پیدا شدن «موی خرس قطبی» در مدفوع ماقبل تاریخی سگهای سورتمه

شاید در زمستانها شکار آسانتری برای شکارچیان ماقبل تاریخ در دسترس نبوده است و به همین دلیل آنها به شکار خطرناک خرس قطبی روی آورده بودند.
فرادید| برپایهی تحلیلی جدید از مدفوع ۹۰۰۰ ساله فسیلی، سگهای سورتمهکش ماقبلتاریخی در منطقهی شمالگان سیبری ترکیبی از ماهی، گوزن شمالی و خرس قطبی میخوردهاند. این مدفوع که از محوطهی باستانی «ژوخوف» در شمالیترین نقطهی روسیه کشف شده، حاوی مقادیر بالایی از انواع کرمهای انگلی بوده که شاید به شدت توانایی سگها در کار کردن را کاهش داده است.
به گزارش فرادید، ژوخوف (Zhokhov) در جزایر سیبری نو، در گذشته بخشی از سرزمین اصلی اوراسیا بوده، اما نزدیک ۸۵۰۰ سال پیش به دلیل تغییر سطح دریا از خشکی جدا شد. آن زمان سکونت انسانی در این منطقه پایان یافت، هرچند یافتههای باستانشناسی نشان میدهد پیشتر شکارچیان دوران پارینهسنگی آنجا میزیستند.
برپایهی بقایای استخوانهای جانوری در ژوخوف، پژوهشگران باور دارند شکارچیان باستانی در ماههای زمستان شمار زیادی خرس قطبی شکار کرده و میخوردهاند؛ شاید به دلیل دردسترس نبودن شکارهای کمخطرتر در آن فصل. آنها همچنین از سگها برای کشیدن سورتمه و کمک در شکار استفاده میکردند.
تیم پژوهشی برای بررسی رژیم غذایی این سگهای کاری، ۳۴ تکه مدفوع یخزدهی سگ که در سالهای ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳ در محل کشف شده بودند، تجزیهوتحلیل کردند. در بیش از ۹۰ درصد این نمونهها کرمهای نواری از جنس Dibothriocephalus یافت شد که بیشتر از راه خوردن ماهی نیمپز یا خام منتقل میشوند.
در ۳۵/۳۲ درصد دیگر نیز تخم کرمهای خانوادهی Taeniidae وجود داشت که شاید پس از خوردن گوشت آلودهی گوزن شمالی وارد بدن سگها شده بود. نکتهی شگفتانگیزتر اینکه در برخی نمونهها نیز موی خرس قطبی پیدا شد که نشان میدهد شکارچیان باستانی گوشت این شکارچیان ترسناک را به سگهایشان میدادند.
نویسندگان مقاله نوشتهاند: «خرسهای قطبی نزدیک محوطهی ژوخوف بهراحتی در دسترس بودند و همین آنها را به مهمترین منبع گوشت در اقتصاد شکارچیان ژوخوف تبدیل کرده بود.» وجود آثار دندان سگ روی استخوانهای خرس قطبی یافتشده در این محل نیز تأیید میکند سگها از گوشت آنها تغذیه میکردهاند.
با این حال، این رژیم غذایی برای سگهای سورتمهکش چندان سالم نبوده است. به گفتهی کنود راسموسن، کاشف مشهور قطب شمال، گوشت گوزن شمالی برای سگها چندان مغذی نیست و سگهای کاری زمانی انرژی بیشتری دارند که از حیوانات دارای لایه چربی مانند فک یا وال تغذیه کنند. پژوهشگران نتیجه گرفتند: «مصرف مقادیر زیاد گوشت و اندام داخلی گوزن میتواند موجب بیماری، ضعف و در نهایت ناتوانی در انجام کار شود.»
الکساندر فون میدندورف، کاوشگر سیبری در قرن نوزدهم نیز نوشته که اگرچه سگها میتوانند گوشت خرس قطبی بخورند، اما این گوشت باید منجمد باشد، نه تازه. با این حال روشن نیست سگهای ژوخوف گوشت یخزده میخوردند یا تازه.
دربارهی سلامت کلی این سگهای باستانی، نویسندگان مقاله حدس میزنند: «میزان بالای آلودگی انگلی در سگها میتوانسته استقامت و توانایی آنها را به شدت کاهش دهد و همین تهدیدی جدی برای کارایی سیستم معیشتی در شمالگان به شمار میرفت.»
مترجم: زهرا ذوالقدر