مسووليت متعهدانه يا فرمايشي؟
کد خبر :
۱۲۳۹۷
بازدید :
۹۸۷
جواد طوسي در روزنامه اعتماد نوشت:
روند تاريخي بعد از انقلاب نشان داده كه ما ملت خوشبيني هستيم. خب اين خصيصه تا يك حد معقول خوب است و اساس تداوم زندگي را تشكيل ميدهد و باعث ميشود در برابر بحرانها و التهابات اجتماعي كم نياوري و براي موجوديت حال و آينده خود، هميشه در صحنه باشي. از اين حيث انتخابات روز جمعه ميتواند آزموني ديگر باشد.
البته ميتوان با نگاهي بدبينانه پشت به جامعه كرد و غرولندكنان گفت «برو بابا دلت خوشه، سر كارمون گذاشتن و اين كليد بنفش هم حلال مشكلات نبود.»
بايد ديد اين بُريدن از جامعه و آب پاكي را ريختن چه دستاوردي دارد؟ در نقطه مقابل با فيلمسازي چون رخشان بنياعتماد سروكار داريم كه خود را يك فعال اجتماعي ميداند و در اين مسير متر و معياري دارد. از اين افراد در حوزه فرهنگ و هنر و سياست و... كم نيستند كه با همه ديدگاه نقادانهشان نسبت به وضع موجود، بر اين عقيدهاند كه براي انتخاب افراد اصلح و تحقق شرايط بهتر بايد حضور موثر اجتماعي داشت.
اما هنر و سياست در جامعه ما رابطه چندان خوشايندي نداشتهاند و هنرمند همواره در كانون سياست و هستههاي قانوني مرتبط با آن مورد داوري پرسوءتفاهمي قرار گرفته است. مثلا در كشور امريكا فيلمسازان و بازيگراني چون كلينت ايستوود و رابرت ردفورد و چارلتون هستون و جان وين گرايشات سياسي و حزبي خود را به طور علني بروز دادهاند و اين موضعگيري خدشهاي به فعاليت هنري آنها وارد نكرده است.
البته در جاهايي ما سينمادوستان ايراني، نسبت به شهروندان امريكايي با قضيه سياسيتر برخورد كرديم. مثلا با آنكه جان وين به خاطر بازي در فيلمهاي وسترن و صداي ايرج دوستدار و خداحافظي تلخش در «تيرانداز» دان سيگل خوشمان ميآمد، متقابلا از موضعگيري واپسگرايانهاش نسبت به جنگ ويتنام در «كلاهسبزها» حسابي شاكي شديم.
به عنوان نمونه در اينجا بهروز افخمي تا زماني كه سريال «كوچك جنگلي» و فيلمهاي «عروس» و «شوكران» را ساخته بود، ارج و قربي داشت. اما بعد از آنكه در دورهاي نماينده مجلس شد و حضور چندان تاثيرگذاري از خود در اين تريبون ارايه نداد، عدهاي از طرفدارانش توي ذوقشان خورد.
شايد بتوان گفت كه بافت اجتماعي، فرهنگي، سياسي و ايدئولوژيك جامعه ما به گونهاي است كه ادبيات و سمتگيريهاي متفاوتي را در حوزه فرهنگ و هنر و سياست تجويز ميكند. يعني فيلمسازي كه «عروس» و «شوكران» و «گاوخوني» يا «نرگس» و «روسري آبي» و «زير پوست شب» ساخته، وقتي در ميزانسن مجلس قرار بگيرد (اگر به او رخصت ورود بدهند و صلاحيتش تاييد شود) به طور اجتنابناپدير بايد لهجه ديگري پيدا كند و مصلحتانديش و محتاط شود. به همين خاطر، حتي آن افرادي كه دلسوزانه و متعهدانه تمايل به اين گونه فعاليتهاي اجتماعي، سياسي دارند، واقعبينانه ميپذيرند كه در اين فضاي نامنعطف به بازي گرفته نميشوند و نتيجتا به فكر كانديدا شدن نميافتند.
يكي از مواردي كه در قسمنامه نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در اصل شصت و هفتم آمده «حفظ حقوق ملت و خدمت به مردم» است. قاعدتا نمايندگان ملت بر اساس اين قسمنامه نبايد منفعل، دست به عصا و خاكشير مزاج باشند. آيا در اين تجربه معاصر تاريخي، اراده عمومي مجلس اين جسارت و شهامت و شرف جامعهنگري را برميتابد؟
در ابتداي سخن از خوشبيني گفتم. با توجه به دغدغههاي فرهنگي و عدالتخواهانهام، اميد كه نمايندگان راهيافته به مجلس دهم بتوانند «فرهنگ» و «عدالت» را مبتني بر نگاهي آسيبشناسانه، به شكل روشبينانه و عميق و كارآمد در خانه ملت تعريف و در جهت پيشبردش راهكار عملي و اجرايي پيدا كنند.
روند تاريخي بعد از انقلاب نشان داده كه ما ملت خوشبيني هستيم. خب اين خصيصه تا يك حد معقول خوب است و اساس تداوم زندگي را تشكيل ميدهد و باعث ميشود در برابر بحرانها و التهابات اجتماعي كم نياوري و براي موجوديت حال و آينده خود، هميشه در صحنه باشي. از اين حيث انتخابات روز جمعه ميتواند آزموني ديگر باشد.
البته ميتوان با نگاهي بدبينانه پشت به جامعه كرد و غرولندكنان گفت «برو بابا دلت خوشه، سر كارمون گذاشتن و اين كليد بنفش هم حلال مشكلات نبود.»
بايد ديد اين بُريدن از جامعه و آب پاكي را ريختن چه دستاوردي دارد؟ در نقطه مقابل با فيلمسازي چون رخشان بنياعتماد سروكار داريم كه خود را يك فعال اجتماعي ميداند و در اين مسير متر و معياري دارد. از اين افراد در حوزه فرهنگ و هنر و سياست و... كم نيستند كه با همه ديدگاه نقادانهشان نسبت به وضع موجود، بر اين عقيدهاند كه براي انتخاب افراد اصلح و تحقق شرايط بهتر بايد حضور موثر اجتماعي داشت.
اما هنر و سياست در جامعه ما رابطه چندان خوشايندي نداشتهاند و هنرمند همواره در كانون سياست و هستههاي قانوني مرتبط با آن مورد داوري پرسوءتفاهمي قرار گرفته است. مثلا در كشور امريكا فيلمسازان و بازيگراني چون كلينت ايستوود و رابرت ردفورد و چارلتون هستون و جان وين گرايشات سياسي و حزبي خود را به طور علني بروز دادهاند و اين موضعگيري خدشهاي به فعاليت هنري آنها وارد نكرده است.
البته در جاهايي ما سينمادوستان ايراني، نسبت به شهروندان امريكايي با قضيه سياسيتر برخورد كرديم. مثلا با آنكه جان وين به خاطر بازي در فيلمهاي وسترن و صداي ايرج دوستدار و خداحافظي تلخش در «تيرانداز» دان سيگل خوشمان ميآمد، متقابلا از موضعگيري واپسگرايانهاش نسبت به جنگ ويتنام در «كلاهسبزها» حسابي شاكي شديم.
به عنوان نمونه در اينجا بهروز افخمي تا زماني كه سريال «كوچك جنگلي» و فيلمهاي «عروس» و «شوكران» را ساخته بود، ارج و قربي داشت. اما بعد از آنكه در دورهاي نماينده مجلس شد و حضور چندان تاثيرگذاري از خود در اين تريبون ارايه نداد، عدهاي از طرفدارانش توي ذوقشان خورد.
شايد بتوان گفت كه بافت اجتماعي، فرهنگي، سياسي و ايدئولوژيك جامعه ما به گونهاي است كه ادبيات و سمتگيريهاي متفاوتي را در حوزه فرهنگ و هنر و سياست تجويز ميكند. يعني فيلمسازي كه «عروس» و «شوكران» و «گاوخوني» يا «نرگس» و «روسري آبي» و «زير پوست شب» ساخته، وقتي در ميزانسن مجلس قرار بگيرد (اگر به او رخصت ورود بدهند و صلاحيتش تاييد شود) به طور اجتنابناپدير بايد لهجه ديگري پيدا كند و مصلحتانديش و محتاط شود. به همين خاطر، حتي آن افرادي كه دلسوزانه و متعهدانه تمايل به اين گونه فعاليتهاي اجتماعي، سياسي دارند، واقعبينانه ميپذيرند كه در اين فضاي نامنعطف به بازي گرفته نميشوند و نتيجتا به فكر كانديدا شدن نميافتند.
يكي از مواردي كه در قسمنامه نمايندگان مجلس شوراي اسلامي در اصل شصت و هفتم آمده «حفظ حقوق ملت و خدمت به مردم» است. قاعدتا نمايندگان ملت بر اساس اين قسمنامه نبايد منفعل، دست به عصا و خاكشير مزاج باشند. آيا در اين تجربه معاصر تاريخي، اراده عمومي مجلس اين جسارت و شهامت و شرف جامعهنگري را برميتابد؟
در ابتداي سخن از خوشبيني گفتم. با توجه به دغدغههاي فرهنگي و عدالتخواهانهام، اميد كه نمايندگان راهيافته به مجلس دهم بتوانند «فرهنگ» و «عدالت» را مبتني بر نگاهي آسيبشناسانه، به شكل روشبينانه و عميق و كارآمد در خانه ملت تعريف و در جهت پيشبردش راهكار عملي و اجرايي پيدا كنند.
۰