مردم برای چه چیزهایی وام گرفته‌اند؟

بر اساس گزارش‌های بانک مرکزی، در ۹ ماهه ابتدایی ۱۴۰۴، شبکه بانکی در مجموع ۷۴۴۹.۴ همت تسهیلات پرداخت کرد. از این رقم، ۵۵۳۸ همت معادل ۷۴.۳ درصد به صاحبان کسب‌وکار رسید و ۱۹۱۱.۴ همت معادل ۲۵.۷ درصد سهم خانوارها بود.

به عبارت دیگر، از هر چهار تومان تسهیلات پرداختی بانک‌ها، تقریباً یک تومان به خانوارها اختصاص یافته است. 

مهم‌ترین پیام جدول تسهیلات خانوار، وزن بالای خرید کالای شخصی است. از مجموع ۱۹۱۱.۴ همت تسهیلات پرداختی به خانوارها، حدود ۹۲۲.۸ همت به خرید کالای شخصی اختصاص یافته است؛ یعنی این بخش به‌تنهایی ۴۸.۳ درصد کل وام‌های خانوار را جذب کرده است. این عدد نشان می‌دهد نزدیک به نیمی از تسهیلات خانوار در ۹ ماهه ۱۴۰۴ به حوزه مصرف کالا رفته، نه الزاماً به سرمایه‌گذاری یا تشکیل دارایی پایدار.

در اقتصادی که قدرت خرید خانوارها تحت فشار تورم قرار دارد، رشد چنین سهمی می‌تواند معنای مهمی داشته باشد! مبنی بر اینکه بخشی از مصرف مردم از مسیر بدهی و تسهیلات بانکی تأمین می‌شود.

وقتی خرید کالای شخصی بزرگ‌ترین مقصد وام‌های خانوار می‌شود، می‌توان از «اعتباری شدن مصرف» سخن گفت؛ وضعیتی که در آن خانوار برای حفظ سطحی از مصرف، ناچار به استفاده از منابع بانکی و بازپرداخت‌های آینده می‌شود.

دومین مبدا مهم تسهیلات خانوار در ۹ ماهه ۱۴۰۴، قرض‌الحسنه ضروری است. حدود ۴۰۳.۷ همت از منابع بانکی به این بخش اختصاص یافته که معادل ۲۱.۱ درصد کل تسهیلات خانوار است. اگر این رقم را کنار سهم ۴۸.۳ درصدی خرید کالای شخصی بگذاریم، تصویر روشن‌تری به دست می‌آید، مبنی بر اینکه حدود ۱۳۲۶.۵ همت از وام‌های خانوار، یعنی نزدیک به ۶۹.۴ درصد کل تسهیلات این بخش، به دو مقصد خرید کالای شخصی و نیازهای ضروری رفته است.

در کنار خرید کالای شخصی و قرض‌الحسنه ضروری، بخشی از تسهیلات خانوار به نیازهای بلندمدت‌تر مانند ازدواج، فرزندآوری، مسکن و ودیعه اختصاص یافته است؛ اما سهم این بخش‌ها در مقایسه با وام‌های مصرفی و ضروری محدودتر است. 

در واقع، خانوارها همزمان با دو نوع نیاز اعتباری مواجه‌اند؛ از یک سو نیازهای بلندمدتی مانند تشکیل خانواده، تأمین مسکن و فرزندآوری؛ از سوی دیگر نیازهای فوری‌تری مثل خرید کالا و پوشش هزینه‌های ضروری. جدول ۹ ماهه نشان می‌دهد وزن گروه دوم بسیار سنگین‌تر است.

منبع: تجارت نیوز