه آن‌ها می‌گذارد.

یونگ می‌گوید خوداگاه و ناخود آگاه با هم ارتباط دارند، طبق مثال وی در مواقعی قصد صحبت در موضوع خاصی داریم، اما درست هنگام صحبت موضوع را فراموش می‌کنیم، قصد معرفی دوستی را به جمع داریم، اما هنگام معرفی نام او را فراموش می‌کنیم یا برای انجام کاری بر می‌خیزیم، اما هنگام اقدام فراموش می‌کنیم قصد انجام چه کار را داشتیم! در این مواقع ارتباط میان خوداگاه و ناخودآگاه بطور موقت قطع شده است.

هنگامی که موضوعی از خودآگاه ما گریخت، بدین معنا نیست که دیگر وجود ندارد، بلکه با رهنمود‌های ناخودآگاه این ارتباط مجدد برقرار می‌شود و ما می‌توانیم اندیشه‌های از یاد رفته را دوباره بازیابیم. بخشی از ناخودآگاه ما منبع نگهداری اندیشه ها، نماد ها، خاطرات و وقایع پاک شده از خودآگاه است، هرچند آن‌ها در خودآگاه حضور ندارند، اما بر آن تاثیر می‌گذارند.

همانطور که در فیلم، عشق به تدریج از دل روح بارور می‌گردد و به سطح جسم نمود می‌یابد، یا از ناخودآگاه به خود آگاه منتقل می‌شود. در صحنه پایانی می‌بینیم که آندره و ماریا در سطح فیزیکی به یکدیگر رسیده اند و دیگر خواب نمی‌بینند، در آخرین صحنه خواب، جنگل را بدون حضور دو گوزن می‌بینیم، چرا که ناخودآگاه آن‌ها دیگر ماموریتش به انجام رسیده است.
معرفی فیلم «در جسم و جان» فیلمی درخشان از سینمای مجارستانشاید بد نباشد در اینجا اشاره‌ای هم به نظریه‌ی فروید درباره‌ی «خواب» داشته باشیم. فروید معتقد بود محتوا و معنای خواب‌ها ریشه در خواسته‌ها و آرزو‌های سرکوب شده‌ی انسان دارد.

آرامشی که فرد گاهی در رویایش حس می‌کند ناشی از بروز همین خواسته‌های سرکوب شده است. نبود یک زن و رابطه‌ی عاشقانه در زندگی آندره و همچنین نبود یک رابطهی موفق در زندگی ماریا، نشانه‌هایی است که بروز چنین رویا‌هایی را در خواب این دو محتمل می‌سازد.

به راستی آیا جز این است که عشق فقط در مسیر انتظار وصل جریان دارد و خیال انگیز است و به هنگام وصل دیگر به واقعیت می‌رسد و خبری از رویای مشترک نیست؟
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
از میان اخبار
نگاه