آرزویی که «عزتالله مهرآوران» با خود به آن دنیا بُرد
حالا عزتالله مهرآوران برای همیشه رفته است. او هم مانند هر نویسنده دیگری، چندین نمایشنامه اجرا نشده دارد، چندین نمایشنامه در کشوی میزش که برای دیده شدن، برای جان گرفتن روی صحنه، بیتاب بودهاند.
میخواست زنده بماند؛ به سرزندگی رقصی که در سال پایانی عمر مقابل دوربین «میخواهم زنده بمانم» از خود به یادگار گذاشت. وقتی به بیمارستان رساندنش هنوز به کما نرفته بود، اما مثل خیلیهای دیگر در آن زمان، بدنش در مقابل عوارض ناشی از بیماری تاب نیاورد و پس از چند روز جدال با مرگ، متاسفانه تسلیم ویروس مرگبار کرونا شد.
خبر درگذشت عزتالله مهرآوران ـ بازیگر محبوب تئاتر، سینما و تلویزیون ـ سال گذشته در چنین روزی ـ ۱۶ مهر ۱۴۰۰ ـ اعلام شد. او در آخرین کوپههای مرگهای قطاری کرونا نشسته بود و دست آخر هم نتوانست در میانه راه پیاده شود.
از زمانی که اعلام شد برای زنده نگه داشتنش او را به خواب مصنوعی بردهاند، دلمان فرو ریخت؛ یاد خواب مصنوعی افتادیم که پیشتر برای علی انصاریان، به خواب ابدی تبدیل شده بود. با این همه هر روز به امید شنیدن بهبود حالش با یکی از نزدیکان تماس میگرفتیم تا شاید خبر بهتری در راه باشد. چند ساعتی خبر بهبود هم مخابره شد، اما به سرعت ورق برگشت و در نهایت «باورش سخت بود، اما مهرآوران را هم به خاک سپردیم!».
مرگ او، در آن روزهای سخت کرونا خیلیها را آزرد. از آن دست هنرمندانی بود که در مراسم تشییعش کمتر کسی ابتلای احتمالی به کرونا را بهانه کرد. خیلیها آمده بودند. خصوصا که دیگر ثابت شده بود، حضور در فضای باز آنهم به همراه استفاده از ماسک، خطر ابتلاء را پایین میآورد.
رضا بنفشهخواه در نبودش اشک میریخت. او با اشاره به دوستی پنجاه سالهشان میگفت: برای عزت خیلی زود بود. میتوانست حالا حالاها در کنار ما باشد، سر به سرمان بگذارد، اذیتش کنیم و با او شوخی کنیم.
«به خدا که خیال آمدنش نبود، بازی ما با این روزگار قهار تمام شده بود. کسی نیست به این روزگار سیلی بزند؟ هی میگیرد، هی میبرد، هی از این قبیله عاشق چراغی خاموش میشود ... حالا ما فردا»؛ این جملات بخشی از نمایشنامه «ابریشم بانو» نوشته عزتالله مهرآوران است که در شکایت از رسم زمانه نوشته است.
در آخرین روز وداع، بیتی از باباطاهر را برایش خواندند و سپس به سمت خانه ابدی بدرقه شد. دوستش میگفت گویا خیلی این قطعه را دوست داشته است.
ما هم امروز در نخستین سالگرد درگذشتش، به یاد عزتالله مهرآوران و لبخندهای همیشگی و نقشهای شیرینش، این بیت را دوباره زیر لب زمزمه میکنیم:
«نمیدونم دلم دیوانه کیست
کجا آواره و در خانه کیست؟
نمیدونم دل سرگشته مو
اسیر نرگس مستانه کیست»
آرزویی که عزتالله مهرآوران با خود به آن دنیا بُرد
عزتالله مهراوران فکر همه چیز را کرده بود؛ نمایشنامهاش را آماده کرده بود، متنی جمع و جور که سه پرسوناژ داشت و او بازیگران مورد نظرش را هم انتخاب کرده بود. او فکر همه چیز را کرده بود جز اینکه گاهی روزگار فرصتها را چگونه از ما دریغ میکند.
مهرآوران هم یکی دیگر از خیل هنرمندان تئاتر بود که بویژه در سالهای اخیر به اجبار و برای گذران زندگی کمتر در این حوزه فعالیت داشت، ولی کسی که جادوی صحنه را چشیده باشد، میداند که هرگز از این جادو رهایی نخواهد داشت.
این هنرمند که در حوزه نویسندگی، کارگردانی و بازیگری فعال بود، به هنگام حضور در مجموعه «هیولا» کار مهران مدیری فکری به سرش زد، اجرای نمایشنامهای با سه شخصیت. دو بازیگر موردنظرش را در همین پروژه پیدا کرده بود؛ سحر شهامت که در این مجموعه طراح لباس بود و در چند پروژه دیگر با هم همکاری داشتند و رضا کریمی دیگر همکار این پروژه که هنرجوی خودش بود و خوب او را میشناخت. نقش سوم را هم خودش بازی میکرد.
پس دیگر جای درنگ نبود. دست به کار نوشتن شد. نگارش نمایشنامه «من برای جنگ آرشه نمیکشم» زمستان سال ۱۳۹۷ آغاز شد. مهرآوران در همان روزهای فیلمبرداری موضوع را با سحر شهامت مطرح کرد. از او خواست در این پروژه بازی کند و طراحی لباس را هم انجام بدهد. اسم شخصیتهای نمایشنامه را هم بر اساس اسم این دو نفر در نظر گرفت؛ سحر و رضا.
او که نگارش این متن را در فروردین سال ۱۳۹۸ به پایان رسانده است، در آخرین صفحه این اثر اعلام کرده که این نمایشنامه را به تشویق سحر شهامت و رضا کریمی نگاشته است.
اما شلوغیهای همیشگی زندگی، فرصت نداد تا سحر شهامت مجالی برای خواندن متن را بیاید و مهرآوران برای اینکه او را سر ذوق بیاورد، تمام متن را خواند و صدای ضبط شده خودش را برای او فرستاد.
فیلمبرداری «هیولا» تمام شد. طبق معمول همه گرفتار کارهای دیگر شدند و تا آمدند به خود بجنبند، این بار عفریت کرونا سر و کلهاش پیدا شد و سالنهای تئاتر که از قبل هم چندان پر فروغ نبودند، حالا دیگر چراغشان به کلی خاموش شد.
حالا عزتالله مهرآوران برای همیشه رفته است. او هم مانند هر نویسنده دیگری، چندین نمایشنامه اجرا نشده دارد، چندین نمایشنامه در کشوی میزش که برای دیده شدن، برای جان گرفتن روی صحنه، بیتاب بودهاند. شاید بازی روزگار بود که سحر شهامت مجالی برای خواندن نمایشنامه «من برای جنگ آرشه نمیکشم» پیدا نکند تا مهرآوران همه آن نمایشنامه را با صدای گرم خودش بخواند.
کسی چه میداند، شاید او فهمیده بود که عمرش چندان هم به دنیا نمیماند، او به هر حال به ادبیات هم علقه داشت و خوب میدانست که در این دنیای بیرحم و بیاعتبار «تنها صداست که میماند».