تصاویر| 9 شباهت انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie و اودیسه هومر

اودیسه‌ی هومر یکی از بهترین و قدیمی‌ترین داستان‌های تمام تاریخ است. این مجموعه شعر حماسی در 2700 سال اخیر بنیان داستان‌گویی را شکل داد. به همین علت بخش‌های زیادی از داستان‌گویی اودیسه را می‌توان در ذات روایت‌های مدرن پیدا کرد. 22 سال قبل از این که کریستوفر نولان جدیدترین اقتباس اودیسه را بسازد، یکی از اقتباس‌های غافلگیرکننده‌ی آن روانه‌ی سینماها شد.

انیمیشن سینمایی The SpongeBob SquarePants Movie سال 2004 به کارگردانی استیون هیلنبرگ اکران شد و در ابتدا قرار بود پایانی بر مجموعه‌ی انیمیشنی باب اسفنجی باشد. به همین خاطر نیاز بود که داستان واقعا حماسی باشد و حتی در برخی موارد بیشتر از اودیسه حماسه‌سرایی کند.

داستان‌گویی هیلنبرگ از اصول کلی اشعار هومر پیروی می‌کند؛ قهرمان یا قهرمانی که وارد سفری پرمخاطره می‌شوند و با بینش و تجربه‌ی جدیدی برمی‌گردند. در انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie باب اسفنجی و پاتریک به ماجراجویی‌ای می‌روند تا تاج شاه نپتون را از شهر صدف برگردانند و جلوی پلانکتون را برای تصاحب شهر بیکینی باتم بگیرند.

روایت کلی انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie یادآور داستان‌های «سفر قهرمان» است که خاستگاه آن به اودیسه‌ی هومر باز می‌گردد. البته شباهت این دو اثر در این جا تمام نمی‌شود، صحنه‌ها و شخصیت‌هایی در این دو اثر وجود دارند که تقریبا مثل هم هستند و در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

باب اسفنجی و اودیسئوس

اودیسئوس ذات متقاضی دارد و به طور همزمان تندخو و نجیب است. کارهای اشتباه او در برخی موارد به مرگ اطرافیانش ختم می‌شود. البته او روحیه‌ی درستکار و سختگیرانه‌ای دارد که در سفرش به او کمک می‌کند. جنگ تاثیر زیادی روی اودیسئوس گذاشته و وقتی به ایتاکا برمی‌گردد، تبدیل به آدم جدیدی شده است.

باب اسفنجی قهرمان دوست‌داشتنی ما در انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie است که به طرز جالبی شباهت زیادی با اودیسئوس دارد، البته اگر زرد بودنش را در نظر نگیریم. او تصمیم‌های اشتباه زیادی در سفرش می‌گیرد اما در نهایت نیت خوب و عزم راسخش به او کمک می‌کند تا ماموریتش را به پایان برساند و به خانه برگردد. در این ماجراجویی باب اسفنجی پخته‌تر می‌شود و عزت نفس پیدا می‌کند.

نپتون و مینروا همان پوسایدن و آتنا هستند

وقایع داستان اودیسه به شدت خشم پوسایدن را برمی‌انگیزد. در برخی موارد این خدای یونانی سد راه اودیسئوس و یارانش می‌شود و طوفان‌های سهمگینی را به سمتشان می‌فرستاد. در همین حال الهه‌ی جنگ، آتنا، اودیسئوس را در طول سفرش راهنمایی می‌کرد.

انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie نیز چنین رویکردی را به وسیله‌ی حاکمان زیر دریا اجرا می‌کند. داستان این انیمیشن با نپتون آغاز می‌شود که معادل رومی پوسایدن است. نپتون آقای خرچنگ را به جرم دزدیدن تاجش متهم می‌کند و در ادامه باب اسفنجی برای اثبات بی‌گناهی آقای خرچنگ تصمیم می‌گیرد تا تاج نپتون را برگرداند. دختر شاه نپتون، میندی، به باب اسفنجی و پاتریک برای سفرشان کمک می‌کند. مشخصا میندی خلاصه‌شده‌ی مینروا است که معادل رومی آتنا محسوب می‌شود.

پلانکتون و آنتینوس

در اودیسه، اودیسئوس باید قبل از این که آنتینوس با پنلوپه ازدواج کند و پادشاهی را به دست بگیرد، به ایتاکا برگردد. ذات بی‌رحم آنتینوس در تضاد با شخصیت عادل و درستکار اودیسئوس است.

پلانکتون معادل شخصیت آنتینوس در انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie است. نقشه‌ی شیطانی در این انیمیشن توسط پلانکتون طرح شده، کسی که تاج شاه نپتون را به شهر صدف فروخت و دزدیدن آن را گردن آقای خرچنگ انداخت. وقتی که آقای خرچنگ توسط شاه نپتون منجمد می‌شود و باب اسفنجی به ماجراجویی‌اش می‌رود، پلانکتون کنترل شهر بیکینی باتم را به دست می‌گیرد. به علاوه آقای خرچنگ و پنلوپه را نیز می‌توان به نوعی به هم ربط داد، دو شخصیت که برای رهایی منتظر بازگشت قهرمان خود بودند.

کیسه‌ی هوا

از میان اقتباس‌های زیاد اودیسه، انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie احتمالا یکی از مستقیم‌ترین اشارات را به این اشعار کلاسیک داشته باشد.  برای مثال، کیسه‌ی هوا را به ندرت در دیگر اقتباس‌ها می‌بینیم چون که شاید برای بیننده‌ی مدرن مسخره به نظر برسد. با این حال اما جنبه‌ی کمدی آن کاملا مناسب انیمیشن باب اسفنجی است.

در اودیسه، ارباب بادها به اسم آئولوس باد موافق را به اودیسئوس هدیه می‌دهد و در کنارش کیسه‌ای به او می‌دهد که باد مخالف را می‌پوشاند. در ادامه یاران اودیسئوس کیسه را باز می‌کنند که منجر به منحرف شدن کشتی می‌شود. در انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie نیز میندی یک کیسه‌ی باد به باب اسفنجی می‌دهد تا در سفرشان از آن استفاده کنند، اما پاتریک به اشتباه آن را زود باز می‌کند و مجبور می‌شوند از دیوید هسلهاف کمک بگیرند.

لوتوس‌خواران و گوفی گوبر

اودیسئوس و یارانش در مسیر بازگشت به ایتاکا با قبیله‌ای برخورد می‌کنند که گل لوتوس یا نیلوفر آبی را مصرف کنند تا به حالتی از فراموشی سعادتمندانه برسند. در اشعار هومر، افراد اودیسئوس از این گل مصرف می‌کنند و وظایف خود را از یاد می‌برند.

در انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie نیز باب اسفنجی و پاتریک به مکانی می‌روند که گذر زمان را در آن متوجه نمی‌شوند: رستوران گوفی گوبر. بعد از این که باب اسفنجی برای مدیریت رستوران کراستی کراب 2 انتخاب نمی‌شود، او و پاتریک به رستوران گوفی گوبر می‌روند تا با خوردن انبوهی از دسر بستنی ناراحتی خود را سر کنند.

لایسترگون‌ها و اراذل و اوباش

اودیسئوس و یارانش در مسیر بازگشت به خانه با چالش‌های زیادی مواجه شدند. آن‌ها در جزیره‌ای به دنبال آذوقه می‌گشتند که قبیله‌ای از غول‌های خشن به اسم لایسترگون‌ها به آن‌ها حمله می‌کنند. در این رویارویی اودیسئوس بسیاری از افراد خود را از دست داد.

باب اسفنجی و پاتریک نیز در سفر خود به شهر صدف باید با گروهی از اراذل و اوباش رو به رو شوند تا کاردک (که در واقع سوئیچ ماشین همبرگری) است را پس بگیرند. آن‌ها در میان اراذل و اوباش‌ها تضاد خنده‌داری ایجاد می‌کنند و در نهایت به سختی از دست آن‌ها فرار می‌کنند.

خانم بستنی‌فروش و سایرن

در اسطوره‌شناسی کلاسیک یونانی، سایرن‌ها با استفاده از آوازهای ملودیک و گوش‌نواز مرد‌ها را به کام مرگ می‌کشاندند. اودیسئوس به ملوان‌های خود دستور داده بود تا گوش‌های خود را با موم بپوشانند تا صدای موسیقی مرگ‌بار سایرن‌ها را نشنوند. فقط اودیسئوس صدای سایرن‌ها می‌شنید و خودش را دکل کشتی بسته بود تا خودکشی نکند.

اما قهرمانان ما در انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie تنها چیزی منحرفشان می‌کند یک دسر بستنی لذیذ است. در صحنه‌ای نسبتا ترسناک، باب اسفنجی و پاتریک با خانم بستنی‌فروشی مواجه می‌شوند که در واقع یک هیولا است و  به سختی از دستش فرار می‌کنند.

گودال دریایی و سرزمین مردگان

در حماسه‌ی هومر، اودیسئوس و افرادش قبل از برگشت به ایتاکا باید وارد دنیای زیرین شوند. در آن جا سربازان با همرزمان فقید خود رو به رو می‌شوند و اودیسئوس با پیامبر تیرسیاس حرف می‌زند. با این که قهرمان ما در طول سفرش به سرزمین زیرین نگران است، اما برای بازگشت به ایتاکا این سفر حیاتی بود.

باب اسفنجی و پاتریک نیز با چالشی مشابه رو به رو می‌شوند. شاهدخت میندی به آن‌ها توضیح می‌دهد که تنها راه رسیدن به شهر صدف این است که از گودال عمیق و ترسناک دریا عبور کنند. گودال دریایی مشخصا مثالی از دنیای زیرین است که با بخارهای سبز رنگ شبح‌وار پوشانده شده است. با کمک پوششی که میندی برای آن‌ها می‌سازد، قهرمانان ما از این گودال عبور می‌کنند.

غواص و سیکلوپ

سربازان یونانی با پولیفموس تک‌چشم، پسر پوسایدن، برخورد می‌کنند که یکی از شناخته‌شده‌ترین آزمون‌های اودیسه‌ی هومر است. آن‌ها در جزیره‌ای می‌ایستند تا به دنبال آذوقه بگردند اما در غار پولیفموس گیر می‌افتند. حمله‌ی آن‌ها به این غول آدم‌خوار باعث عصبانیت پوسایدن و در نهای طوفان‌های دریایی می‌شود.

در انیمیشن The SpongeBob SquarePants Movie شاهد یک تقلید خلاقانه از سیکلوپ‌ها هستیم. نزدیک شهر صدف، باب اسفنجی و پاتریک توسط یک سیکلوپ غول پیکر متوقف می‌شوند که در واقع یک آدم با لباس قدیمی غواصی است. او باب اسفنجی و پاتریک را با دست خود بلند می‌کنند، همانند کاری که سیکلوپ اودیسه با سربازها انجام داد، اما به جای این که آن‌ها را بخورد، آن‌ها را به شهر صدف می‌برد، جایی که بالاخره تاج شاه نپتون را پیدا می‌کنند.

منبع: گیمفا