مورد عجیب تفاوت قیمت پهپاد شاهد-۱۳۶ و هر رهگیر سیستم دفاع هوایی THAAD
یک پهپاد شاهد دارای دهانه بال حدود ۲.۵ متر و سرجنگی حدود ۴۰ کیلوگرم است. این پهپاد با یک موتور کوچک که در بخش «دم» نصب شده، کار میکند. همچنین شاهد بهعنوان مهمات «پرسهزن» توصیف میشود؛ یعنی میتواند مدتزمانی در هوا باقی بماند و بهدنبال هدف بگردد و برد آن کمی بیش از ۲,۰۰۰ کیلومتر اعلام شده است.
جنگ کنونی میان ایران از یک سو و اسرائیل و ایالات متحده از سوی دیگر، با افزایش چشمگیر استفاده از پهپادها همراه بوده است، بهویژه از سوی ایران. نحوه استفاده ایران از پهپادها تفاوت زیادی با رویکرد کشورهای غربی دارد. ایالات متحده عمدتاً از پهپادهای بزرگ شناسایی مانند RQ-4 Global Hawk یا پهپادهای تهاجمی مانند MQ-9 Reaper استفاده میکند. این پهپادها بسیار گرانقیمت هستند و برای بازگشت به پایگاه، پس از پایان مأموریت طراحی شدهاند.
در مقابل، بسیاری از پهپادهای ایرانی رویکرد متفاوتی دارند. شاهد-۱۳۶ یک پهپاد انتحاری است که برای اصابت مستقیم به هدف و انفجار طراحی شده است. برخلاف پهپاد Reaper که سامانه کنترل و خود هواگرد آن بیش از ۵۶ میلیون دلار هزینه دارد، قیمت یک پهپاد شاهد چیزی بین ۲۰ هزار تا ۵۰ هزار دلار تخمین زده میشود.
بر اساس گزارش ارتش آمریکا، یک پهپاد شاهد دارای دهانه بال حدود ۲.۵ متر و سرجنگی حدود ۴۰ کیلوگرم است. این پهپاد با یک موتور کوچک که در بخش «دم» نصب شده، کار میکند. همچنین شاهد بهعنوان مهمات «پرسهزن» توصیف میشود؛ یعنی میتواند مدتزمانی در هوا باقی بماند و بهدنبال هدف بگردد و برد آن کمی بیش از ۲,۰۰۰ کیلومتر اعلام شده است.
پهپادها ارزان هستند، رهگیرها گران
درحالیکه یک پهپاد شاهد-۱۳۶ بهتنهایی مؤثر است، اما بهراحتی قابل رهگیری نیز هست و به همین دلیل معمولاً بهصورت گروهی (swarm) استفاده میشود. یک دسته از این پهپادها میتواند سامانههای پدافند هوایی را اشباع کند و نیروهای دشمن را مجبور کند موشکهای رهگیر گرانقیمت خود را برای اهدافی مصرف کنند که هزینهای بسیار کمتر دارند. سامانه THAAD که با نام Terminal High Altitude Area Defense شناخته میشود، با استفاده از شبکهای از رادارها و حسگرها تهدیدات هوایی را رهگیری میکند. هر موشک رهگیر این سامانه طبق گزارشهای کنگره آمریکا حدود ۱۲.۷ میلیون دلار قیمت دارد.
سامانه THAAD نرخ موفقیت حدود ۹۰ درصدی در رهگیری اهداف دارد. این موضوع برای حفاظت از نیروها و غیرنظامیان روی زمین موثر است، اما هزینهها بهشدت افزایش یافته و ذخایر موشکی رو به کاهش است. در گزارشهای کنگره آمده است: «نگرانی دیگر این است که نرخ استفاده از رهگیرهای THAAD در جریان Operation Fury باعث کاهش بیشتر ذخایر محدود این موشکها شده است.»
هر آتشبار THAAD شامل شش کامیون پرتابگر است که در مجموع به ۴۸ موشک مجهز هستند. این سامانهها توسط رادار TPY-2 و یک ایستگاه ارتباطی هدایت میشوند. برای راهاندازی آن به ۹۰ نیروی نظامی نیاز است و هزینه هر آتشبار حدود ۲.۷۳ میلیارد دلار برآورد میشود. شرکت لاکهید مارتین، سازنده این سامانه، اعلام کرده است که در مجموع ۱۰ آتشبار فعال میان ایالات متحده، امارات متحده عربی و عربستان سعودی وجود دارد.
منبع: روزیاتو
