تصاویر| گنبدهای سفید روی کشتیهای جنگی ایالات متحده چه کاربردی دارند؟
شاید گنبدهای سفید بزرگی را دیده باشید که روی کشتیهای جنگی نیروی دریایی ایالات متحده قرار دارند، اما دقیقاً نمیدانستید چه کاربردی دارند. اینها رادوم (Radome) نام دارند که معمولاً به آنها «توپ گلف» هم گفته میشود و بسته به تجهیزات داخلشان در اندازههای مختلف ساخته میشوند.
شاید گنبدهای سفید بزرگی را دیده باشید که روی کشتیهای جنگی نیروی دریایی ایالات متحده قرار دارند، اما دقیقاً نمیدانستید چه کاربردی دارند. اینها رادوم (Radome) نام دارند که معمولاً به آنها «توپ گلف» هم گفته میشود و بسته به تجهیزات داخلشان در اندازههای مختلف ساخته میشوند. با این حال، همه آنها یک وظیفه اصلی دارند: محافظت از دیشهای ماهوارهای و سایر تجهیزات حیاتی نظارتی در برابر شرایط محیطی.


رادومها بسیار رایج هستند و در مکانهای مختلفی دیده میشوند؛ از جمله روی هواپیماها، در فرودگاهها، روی دکلهای مخابراتی، روی کشتیهای تحقیقاتی اقیانوسی و حتی روی کشتیهای تفریحی بزرگ. همچنین میتوان آنها را در مکانهای دورافتاده، مانند تأسیسات نیروی فضایی ایالات متحده در پایگاه هوایی باکلی در شهر آرورا، ایالت کلرادو مشاهده کرد.


این رادومهای خاص در منطقه با نام Buckley Balls شناخته میشوند. این سازهها بهراحتی از جادهها و بزرگراههای اطراف قابل مشاهده هستند، بنابراین پنهانسازی آنها هدف اصلی نیست. داخل هر یک از این توپهای گلف دیشهای ماهوارهای و تجهیزات حیاتی نظارتی قرار دارد که به گفته سرهنگ جان واگنر، فرمانده پایگاه، برای شناسایی «تمام موشکهایی که در سراسر سیاره پرتاب میشوند» استفاده میشوند. این رادومها از تجهیزات داخلی در برابر بادهای شدید، برف زمستانی و تگرگ محافظت میکنند و حتی بهاندازهای مقاوم هستند که میتوانند یک گردباد بزرگ با سرعت باد بین ۴۲۰ تا ۵۱۰ کیلومتر بر ساعت را تحمل کنند.
رادومهای نصبشده روی کشتیهای نیروی دریایی معمولاً کوچکتر هستند، اما همان وظیفه را انجام میدهند: محافظت از آنتنهای رادار، تجهیزات ارتباطی و سایر سامانههای الکترونیکی در برابر محیط دریایی خشن، جایی که نمک و باد میتوانند به تجهیزات حساس آسیب بزنند. علاوهبراین، این پوششها مانع از آن میشوند که دیگران بتوانند تشخیص دهند کشتی از چه نوع تجهیزات و در چه جهتی استفاده میکند.

غول واقعی: رادوم سامانه SBX
در سطحی کاملاً متفاوت، رادار Sea-based X-band Radar یا SBX-1 قرار دارد که بزرگترین رادار از این نوع در جهان به شمار میآید. این رادار آنقدر بزرگ است که برای جابهجایی به یک سکوی خودران اختصاصی نیاز دارد. این سکو شبیه یک سکوی نفتی دریایی است، زیرا در اصل یک سکوی نفتی بوده که تغییر کاربری داده.
سامانه SBX بخشی از سیستم دفاع موشکی بالستیک ایالات متحده (BMDS) بوده و آنقدر حساس است که میتواند جسمی بهاندازه یک توپ بیسبال را از فاصله ۴,۰۰۰ کیلومتری شناسایی کند و تشخیص دهد که آیا واقعی، یک هدف فریبنده یا صرفاً بقایای فضایی است.

رادوم این سامانه ۱۸,۰۰۰ پوند (۸,۱۰۰ تن) وزن دارد، ۳۱.۴ متر ارتفاع دارد و قطر آن به ۳۶.۶ متر میرسد. این توپ گلف عظیم بهقدری بزرگ است که گاهی با «ستاره مرگ» در فیلمهای علمیتخیلی مقایسه میشود، یا در مقایسهای مدرنتر، با سازه Sphere در لاسوگاس. این رادوم کروی از مواد مصنوعی انعطافپذیر ساخته شده و با فشار هوا در جای خود نگه داشته میشود و میتواند سرعت باد بیش از ۲۱۰ کیلومتر بر ساعت را تحمل کند.
از دهه ۱۹۴۰، زمانی که فناوری رادار (Radio Direction And Ranging) مسیر جنگ جهانی دوم را تغییر داد، پیشرفتهای عظیمی در این حوزه رخ داده است. امروزه رادارها در اشکال و اندازههای مختلفی ساخته میشوند و برخی از آنها حتی نیازی به رادوم ندارند.

برای مثال، رادارهای SPY-6 از واحدهای ماژولار مربعی با ابعاد ۲×۲×۲ فوت ساخته شدهاند که به آنها Radar Modular Assembly یا RMA گفته میشود. هر یک از چهار نسخه این رادار برای کلاس خاصی از کشتیها طراحی شده و کاربرد متفاوتی دارد، اما همه آنها قادر به ارائه آگاهی محیطی ۳۶۰ درجه بهصورت مداوم هستند.
این رادارهای مدرن حساستر هستند، برد بیشتری دارند و دقت آنها بسیار بیشتر از رادارهای قدیمی است. علاوهبراین، نگهداری آنها سادهتر است و زمان تعمیر و نگهداری بسیار کمتری دارند.

منبع: روزیاتو