حیواناتی که برای بقای خود «زمان» خریدند!

محققان دریافته‌اند جانورانی که قادر به انجام رفتارهای منعطف هستند، در هنگام تغییر محیط، تمایل دارند سرعت تکامل فیزیکی بدن خود را کاهش دهند. این الگوی جدید نشان می‌دهد که تغییرات فیزیکی کُند در برابر اقلیم‌های در حال تغییر، بیش از آنکه نشانه‌ی آسیب‌پذیری باشد، نمادی از تاب‌آوری و انطباق‌پذیری بالای گونه‌های جانوری است.

در شبیه‌سازی‌های کامپیوتری، جمعیتی از جانداران بارها با تغییرات محیطی مواجه شدند که در آن، یک ویژگی فیزیکی خاص دیگر با شرایط جدید همخوانی نداشت. افزایش انعطاف‌پذیری رفتاری به طور مداوم نیاز به سازگاری فیزیکی سریع را کاهش می‌دهد. با افزایش انعطاف‌پذیری، افراد مدت زمان بیشتری در برابر عدم تطابق‌های محیطی زنده ماندند و این امر به جمعیت‌ها اجازه داد تا بدون تغییرات ساختاری فوری، به بقای خود ادامه دهند.

رفتار حیوانات و تغییرات اقلیمی

هنگامی که دما بالا می‌رود، رفتار جانوران می‌تواند پیش از تغییرات بدنی وارد عمل شود؛ همان‌طور که «قزل‌آلای دریاچه‌ای» با رفتن به اعماق بیشتر و انتخاب طعمه‌های کوچک‌تر خود را با شرایط وفق می‌دهد. دانشمندان این توانایی را «انعطاف‌پذیری رفتاری» می‌نامند؛ یعنی قدرت تنظیم سریع اقدامات زمانی که شرایط محیطی نامطلوب می‌شود. با مدل‌سازی ظرفیت منعطف بودن، به جای بررسی پاسخ‌های رفتاری واقعیِ حیوانات مختلف، این مدل کمک می‌کند بتوان پیش‌بینی کرد که حیوانات چگونه و با چه سرعتی با تغییرات اقلیمی سازگار می‌شوند.

زمانی که حیوانات رفتار خود را برای بقا در برابر چالش‌های فوری تنظیم می‌کنند، در واقع در حال شکل دادن به آینده خود هستند. این محافظت‌های کوتاه‌مدت به حفظ طیف وسیع‌تری از ویژگی‌های موروثی در یک جمعیت کمک کرده و تنوع ژنتیکی را که به نوعی سوختِ تکامل در تغییرات بعدی محیط است، ذخیره می‌کنند. در شبیه‌سازی‌ها، از آنجا که حیوانات منعطف گزینه‌های ژنتیکی بیشتری را حفظ کردند، شوک‌های محیطی بعدی دیگر تنها یک آزمون ساده برای سنجش سرعت تکامل فیزیکی آن‌ها نبود.

زمانی که به سازگاری فیزیکی نیازی نیست

در کوتاه‌مدت، این تنوعِ ذخیره‌شده یک الگوی ساده را تأیید کرد: انعطاف‌پذیریِ قوی، فشار برای بازطراحی فیزیکی بدن را تضعیف می‌کند. تکامل بدن در دودمان‌های منعطف به این دلیل کُند است که به آن نیازی نیست. در واقع رفتار، مشکلات عدم تطابق با محیط را کم‌تر کرده و به حیوانات اجازه می‌دهد در شرایطی زنده بمانند که بستگان کمتر منعطفِ آن‌ها را از پای درمی‌آورد. به همین دلیل است که تغییرات ظاهری کُند می‌تواند جمعیتی را پنهان کند که در واقع بهتر از حد انتظار با شرایط کنار آمده است.

در بازه‌های زمانی طولانی‌تر، داستان جهت متفاوتی پیدا کرد؛ چرا که انعطاف‌پذیری «متوسط» باعث سریع‌ترین رشد در فرم‌های جدید شد. انعطاف‌پذیری نه خیلی زیاد و نه خیلی کم، به نمونه‌ها اجازه می‌دهد تا زیستگاه‌های جدید را کاوش کنند و مقدار معقولی از تغییرات محیطی را تحمل کنند، بدون اینکه نیاز به انطباق فیزیکی بدن را به طور کامل از بین ببرند. انعطاف‌پذیریِ بیش از حد، انتخاب طبیعی را از قدرت می‌اندازد، در حالی که انعطاف‌پذیریِ خیلی کم، جمعیت را در معرض خطر نابودی قرار می‌دهد.

انعطاف‌پذیری متوسط زمانی اهمیت حیاتی پیدا می‌کند که گروه‌های کوچک وارد زیستگاه‌های ناشناخته می‌شوند؛ لحظه‌ای تکاملی که مرز بین گسترش یا فروپاشی یک گونه است. با افزایش پله‌پله‌ی انعطاف‌پذیری، نرخ بقا نیز افزایش می‌یابد. هنگامی که یک گروه به اندازه کافی دوام بیاورد، فرصت‌های اکولوژیکی به جای اینکه فقط قدرت تحمل آن‌ها را آزمایش کنند، شروع به شکل‌دهی به تنوع گونه‌ای می‌کنند.

پرندگان؛ سرنخ‌های ارزشمند

حیوانات در دنیای واقعی، به‌ویژه پرندگان، این الگو را تأیید می‌کنند. رفتار پرندگان اغلب سریع‌تر از پرها، منقار یا اندازه بدنشان تغییر می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند پرندگانی که مغز بزرگ‌تری دارند، پاسخ‌های فیزیکی ضعیف‌تری به تغییرات اقلیمی نشان می‌دهند. همچنین کلاغ‌ها و زاغ‌ها پس از گسترش در قاره‌های مختلف، تنوع سریعی از خود نشان داده‌اند. شواهد مربوط به پرندگان ثابت می‌کند که انعطاف‌پذیری می‌تواند برای گونه‌ها «زمان» بخرد.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بسیاری از ارزیابی‌های اقلیمی هنوز تغییرات بدنی کُند را به عنوان نشانه‌ای از ظرفیت انطباق ضعیف قلمداد می‌کنند. نتایج این پژوهش استدلال می‌کند که تکامل کُند گاهی به این معناست که فشار محیطی توسط رفتار جانور مهار شده است، نه اینکه آن گونه فاقد گزینه‌های تکاملی است. این تمایز می‌تواند نگاه ما را به گونه‌هایی که «شکننده» برچسب می‌خورند، تغییر دهد.

مدل دانشگاه تگزاس به عمد ساده طراحی شده بود تا تضاد اصلی را بدون غرق شدن در جزئیات بیولوژیکی نشان دهد. بنابراین نشان می‌دهد که رفتار می‌تواند تکامل را منحرف کند بدون آنکه آن را متوقف سازد. حیواناتی که سریعاً خود را تنظیم می‌کنند، ممکن است از بیرون کُند به نظر برسند، اما انعطاف‌پذیری آن‌ها می‌تواند منجر به بقا شده و از نابودی جلوگیری کند.

منبع: خبرآنلاین