«پشه‌نامه»؛ فهرست جهیزیۀ عروس در عصر قاجار

«پشه‌نامه»؛ فهرست جهیزیۀ عروس در عصر قاجار

در اینجا تصویری از سه «پشه‌نامه» مربوط به دوران قاجار و اقلام مندرج در آن‌ها را خواهید دید.
کد خبر: ۱۱۰۲۵۱
بازدید : ۳۳۰۹
۱۵ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۵:۳۲

فرادید| در دوران قاجار یکی از اسنادی که موقع ازدواج نوشته و نگهداری می‌شد، «پشه‌نامه» نام داشت. پشه‌نامه‌ها در واقع صورت جهیزیۀ عروس بودند که همۀ اقلام جهیزیه به صورت ریز و جزئی در آن‌ها نوشته شده بود؛ شاید به خاطر همین نوشتن جزئیات بود که به این اسناد پشه‌نامه می‌گفتند.

 

به گزارش فرادید؛ پشه‌نامه‌ها تصویر جالبی از زندگی در دوران قاجار به ما می‌دهند. مقایسۀ جهیزیه‌های قاجاری با جهیزیه‌های امروزی نشان می‌دهد که در طول بیش از یک قرن چه تحول عظیمی در زندگی روزمرۀ ایرانیان اتفاق افتاده است. تنوع اقلام ذکر شده در پشه‌نامه‌ها بسیار محدود است و معمولا فقط شامل انواع مختلفی از ظروف و البسه می‌شود.

 

در اینجا تصویر سه مورد از این پشه‌نامه‌ها را می‌بینید که به احتمال فراوان متعلق به خانواده‌های ثروتمند دوران قاجار بوده‌اند.

 

۱. پشه‌نامۀ همسر میرزا سید حسن (سال ۱۲۵۲ شمسی)

«پشه‌نامه»؛ فهرست جهیزیۀ عروس در عصر قاجار

در این پشه‌نامه علاوه بر فهرست جهیزیۀ عروس، فهرست لوازمی که داماد با خود آورده نیز ذکر شده. در فهرست لوازمی که داماد آورده و بخشی از مهریه به حساب می‌آمده‌اند، مواردی از این دست را می‌شود دید: کلام‌الله، آینه، چند نوع چارقد، چند نوع پیراهن، چند نوع ارخالق (نوعی قبای کوتاه آستین‌دار)، کمرچین، لنگ و بقچه.

 

فهرست جهیزیۀ عروس نیز شامل این موارد است: کلا‌م‌الله، آینه، سنگ‌پای نقره، صندوق نقره، خرپشته نقره، منقاش (موچین)، سماور، قندان، قوری، پیاله، گلاب‌پاش، قلیان، پرده پولک، متکا، آفتابه و لگن، قهوه‌دان، تیمم‌دان، وسمه‌جوش، لحاف و تشک و انواع مختلفی از چارقد و چادر و پیراهن.

 

۲. پشه‌نامۀ راضیه خانم، همسر حسن اعتضادی (حدود سال ۱۳۰۰ شمسی)

«پشه‌نامه»؛ فهرست جهیزیۀ عروس در عصر قاجار

این پشه‌نامه به دورۀ جدیدتری مربوط است و این را از برخی اقلام موجود در آن مثل گرامافون (به همراه ۲۳ صفحه) هم می‌شود فهمید. از سایر لوازم این پشه‌نامۀ اعیانی می‌شود به این موارد اشاره کرد: اسباب مسی، ظروف چینی، قلیان بلور، لحاف مخمل، یک دست صندلی، میز گرد، اسباب‌آلات نقره، پشه‌بند، تخت فنری، قالی، منقل، کرسی، هاون، صندوق و غیره.

 

۳. پشه‌نامۀ زهرا خانم (حدود سال ۱۲۷۰ شمسی)

«پشه‌نامه»؛ فهرست جهیزیۀ عروس در عصر قاجار

این صورت جهیزیه با خطی خوش و خوانا و به شکلی مرتب نوشته شده و تعداد هر کدام از اقلام هم در آن قابل تشخیص است. از اقلام مذکور در این سیاهه می‌شود به این موارد اشاره کرد: شربت‌خوری و چای‌خوری پاریسی، پرده کرکره با چوب‌پرده، منقل برنجی، سماور ورشو، و انواع ظروف و لباس‌ها.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
پیشنهاد ویژه