سایه سنگین ماموریت ماه بر برنامههای علمی ناسا
علم ناسا بار دیگر با «تهدیدی بسیار جدی» از سوی بودجه جدید کاخ سفید روبهرو است.
یک پیشنهاد جدید برای بودجه سال مالی ۲۰۲۷ از سوی کاخ سفید برای ناسا با انتقاد شدید حامیان فضا مواجه شده است؛ آنها هشدار میدهند که این طرح میتواند با کاهش ۲۳ درصدی بودجه کلی و تقریبا نصف کردن برنامههای علمی، این آژانس فضایی را به طور چشمگیری دگرگون کند.
به نقل از اسپیس، درخواست تازه منتشرشده برای بودجه کل سال مالی ۲۰۲۷، بودجه «مدیریت مأموریتهای علمی» ناسا را از ۷.۲۵ میلیارد دلار به ۳.۹ میلیارد دلار کاهش میدهد که نشاندهنده کاهش ۴۷ درصدی در تأمین مالی علم است، در کنار کاهش ۲۳ درصدی بودجه کلی این آژانس.
سازمان غیرانتفاعی جامعه سیارات در واکنش به این پیشنهاد بیانیهای صادر و تأکید کرد که این طرح نه تنها بهخاطر مقیاسش قابل توجه است، بلکه به دلیل فاصله گرفتن از رویههای دیرینه بودجه نویسی نیز اهمیت دارد.
کیسی درایر، رئیس سیاستگذاری فضایی در این سازمان، میگوید: دو نکته وجود دارد: نبود شفافیت و امتناع کامل از پذیرش واقعیت سیاسی و توضیح داد که این درخواست شکستی جدی نسبت به دههها سابقه است.
این غیرشفافترین درخواست بودجه ناسا است که تا به حال دیدهام و من واقعا تکتک آنها را از سال ۱۹۶۰ بررسی کردهام.
بهجای اینکه مأموریتهای لغو شده به طور صریح مشخص شوند، این پیشنهاد آنها را کاملا حذف کرده و برای فهم اینکه چه چیزهایی حذف شدهاند، باید آن را با بودجههای قبلی مقایسه کرد. همچنین سطح تأمین مالی سالهای گذشته که بیش از ۶۰ سال یکی از ویژگیهای استاندارد بودجههای ناسا بوده حذف شده است که ارزیابی تغییرات بودجه را دشوار میکند.
درایر همچنین به منابع مالی بزرگ و مبهم در این پیشنهاد اشاره کرد، از جمله یک ردیف ۴۳۸ میلیون دلاری با عنوان «فناوری مریخ» که جزئیات یا تفکیک هزینه بسیار کمی دارد. این مبلغ از کل بودجه بخش هلیوفیزیک بیشتر است، با این حال فقط به صورت کلی توصیف شده است.
فراتر از نگرانیهای مربوط به شفافیت، درایر گفت درخواست سال مالی ۲۰۲۷ تا حد زیادی تکرار طرحی است که کنگره پیشتر در چرخه بودجه ۲۰۲۶ رد کرده بود؛ زمانی که قانونگذاران پس از لغو یک پیشنهاد مشابه، بودجه علمی ناسا را با رأی دوحزبی بازگرداندند.
بنابراین، به گفته او، این پیشنهاد امسال شبیه یک «بودجه کپی-پیست» از سال گذشته به نظر میرسد و همچنین «شلخته و غیرحرفهای» است، با تعدادی خطا، از جمله پایان دادن به مأموریت بازگشت نمونه از مریخ که قبلا در سال ۲۰۲۶ لغو شده بود و اشاره به سال مالی اشتباه برای تأمین مالی تلسکوپ فضایی جیمز وب.
در بیشتر بخشها عملا همان طرح سال گذشته مطرح شده است. آنها هیچ درسی از شکست نگرفتهاند و همان لغو مأموریتها و همان کاهشهای شدید را دوباره پیشنهاد دادهاند.
در صورت اجرا، این کاهشها گسترده خواهند بود. این پیشنهاد بیش از ۴۰ پروژه علمی که حدود یک سوم از مجموعه مأموریتهای ناسا است را لغو میکند، از جمله مأموریتهای در حال توسعه و فضاپیماهای فعال و اینها همان مجموعه لغو مأموریتهای سال گذشته هستند.
کاهشهای پیشنهادی همچنین بر مشارکتهای آمریکا در تلاشهای بینالمللی تأثیر میگذارد، از جمله مریخنورد روزالیند فرانکلین متعلق به آژانس فضایی اروپا که ناسا اخیرا دوباره تعهد خود را برای حمایت از آن اعلام کرده بود.
با این حال، چنین کاهشهایی میتواند همکاریهای بینالمللی را تحت فشار قرار دهد. درایر هشدار داد که این طرح دستکم قصد لغو دوجین مأموریت مشترک را دارد و ممکن است اعتبار ایالات متحده را بهعنوان یک شریک قابلاعتماد در علم فضا تضعیف کند.
در عین حال، این بودجه همچنان از پروازهای سرنشیندار به ویژه برنامه آرتمیس که هدف آن بازگرداندن فضانوردان به سطح ماه در اواخر این دهه است، پشتیبانی میکند.
اما منتقدان استدلال میکنند که این تأکید به قیمت برنامههای علمی تمام میشود که به سرمایهگذاری پایدار عمومی وابستهاند. درایر میگوید: هیچ گزینه خصوصی برای علم فضا وجود ندارد و توضیح داد که مقیاس، هزینه و زمانبندی طولانی این مأموریتها باعث میشود به طور منحصربهفردی به بودجه دولتی وابسته باشند.
علم فضا تلاشی است که منابع بسیاری نیاز دارد، نتایج آن نامطمئن است و دادهها با تأخیر بهدست میآیند. در نتیجه، این حوزه برای سرمایهگذاران خصوصی چندان جذاب نیست و بازار تجاری قابلاعتمادی برای دادههای علمی پایه این مأموریتها وجود ندارد که بتواند هزینههای بالای اولیه را توجیه کند.
با وجود این پیشنهاد، انتظار میرود کنگره بار دیگر نقشی تعیینکننده ایفا کند. کاهشهای مشابه در بودجه ۲۰۲۶ رد شدند و تنها ماه گذشته بیش از ۱۰۰ عضو مجلس نمایندگان نامهای دوحزبی را برای افزایش بودجه علمی ناسا امضا کردند.
این یک تهدید بسیار جدی برای علم ناسا است و ما باید حتما برای متوقف کردن آن تلاش کنیم.
منبع: ایسنا
