دنباله‌داری که برعکس چرخید!

مطالعه‌ای که این هفته در مجله نجوم منتشر شد، چیزی را توصیف می‌کند که گفته می‌شود اولین مشاهده از معکوس شدن چرخش یک دنباله‌دار است.

مشاهدات انجام شده با فاصله چند ماه در سال ۲۰۱۷ نشان می‌دهد که یک دنباله‌دار موسوم به «۴۱پی/تاتل-جیاکوبینی-کرساک»( 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák) که به اختصار 41P نامیده می‌شود، پس از عبور از نزدیکی خورشید، شروع به چرخش آهسته‌تر کرده و تا دسامبر همان سال دوباره سرعت گرفته است.

دوره چرخش آن که با استفاده از رصدخانه «نیل گرلز سویفت»( Neil Gehrels Swift) ناسا اندازه‌گیری شده است، در ماه مه ۲۰۱۷ حدود ۴۶ تا ۶۰ ساعت بود، اما مشاهدات بعدی توسط تلسکوپ فضایی هابل(Hubble) نشان داد که این دوره فقط ۱۴ ساعت بوده است.

محققان می‌گویند آنچه احتمالاً اتفاق افتاده این است که گرمای خورشید باعث تصعید یخ این دنباله‌دار شده و گازها را از کناره‌های آن بیرون می‌فرستد.

دیوید جویت(David Jewitt) نویسنده این مطالعه از دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس در بیانیه‌ای گفت: فواره‌های گاز که از سطح آن خارج می‌شوند، می‌توانند مانند پیشرانه‌های کوچک عمل کنند. اگر این فواره‌ها به طور ناهموار توزیع شوند، می‌توانند به طور چشمگیری نحوه چرخش یک دنباله‌دار، به ویژه یک دنباله‌دار کوچک را تغییر دهند.

جویت این را با هُل دادن یک چرخ و فلک مقایسه می‌کندو می‌گوید: اگر در یک جهت بچرخد و سپس شما در جهت مقابل آن فشار وارد کنید، می‌توانید سرعت آن را کم کرده و آن را معکوس کنید.

تصور می‌شود دنباله‌دار ۴۱پی از کمربند کویپر آمده باشد و هر ۵.۴ سال از درون منظومه شمسی عبور می‌کند. این دنباله‌دار، کوچک است و عرض هسته آن تقریباً هزار متر است.

محققان دریافتند که در سال‌های اخیر فعالیت آن کمتر شده است که نشان می‌دهد تغییراتی در سطح آن در حال رخ دادن است.

در حالی که تصور می‌شود این دنباله‌دار حدود ۱۵۰۰ سال در این مدار بوده است، اکنون به نظر می‌رسد که به سرعت در حال تکامل است و تغییرات چرخشی که در صورت ادامه می‌تواند باعث بی‌ثباتی ساختاری آن شود، می‌تواند آغاز پایان آن باشد.

جویت می‌گوید: من انتظار دارم که این هسته خیلی سریع خود را نابود کند.

منبع: ایسنا