ورود به این غار برای گردشگران ممنوع شد!؛ اولین غار دریایی ایران کجاست؟

برای نخستین بار در کشور «غار دریایی بنود» در استان بوشهر به عنوان یک اثر محیط‌زیستی و گردشگری ثبت ملی شد. این غار چند روز پیش هم در چهل و هشتمین جلسه کارگروه غارشناسی ایران به عنوان نخستین غار دریایی کشور درجه حفاظتی «یک» گرفت.

یک غارشناس با بیان اینکه غار دریایی بوشهر می‌تواند فصل تازه‌ای در حوزه غارنوردی و گردشگری طبیعی کشور ایجاد کند گفت: «غارهای دریایی در ایران بسیار محدود هستند و تاکنون نمونه‌های شناخته ‌شده‌ای از این نوع غارها فقط در سواحل جنوبی کشور و در محدوده بندر درک در سیستان و بلوچستان وجود داشته که تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست قرار دارند و اطلاعات محدودی از آنها منتشر شده است.»

جواد نظام‌دوست غار تازه شناسایی ‌شده بوشهر را از نخستین غارهای دریایی کشور دانست که امکان بازدید عمومی از آن وجود دارد و افزود: «غارهای دریایی بر اثر فرسایش ناشی از جزر و مد دریا و جریان آب در لایه‌های قابل انحلال و شست‌وشوی ساحلی شکل می‌گیرند. در برخی کشورهای جهان، این غارها به اندازه‌ای گسترده هستند که امکان غواصی در مسیرهای چند کیلومتری داخل آن‌ها وجود دارد.»

به گفته او، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌ها و تامین الزام‌های ایمنی، می‌توان از این غار دریایی به عنوان یک غار گردشگری بهره‌برداری کرد.

دسترسی گردشگران به غار بنود در گذشته

نایب رئیس هئیت مدیره انجمن غارشناسی و غارنوردی ایران هم با بیان اینکه در کشور ما انواع مختلف غار آتشفشانی، آهکی، دریایی و ... وجود دارد، گفت: «غار دریایی بِنود یکی از شاخص‌ترین غارهای دریایی ایران است که در منطقه حفاظت ‌شده نایبند قرار دارد.»

یونس شریعتمداری با بیان اینکه خلیج فارس و دریای عمان در گذشته به شکل امروزی نبوده‌ و بخش‌هایی از این مناطق بیرون از آب بوده‌اند، اظهار کرد: «در امتداد سواحل جنوبی کشور از چابهار تا بوشهر غارهای متعددی وجود دارد که بخشی از آن‌ها امروزه زیر آب قرار گرفته‌اند و دسترسی به آنها دشوار است. در مقابل، برخی غارها مانند غار دریایی بِنود همچنان از طریق دریا با قایق‌های کوچک یا از مسیر زمینی و روستای بِنود قابل دسترسی هستند.»

بالاترین سطح حفاظتی در غار

نایب‌رئیس هیئت ‌مدیره انجمن غارشناسی درباره سابقه مطالعات انجام‌شده در غار بِنود عنوان کرد: «این غار نخستین غار دریایی کشور است که گروه‌های تخصصی موفق شدند آن را به‌ طور کامل شناسایی، نقشه‌برداری، عکاسی و مستندسازی کنند. این غار در سازمان حفاظت محیط‌زیست در بالاترین سطح حفاظتی یعنی درجه یک قرار گرفت.»

غارهای درجه یک بالاترین درجه حفاظتی را دارند و کارهای تحقیقاتی و گردشگری در آنها ممنوع است. در غارهای با درجه حفاظتی ۲ گردشگری محدود است و در اماکن با درجه حفاظتی ۳ گردشگری متمرکز و درجه ۴ محدودیت چندانی وجود ندارد.

یونس شریعتمداری تاکید کرد: «ورود به غار از مسیر دریا در زمان آرام بودن آب امکان‌پذیر است، اما در زمان طوفانی بودن دریا، ورود با قایق بسیار خطرناک خواهد بود. شدت امواج در برخی مواقع به حدی است که قایق را به دیواره‌های غار می‌کوبد و می‌تواند حادثه‌های جدی و حتی مرگبار ایجاد کند. به همین دلیل بازدید دریایی از غار نیازمند رعایت کامل شرایط ایمنی است.»

او با بیان اینکه این غار در نتیجه فرسایش ناشی از امواج دریا و فرآیندهای هوازدگی شکل گرفته است، توضیح داد: «امواج طی سالیان طولانی ساحل را شسته و به تدریج این ساختار طبیعی را به وجود آورده‌اند. از نظر زمین‌شناسی، غار بِنود نمونه‌ای از غارهای دریایی حاصل از فرسایش ساحلی محسوب می‌شود.»

گردشگران و زباله‌هایشان

به گفته نایب رئیس هئیت مدیره انجمن غارشناسی، در گذشته سالانه تعداد زیادی از گردشگران بعد از حدود ۳۰ دقیقه پیاده‌روی از روستای بِنود در امتداد ساحل ماسه‌ای از این غار بازدید می‌کردند، اما از آنجا که بازدیدکنندگان برای ورود به بخش داخلی باید از یک دیواره سنگی نسبتا عمودی با استفاده از نردبانی به ارتفاع حدود چهار تا پنج متر پایین بروند، این بازدید چالش‌برانگیز است و برای کودکان، سالمندان یا افرادی که آمادگی جسمانی کافی ندارند، توصیه نمی‌شود.

یونس شریعتمداری همچنین درباره اهمیت حفاظت از این غارها گفت: «هرچه میزان پیمایش و ورود انسان به غارها کمتر باشد، امکان حفظ آنها برای نسل‌های آینده بیشتر خواهد بود. مهمترین مشکل محیط‌زیستی منطقه اطراف غار بنود رهاسازی زباله توسط گردشگران است. مثلا در مسیرهای منتهی به غار حجم قابل توجهی از بطری‌های پلاستیکی و سایر پسماندها مشاهده می‌شود. هرچند بخشی از زباله‌ها توسط امواج جا به ‌جا و از منطقه دور می‌شوند، اما این مسئله از شدت آسیب‌های زیست‌محیطی نمی‌کاهد و همچنان تهدیدی جدی برای اکوسیستم منطقه محسوب می‌شود.»

منبع: همشهری