جدول انواع سایز سیم و کابل برق به تفکیک

انتخاب درست انواع سایز سیم برق و انواع سایز کابل برق نقش مهمی در ایمنی و عملکرد مناسب برق ساختمان دارد. هر سایز کابل برق ظرفیت مشخصی برای عبور جریان دارد و انتخاب آن باید متناسب با میزان جریان مدار انجام شود. در هر مدار الکتریکی، انتخاب صحیح سایز سیم برق باعث می شود گرمای اضافی در سیم ایجاد نشود و از آسیب دیدن عایق یا وسایل برقی جلوگیری گردد.

اگر اندازه کابل کوچک تر از حد نیاز باشد، احتمال داغ شدن، افت ولتاژ و حتی آتش سوزی افزایش پیدا می کند و اگر بیش از اندازه بزرگ انتخاب شود، هزینه ها بی دلیل بالا می رود. 

به همین خاطر، آشنایی با سایز انواع کابل کمک می کند تا هم ایمنی ساختمان حفظ شود و هم مصرف برق و هزینه های اجرا به صورت منطقی مدیریت گردد. در واقع، سایز بندی اصولی کابل ها پایه و اساس یک برق‌کشی مطمئن و استاندارد به شمار می آید.

سایز کابل برق بر اساس عملکرد

 هر نوع سیم و کابل در سیم کشی ها کاربرد خاصی دارد. سایز سیم و کابل بر اساس جریان و محل نصب مشخص می شود.

انواع سایز کابل برق افشان

 سایز تولیدی کابل های افشان از 0.5 تا 500 میلی مترمربع است. سایز، سطح مقطع، جنس عایق و برند، از عوامل موثر بر قیمت کابل برق افشان هستند. کابل برق افشان به دلیل انعطاف پذیری بالا در مکان‌هایی که به خمش زیاد نیاز است، مانند مسیر پر پیچ و خم سیستم برق کشی ساختمان کاربرد دارد.

انواع سایزهای پرکاربرد کابل برق

کابل با سطح مقطع ۱.۵ یا ۲.۵ میلی متر

این گروه شامل هادی های مسی یا آلومینیومی است و در سیم کشی عمومی ساختمان کاربرد دارد. سطح مقطع ۱.۵ میلی متر بیشتر در مدارهای روشنایی استفاده می‌شود، در حالی که ۲.۵ میلی متر برای پریزها مناسب است. موارد زیر از انواع سایز کابل برق تک فاز و سایز کابل های برق خانگی هستند.

کابل افشان ۲×۱.۵ میلی‌مترمربع

این کابل از ۲ رشته هادی افشان با سطح مقطع ۱.۵ میلی مترمربع تشکیل شده است. حداکثر جریان مجاز این کابل بسته به شرایط نصب معمولاً بین ۱۵ تا ۱۹ آمپر است.بیشتر در مدارهای روشنایی، سیستم‌های اعلام حریق و برخی تجهیزات با مصرف پایین به کار می‌رود. انعطاف‌پذیری بالا باعث شده است که برای سیم‌کشی داخل لوله و کانال نیز گزینه مناسبی باشد.

کابل افشان ۲×۲.۵ میلی‌مترمربع

در این نوع کابل، ۲ رشته هادی مسی با سطح مقطع 2.5 میلی متر وجود دارد. این کابل یکی از پرکاربردترین کابل‌های برق ساختمان است و معمولاً برای تغذیه پریزهای برق، تجهیزات خانگی و مدارهای با جریان بیشتر از روشنایی استفاده می‌شود. ظرفیت جریان مجاز آن به نوع نصب و شرایط محیطی بستگی دارد. 

کابل افشان ۳×۱.۵ میلی‌مترمربع

این کابل دارای سه رشته هادی بوده و معمولاً در روشنایی، برخی تجهیزات برقی و مدارهایی استفاده می‌شود که علاوه بر فاز و نول، به سیم ارت نیز نیاز دارند.

کابل افشان ۳×۲.۵ میلی‌مترمربع

این کابل برای تغذیه برخی تجهیزات تک‌فاز، کولرهای آبی، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و سایر وسایل خانگی که به سیم ارت نیاز دارند، کاربرد دارد.

کابل افشان ۲×۱۰ میلی‌مترمربع

این کابل برای انتقال جریان‌های بالاتر، تغذیه تابلوهای برق، انشعاب‌های اصلی و برخی تجهیزات صنعتی یا تجاری استفاده می‌شود. جریان مجاز آن با توجه به نوع عایق، دمای محیط و روش نصب تعیین می‌شود.

سایز کابل فرمان

سایز کابل فرمان از 0.25  تا 2.5 میلیمتر تولید می‌شود. قیمت کابل کنترل باتوجه به سایز، رشته و برند متفاوت است. کابل فرمان به تعداد رشته هایش معروف است. تعداد رشته‌های کابل فرمان بسته به پروژه، از ۵ تا ۶۱ رشته متغیر است. 

سایز کابل برق برای مصارف خانگی

اشتباه در سایز کابل برق خانگی باعث مشکلاتی مانند افزایش مصرف برق، آسیب به وسایل برقی، آتش سوزی، افت ولتاژ و کاهش جریان می شود.

کابل برق و روشنایی

و تامین برق چراغ ها، لوسترها و هالوژن ها را بر عهده دارند. سایزهای کابل برق برای روشنایی خانگی و صنعتی سبک از 0.25 تا 1.5 میلی مترمربع است. برای روشنایی مکان های صنعتی بزرگ سایزهای 4 و 6 میلی مترمربع کاربرد دارند. در مدارهای روشنایی ساختمان معمولاً از کابل‌های ۱.۵ میلی‌مترمربع استفاده می‌شود که ظرفیت جریان آن‌ها به شرایط نصب بستگی دارد.

کابل مخصوص پریز برق

در پریز ها، استفاده از کابل با سطح مقطع ۲.۵ میلی متر متداول است. این سایز، تعادل مناسبی بین ایمنی و ظرفیت جریان ایجاد می‌ کند و طبق استاندارد، برای پریز های خانگی کافی است. در مشخصات درج‌شده روی کابل، عدد ۲.۵ بیانگر سطح مقطع هر رشته هادی بر حسب میلی‌مترمربع است و تعداد رشته‌ها نوع کابل را مشخص می‌کند.

کابل برق کنتور

سایز کابل برق کنتور بر اساس ظرفیت کنتور، طول مسیر، میزان افت ولتاژ و جریان مصرفی انتخاب می‌ شود، معمولا تک فاز است. کابل هایی با جریان ۲۰ تا ۳۲ آمپر، به عنوان کابل برق کنتور استاندارد برای ورودی ساختمان انتخاب می‌ شوند تا جریان برق بدون افت ولتاژ منتقل شود.

سایز کابل برق سه فاز

این کابل ها برای انتقال جریان متناوب در شبکه های ولتاژ بالا استفاده می شوند و در سایزهای مختلفی مانند ۱.۵×۳ تا ۹۵×۳، ۱.۵×۴ تا ۲۵×۴ و ۱.۵×۵ تا ۲۵×۵ تولید می شوند. انتخاب سایز کابل برق سه فاز وابسته به نوع مصرف، از مجتمع های مسکونی تا ماشین آلات صنعتی است و انواع سایز کابل برق سه فاز نقش مهمی در توزیع متعادل بار دارد.

کابل NM-B

این نوع کابل، همان کابل‌های ساختمانی بر اساس استاندارد آمریکا (NM-B) هستند. کابل NM-B با عایق غیر فلزی طراحی شده و تحمل حرارتی آن ۹۰ درجه سانتی‌گراد (۱۹۴ درجه فارنهایت) در نظر گرفته می شود. کاربرد اصلی این کابل، در سیم کشی های خانگی و داخل دیوارها تعریف می شود و به دلیل ساختار عایقی، برای نصب روکار مناسب نیست و بیشتر در پروژه های ساختمانی مسکونی مورد استفاده قرار می گیرد.

جدول راهنمای انتخاب سایز کابل برق بر حسب مسافت و جریان مصرفی

سایز کابل برق توکار و کابل برق روکار

کابل برق روکار در روی گچ و تاسیسات برقی استفاده می شود.

کابل برق توکار داخل دیوار نصب می‌شود.

انتخاب سایز کابل برق در سیم‌کشی توکار و روکار

انواع سایز سیم برق

از جمله انواع سایز سیم برق می توان به موارد زیر اشاره کرد:

انواع سیم برق برای سیم کشی ساختمان

در سیم کشی برق ساختمان برای جلوگیری از آسیب به وسایل، تجهیزات و آتش سوزی حتما باید سایز مناسب سیم برق انتخاب شود.

در کنار سیم ها برای انتقال برق، سیم ارت هم برای ایمنی بیشتر لازم است.

سیم ارت

سایزهای سیم ارت از 0.5 تا 300 میلی مترمربع است که به صورت افشان، مفتولی تولید می شود. خرید سیم ارت، متناسب با پروژه به جریان مورد نیاز و نوع تجهیزات بستگی دارد. سیم ارت با انتقال شوک های الکتریکی به زمین برای محافظت از تجهیزات اهمیت بسیار دارد.

سیم برق 0.5 میلی مترمربع

از این سایز سیم برای مدار های کنترل با جریان پایین استفاده می شود. استفاده از آن در سایر مدار های برق خانگی توصیه نمی شود، زیرا توان جریان دهی کافی برای تجهیزات روشنایی یا پریز ها را ندارد.

سیم برق 1 میلی مترمربع

این اندازه سیم های برق بیشتر برای اتصال مدارهای سبک و تجهیزات کوچک با مصرف جریان کم به کار می رود. به کارگیری سیم های چند رشته با سطح مقطع ۱ میلی متر مربع، شرایط مناسب تری برای نصب و افزایش ایمنی ایجاد می کند.

سیم برق 1.5 میلی مترمربع

این سایز سیم های برق مناسب مدار های روشنایی است. هر مدار با این سطح مقطع می تواند تا ۱۲ نقطه روشنایی را پشتیبانی کند و استفاده از آن برای پریز ها مجاز نیست.

سیم برق 2.5 میلی مترمربع

برای پریز های برق تک فاز ۱۶ آمپر، این سایز سیم برق مناسب بوده و جریان مورد نیاز آن ها را تامین می کند. هر مدار می بایست حداکثر ۱۲ پریز برق را تغذیه نماید تا مطابق استاندارد عمل شود.

سیم برق 4 میلی مترمربع

این انواع سایز سیم برای اتصال مدار های کولرگازی و تجهیزات با جریان بالا تر استفاده می شود. سطح مقطع ۴ میلی متر مربع توانایی عبور جریان تا 25 آمپر را دارد و گزینه ای استاندارد برای کولر های متوسط است.

سیم برق 6 میلی مترمربع

برای مدار های اصلی ساختمان یا تجهیزات با جریان بالا، این سایز سیم برق کاربرد دارد. این سایز برای هیتر ها و کولر های گازی بزرگ مناسب است.

سیم برق 10 میلی مترمربع

در تابلو ها و فیوز های اصلی ساختمان، این سایز استفاده می شود.

نحوه تشخیص سایز سیم برق

برای تشخیص صحیح سایز سیم برق، اول باید به اعداد و نشانه های درج شده روی کابل ها دقت کنید. این اعداد نشان دهنده تعداد رشته های هادی و سطح مقطع هر کابل هستند. هرچه سایز کابل ها بزرگ تر باشد، جریان بیشتری را می تواند عبور دهد و خطر افت ولتاژ کاهش می یابد. 

در صورتی که نشانه ها قابل مشاهده نباشند، برش دادن کابل و اندازه گیری قطر سطح مقطع نیز روش مطمئنی برای تعیین سایز سیم است. 

علاوه بر این، توجه به نوع افشان یا مفتول بودن هادی ها می تواند در انتخاب سایز کابل مناسب برای هر بخش ساختمان کمک کند. با رعایت این اصول، هم ایمنی و هم بهره وری سیم کشی برق ساختمان به حداکثر خواهد رسید.