فرادید | مجله تاریخ - تاریخ ایران

Faradeed

از شکستن قلیان‌ها تا ظهور مشروطیت
نهضت تنباکو چه تأثیراتی در ایجاد تفکر مشروطه داشت؟

از شکستن قلیان‌ها تا ظهور مشروطیت

زمانی که خبر اخذ امتیاز رویتر از ناصرالدین‌شاه در روزنامه‌های اروپا منتشر شد، بُهت و حیرت مردم را فراگرفت؛ تا آنجا که بعضی به طنز، تاریخ قرن نوزدهم ایران را قرن امتیاز رویتری نامیدند.
نوروز قجری در آیینه فرنگی

نوروز قجری در آیینه فرنگی

پیش از نوروز نیز، مرد‌ها به حمام رفته و پاها، دست و ریش را حنا می‌گذارند، شب پیش از نوروز نیز رشته‌پلو یا آش رشته می‌خوردند و معتقد بودند که با خوردن این خوراک، در سال نو، کارشان رونق خواهد گرفت.
پوشش زنان ایرانی در دوره‌های پیش از تاریخ

پوشش زنان ایرانی در دوره‌های پیش از تاریخ

خود عمامه از چندین رج کلاف حلقه‌ای روی هم چیده، تشکیل می‌شد. احتمالا باید مو‌ها را کنار شقیقه کشیده و در پست سر جمع کرده باشند. در سکه فرهاد، ملکه را با سر باز نشان داده اند که گیسوان او به همین ترتیب آرایش شده بود.
از آنفولانزای اسپانیایی تا کرونا در ایران

از آنفولانزای اسپانیایی تا کرونا در ایران

تب می‌کنند بلا فاصله، با فاصله کمی سینه و پشت و پا‌ها درد می‌گیرد، سرفه زیاد می‌کنند. اگر این مریض هوشش به جا بود و گاهی هم تب قطع شود، شفا می‌یابد. اگر هوش به جا نبود و تب هیچ قطع نشود، تلف می‌شود.
مدرسه جادوگری شاه سلطان حسین!

مدرسه جادوگری شاه سلطان حسین!

جالب این‌جاست که شاه سلطان‌حسین این اکسیر را به عنوان معجون بیهوش کننده مورد استفاده قرار می‌داد و معتقد بود که صدای جادویی آن، انسان را بیهوش می‌کند؛ احتمالا نوکران درگاه هم باید برای دلخوشی شاه موهوم‌باف صفوی، خود را به بیهوشی می‌زدند!
موانع تاریخی قرنطینه در ایران

موانع تاریخی قرنطینه در ایران

نخستین‏ بار انقلابات صنعتی و ارتباطی به همه ‏گیر شدن بیماری‏ها انجامید. کشتی‏هایی که از فواصل دور در آن سوی اقیانوس‏ها می ‏آمدند، هم‌زمان که کالا‌های جدید را صادر می‏کردند، بیماری‏ها را نیز به سواحل دیگر کشور‌ها می‏ آوردند و به این ترتیب بیماری از منطقه ‏ای به منطقه دیگر سرایت می‏کرد.
دوستی «خاله‌خرسه» کمونیست‌های شوروی با ایران!
پیمان ۱۹۲۱، چگونه مسیر قدرت‌گیری رضاخان را هموار کرد؟

دوستی «خاله‌خرسه» کمونیست‌های شوروی با ایران!

لنین در این ملاقات به او اطمینان خاطر داد که شوروی هیچ طمعی برای جهانگشایی ندارد و حاضر است با ایران در راه مبارزه با امپریالیسم همکاری کند. بعد از این ملاقات روند مذاکره به خوبی پیش رفت و طی چند هفته قرارداد مودت بین ایران و شوروی منعقد شد.
ایزد گنه ببخشد و دفع
روایتِ "عبدالله مستوفی" از شیوع یک بیماری مسری در دوران قاجار

ایزد گنه ببخشد و دفع "وبا" کند

مستوفی البته در این بخش به همین اندازه بسنده کرده و غیر از اشاره‌ای کوتاه به نگرانی شاه برای حفظ جان خود، چیز بیشتری از وبای سال ۱۳۲۲ ننوشته؛ وبایی که گویا بسیار گسترده بوده و برای نخستین‌بار، بحث قرنطینه را به صورت ملی پیش آورد.
تاریخ گیاه‌درمانی در ایران

تاریخ گیاه‌درمانی در ایران

طب سنتی در ایران سلامت‌محور بوده و در آن تغذیه سالم، فعالیت بدنی و استراحت اهمیت زیادی دارد. در این راستا برای شناسایی و کشف خاصیت‌های درمانی مواد غذایی و گیاهان تلاش زیادی صورت گرفته است.
املاک رضاخانی

املاک رضاخانی

محمد رضا کائینی از محققان و آرشیویست‌های مطرح تاریخ معاصر ایران به مناسبت انتشار عکسی ویژه از رضا شاه قبل از به قدرت رسیدن در توضیح چرایی محرمانه بودن و اهمیت آن عکس نوشته بود:
ابولحسن ابتهاج؛ مرد میدان عمل
درآمدی بر فعالیت‌های سازمان برنامه در زمان ریاست ابوالحسن ابتهاج

ابولحسن ابتهاج؛ مرد میدان عمل

حیطه اختیارات سازمان برنامه همان طور که گفته شد، اتکای ابتهاج به شخص اول مملکت بود و اگر حمایت‌های پیدا و پنهان محمدرضاشاه نبود او نمی‌توانست چهار سال و نیم در برابر اعمال فشار وزیران و نمایندگان دوام آورد.
تورم کمرشکن در دوره پهلوی

تورم کمرشکن در دوره پهلوی

به‌منظور ارائه کارکرد اقتصادی خانواده، دو شاخص را می‌توان موردتوجه قرار داد. معیار اول، تعداد صنایع خانگی است، چراکه این صنایع در درون خانه و به وسیله اعضای خانواده تهیه شده و برای ساختن کالا، به هیچ یک از اعضا دستمزدی پرداخت نمی‌شد.

"حاجی واشنگتن"؛ اولین سفیر ایران در نیویورک

در مردادماه سال ۱۲۶۷ هنگامی که ناصرالدین‌شاه تصمیم گرفت هیئتی را به عنوان سفارت، به آمریکا بفرستد، حسینقلی‌خان مأمور انجام این کار شد و با هیئتی ۱۰ نفره، راه ینگه دنیا را پیش گرفت. مأموریت حسینقلی‌خان یک‌ساله بود
نامزدی جمالزاده در نوبل ۱۹۶۹

نامزدی جمالزاده در نوبل ۱۹۶۹

در آرشیو‌های آکادمی نوبل آمده است که یی‌پیتز‌آسموسن، ایران‌شناس و استاد دانشگاه کپنهاگ، این نویسنده ایرانی را به آکادمی نوبل پیشنهاد کرده بود.