تشکیل دوبارۀ «ابرقارّه» چه بلایی سر زمین و ساکنانش خواهد آورد؟
دماهای شدید، تشعشعات و فروپاشی منابع غذایی ایجادشده در اثر ادغام قارهها، حدود 250 میلیون سال بعد موجب یک انقراض دستهجمعی خواهد شد.
فرادید| بر اساس یک مطالعه، شکلگیری ابرقاره روی زمین میتواند انسان و هر پستاندار دیگری را که هنوز زنده هستند، ظرف حدود ۲۵۰ میلیون سال آینده از بین ببرد.
به گزارش فرادید، انقراض دستهجمعی اساساً به این دلایل ایجاد میشود: تنش گرمایی در نتیجهی فعالیت آتشفشانی بیشتر که دو برابر بیشتر از سطح فعلی، دیاکسیدکربن وارد جو میکند، خورشید قدیمیتر که تشعشعات بیشتری ساطع میکند و وسعت بیابانهای داخلی در مناطق استوایی.
انتظار میرود ابرقارهی پانگهآ اولتیما زمانی شکل بگیرد که تمام قارههای کنونی در آیندهای دور با هم ادغام شوند. این مقاله که روز دوشنبه در Nature Geoscience منتشر شد، نخستین تلاش برای مدلسازی این است که پس از آن بازآرایی زمینشناسی، آب و هوا چقدر متغیر خواهد شد.

این شبیهسازی با استفاده از مدل آبوهوای Met Office انگلستان و ابررایانه دانشگاه بریستول، سرنخهای تکتونیکی از رویدادهای انقراض گذشته و دادههایی ارائه کرد که میتواند برای ستارهشناسانی که به دنبال سیارات قابلسکونت دیگر هستند، مفید باشد.
انتظار میرود در عصر پانگهآ اولتیما، دمای شدید، با رطوبت بیش از اکنون در امتداد سواحل و شرایط بسیار خشک بیابانهای داخلی، قابلتوجه و چشمگیر باشد. در این جهان، دمای کره زمین میتواند ۱۵ درجه سانتیگراد (و تا ۳۰ درجه سانتیگراد در خشکی) بالاتر از سطوح قبل از صنعتی شدن باشد که جهان را به گرمای شدیدی که آخرین بار در دوره پرمین-تریاسیک، ۲۶۰ میلیون سال پیش پشت سر گذاشته بود، بازگرداند؛ زمانی که ۹۰ درصد گونهها از بین رفتند. دورههای طولانی گرمای بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد فراتر از سطوح تحمل بسیاری از اشکال زندگی خواهد بود.
پستانداران داستان موفقیت بزرگ تکاملی جهان بودهاند، به ویژه از زمان مرگ دایناسورها در آخرین رویداد بزرگ انقراض، اما توانایی پستانداران برای سازگاری با گرما ممکن است بسیار کند باشد. این موضوع شامل انسانهایی میشود که برای مدت نسبتاً کوتاهی روی زمین بودهاند.
انسانها حدود ۶ میلیون سال پیش ظهور کردند، زمانی که دنیا مکان بسیار خنکتری از دوران دایناسورها بود. اگرچه گونه ما به سرعت رشد کرده است، اما با این فرض که از بحران آب و هوایی خودساخته فعلی و انقراض دسته جمعی گونههای دیگر عبور کنیم، با چالشهای بزرگی در دوران پانگهآ اولتیما روبرو خواهیم شد.
علاوه بر اثرات مستقیم گرما، مشکلات شدید تامین غذا به دلیل فروپاشی پوشش گیاهی وجود خواهد داشت. در این مقاله خاطرنشان شده است که بیشتر گیاهان در دمای بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد دچار تنش میشوند و اگر برای دورههای طولانی در معرض دمای ۶۰ درجه سانتیگراد قرار بگیرند، کاملاً تجزیه میشوند.
نویسنده اصلی مقاله، الکساندر فارنسوُرث، از دانشگاه بریستول میگوید چشمانداز یک رویداد انقراض دیگر که شامل انسان میشود، یادآور بیثباتی است. فارنسوُرث میگوید: «زمین محیط بسیار متغیری دارد. انسانها به واسطه آنچه اکنون دارند بسیار خوششانس هستند و ما نباید آب و هوا را فراتر از حد آب و هوایی که از طریق آن تکامل یافتهایم به سمت خنکتر شدن سوق دهیم. ما گونه غالب هستیم، اما زمین و آب و هوای آن تصمیم میگیرند این وضعیت چقدر طول بکشد. اتفاقات بعد از آن برای هیچکس روشن نیست. ممکن است گونه غالب بعد از این اتفاقات یه گونه کاملاً جدید باشد.»
نویسندگان اذعان میکنند که پیشبینی آنها به دلیل بازه زمانی فوقالعاده طولانیمدت، دارای سطح بالایی از عدمقطعیت است، اما آنها امیدوارند این مطالعه که در طول قرنطینه همهگیری آغاز شده است، اطلاعات مفیدی در مورد رویدادهای انقراض جمعی گذشته و سکونتپذیری سایر سیارات در اختیارشان قرار دهد.
تا به حال، ستارهشناسان حین بررسی کهکشانهای دوردست برای یافتن سیارههایی که ممکن است خانهی جایگزینی برای انسانها باشند، اساساً فاصله از نزدیکترین خورشید و وجود آب را در نظر گرفتهاند. مطالعه جدید نشان میدهد که تکتونیک نیز عامل مهمی در تعیین آب و هوای یک سیاره است.
فارنسوُرث میگوید: «اگر ناسا تنها میتوانست یک شاتل فضایی به یک سیاره بفرستد، من یکی را انتخاب میکردم که ابرقاره نداشته باشد. بهتر است قارههای متعدد در اطراف پراکنده باشند، درست مانند وضعیت کنونی زمین.»
مترجم: زهرا ذوالقدر