این انتخابات درس خوبی به آمریکا داد

برای خود من هم بسیار عجیب است که چرا ترامپ بر خلاف همه تصورات و تحلیلهای موجود پیروز انتخابات شد. گمان میکنم که علت یا علتهای اصلی این بود که با تبلیغاتی که شد و مسائلی هم که وجود داشت، خانم کلینتون اعتباری را که برای خود کسب کرد، را از دست داد.
دوم اینکه در حزب دموکرات، با وجود شخصیتی مثل سندرز، کلینتون بهعنوان نامزد دموکراتها انتخاب شد، بسیاری از رأیدهندگان آمریکایی دموکرات از دادن رأی منصرف شدند. دیگر اینکه طبقات پایینتر که بیش از سایرین تحتتأثیر سخنان عوامفریبانه قرار میگیرند، بیشتر هیجانات ناسیونالیستی به آنها دست میدهد و بیش از سایرین، نژادپرست هستند، طیف گستردهای را در آمریکا تشکیل میدهند.
در کشوری که ریشههای مهاجران فقیر اروپایی در آن وجود دارد و محافظهکاران روستایی هستند، سخنان ترامپ جذابتر از حرفهای کلینتون بود. خصوصا که آقای ترامپ قول داد جلوی ورود مهاجران را بگیرد و مرز مکزیک را ببندد، سازمان تجارت آزاد آمریکای شمالی را ملغی کند و در مرز آمریکا و کانادا، گمرک قرار دهد، به کالاهای چینی گمرک ببندد تا تولیدات داخلی را افزایش دهد و اشتغال ایجاد کند.
بنابراین آن طبقاتی را که چشمانتظار اشتغال هستند را به خود جذب کرد. گر چه خیلی عجیب است که طبقه متوسط و فقیر چشمانتظار کمک یک فرد میلیاردر هستند. در آمریکا اصولا همین طبقات پاییندست هستند که ریشههای روستایی محافظهکار اروپایی دارند. بسیاری از آنها، مهاجران جنوب ایتالیا، مهاجران فقیر لهستان، انواع مهاجران ایرلندی و کاتولیک هستند که اغلب به دنبال کار و شرایط بهتر اشتغالند. در شرایطی که بهترین شرایط اقتصاد آمریکا نیست، دادن قولهایی مثل کمکردن هزینههای خارجی، کاهش حضور در خارج از آمریکا، سرشکنکردن هزینههای ناتو در میان اعضای آن و همچنین کاهش مالیاتها اثر زیادی در جذب آرای آقای ترامپ داشته است. خصوصیت دوگانه در جمعیت آمریکا نیز قابل توجه است.
کسانی که با تفکرشان آمریکا را ساختهاند و کسانی که با بازوهایشان ایفای نقش میکنند، گروه دوم هستند که به آقای ترامپ رأی دادهاند و تعدادشان کم نیست. البته اینکه آقای «بساز و بفروش»ی که در حد انفرادی توانسته موفق عمل کند، معلوم نیست که بتواند این موفقیت را در حد ملی نیز به دست بیاورد. نکته آخر اینکه ممکن است بسیاری از افراد در نظرسنجیها شرکت نکردهاند یا بنا به هر دلیلی، در نظرسنجیها رأی خود را به آقای ترامپ مخفی کردهاند.
درنهایت باید بگویم که اگر همه دلایل رأیآوردن آقای ترامپ را میدانستیم، مطمئنا از رأیآوردن او تا این اندازه حیرتزده نمیشدیم. با این حال، گمان میکنم که رأی به ترامپ، نه به هیلاری کلینتون بود؛ اما بیشتر رأی به خود او بود. رأی به کسی بود که شعارهای او را شنیدند و پذیرفتند که برترین قوم دنیا هستند و باید برترین کشور دنیا را داشته باشند. اغلب کسانی که میخواستند به خانم کلینتون نه بگویند، از شرکت در انتخابات منصرف شدند.
کسانی مثل طرفداران سندرز که هیچگاه برای نه گفتن به کلینتون به ترامپ رأی نخواهند داد. گرچه این تجربه خوب آمریکا نشان داد که دوران «خویشاوندسالاری» و چیزهایی از این قبیل که در خاورمیانه روی میدهد، گذشته است. خانم کلینتون، اعتبار خودش را تا حد زیادی مدیون این بود که همسر بیل کلینتون، رئیسجمهوری سابق آمریکا بوده است. از این جهت، این انتخابات درس خوبی به آمریکا داد.
* دیپلمات سابق وزارت خارجه