چرا چشم این شکارچی کوچک با بقیه فرق دارد؟

اگر به چشم یک گربه در نور روز نگاه کنید، اولین چیزی که جلب توجه می‌کند مردمک باریک و عمودی آن است. برخلاف تصور بسیاری، این شکل خاص کاملاً هدفمند است و نقش مهمی در توانایی شکار گربه‌ها دارد.

پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند مردمک عمودی بیشتر در شکارچیان کمین‌گر و شب‌فعال دیده می‌شود. حیواناتی مانند گربه، برخی مارها و روباه‌ها به جای تعقیب طولانی شکار، منتظر نزدیک شدن آن می‌مانند و سپس در لحظه‌ای مناسب حمله می‌کنند. برای چنین شکاری، تشخیص دقیق فاصله اهمیت حیاتی دارد.

مردمک عمودی به مغز گربه کمک می‌کند فاصله اجسام را با دقت بیشتری برآورد کند. این کار از طریق ترکیب اطلاعات هر دو چشم و همچنین بررسی میزان تاری اشیای نزدیک و دور انجام می‌شود؛ قابلیتی که احتمال موفقیت در پرش و شکار را افزایش می‌دهد.

شکل مردمک در حیوانات با سبک زندگی آن‌ها ارتباط مستقیم دارد. حیوانات شکارشونده مانند گوسفند، بز و اسب معمولاً مردمک افقی دارند تا میدان دید وسیع‌تری داشته باشند و خطر را زودتر تشخیص دهند. در مقابل، شکارچیان بزرگ و روزفعال مانند شیر و ببر مردمک گرد دارند، زیرا ارتفاع بیشتر چشم‌هایشان نیاز به مردمک عمودی را کاهش می‌دهد.

چشم گربه ویژگی‌های شگفت‌انگیز دیگری هم دارد. مردمک آن می‌تواند در بازه‌ای بسیار گسترده منقبض و منبسط شود و به همین دلیل این حیوان هم در نور شدید روز و هم در تاریکی عملکرد بسیار خوبی دارد. همچنین وجود لایه‌ای بازتابنده در پشت شبکیه باعث می‌شود چشمان گربه در شب بدرخشند و از نور موجود بیشترین استفاده را ببرند.

گربه‌ها مانند انسان همه رنگ‌ها را یکسان نمی‌بینند و توانایی تشخیص رنگ‌های آبی و زرد در آن‌ها بهتر از رنگ قرمز است، اما در عوض دید عالی در نور کم و قدرت تشخیص حرکت، آن‌ها را به شکارچیانی بسیار کارآمد تبدیل کرده است.

در نهایت، مردمک عمودی چشم گربه تنها یک ویژگی ظاهری نیست؛ بلکه نتیجه میلیون‌ها سال تکامل است که به این شکارچی کوچک کمک می‌کند با دقت، سرعت و کمترین خطا محیط اطراف خود را ارزیابی کرده و شکار موفقی داشته باشد.

منبع: عصر ایران