ساخت آنتیبادی برای ویروسی که ۹۵ درصد مردم را آلوده میکند
ویروس اپشتین-بار(EBV) یکی از رایجترین ویروسهای جهان است که تصور میشود در ۹۵ درصد از بزرگسالان وجود دارد و برای اکثر افراد، هیچ علامت واضحی ایجاد نمیکند، اما چیزی بیش از یک عفونت کوتاهمدت است.
دانشمندان موفق شدند آنتیبادی جدیدی را برای ویروسی که ۹۵ درصد از افراد را آلوده میکند، تولید کنند.
ویروس اپشتین-بار(EBV) یکی از رایجترین ویروسهای جهان است که تصور میشود در ۹۵ درصد از بزرگسالان وجود دارد و برای اکثر افراد، هیچ علامت واضحی ایجاد نمیکند، اما چیزی بیش از یک عفونت کوتاهمدت است.
این ویروس عامل بیماری «مونونوکلئوز عفونی» از گروه هرپس ویریدهها است و با برخی از انواع سرطان مانند لنفوم هوچکین، لنفوم بورکیت و بیماریهایی مانند ایدز و اماس در ارتباط است.
ویروس اپشتین-بار پس از ورود به بدن میتواند تا آخر عمر در بدن باقی بماند و با چندین سرطان، اماس و سایر عوارض شدید سلامتی مرتبط دانسته شده است. اکنون تحقیقات جدید راهی امیدوارکننده برای مبارزه با آن به ما ارائه داده است.
تیمی از مرکز سرطان فرد هاچینسون(Fred Hutchinson) و دانشگاه واشنگتن در ایالات متحده آنتیبادیهایی را توسعه دادهاند که دو پروتئین را روی سطح ذرات EBV هدف قرار میدهند.
این پروتئینها به ویروس کمک میکنند تا به سلولهای B ما (نوعی گلبول سفید خون که نقش اساسی در سیستم ایمنی بدن دارد) دسترسی پیدا کند.
مسدود کردن فعالیت آنها از همان ابتدا مانع از نفوذ EBV میشود و همچنین میتواند برای جلوگیری از فعال شدن مجدد آن در مراحل بعدی زندگی کافی باشد.
در آزمایشهایی که روی موشهای دارای سیستم ایمنی شبیه به انسان انجام شد، یکی از این آنتیبادیها از حیوانات در برابر عفونت EBV محافظت کرد.
کار انجام شده در اینجا همچنین به حل یک مشکل همیشگی در تولید آنتیبادیهای EBV میپردازد؛ این ویروس در حمله به بدن آنقدر فراگیر است که یافتن سلولهای ایمنی خاص طراحی شده برای مبارزه با آن و پایهگذاری آنتیبادیها بر اساس آن بسیار دشوار میشود.
اندرو مکگوایر(Andrew McGuire)، بیوشیمیست میگوید: یافتن آنتیبادیهای انسانی که مانع از آلوده شدن سلولهای ایمنی ما توسط ویروس اپشتین-بار میشوند، به ویژه چالش برانگیز بوده است، زیرا برخلاف سایر ویروسها، EBV راهی برای اتصال به تقریباً هر یک از سلولهای B ما پیدا میکند. بنابراین ما تصمیم گرفتیم از فناوریهای جدید برای پر کردن این شکاف دانش استفاده کنیم و در نهایت گامی مهم در جهت مسدود کردن یکی از رایجترین ویروسهای جهان برداشتیم.
یکی از هوشمندانهترین بخشهای این فرآیند، استفاده از موشهایی بود که برای تولید آنتیبادیهای ژنتیکی انسانی پرورش داده شده بودند، به این معنی که اگر تحقیقات به آن مرحله برسد، احتمال بیشتری وجود دارد که بدن انسان هنگام تزریق، آنها را بپذیرد.
وقتی حیوانات در معرض دو پروتئین EBV به نامهای gp350 و gp42 قرار گرفتند، سلولهای موش پاسخ ایمنی دقیقی را که محققان به دنبال آن بودند، تحریک کردند و در نتیجه آنتیبادیهای دقیقاً هدفمند را فعال کردند.
در نهایت، محققان 10 آنتیبادی جدید را در آزمایشگاه جدا کردند و دو آنتیبادی gp350 و هشت آنتیبادی gp42 را هدف قرار دادند و هنگامی که در موشهای زنده آزمایش شدند، یکی از این آنتیبادیها محافظت بسیار امیدوارکنندهای در برابر EBV نشان داد.
کریستال چان(Crystal Chhan)، متخصص پاتوبیولوژی میگوید: ما نه تنها آنتیبادیهای مهمی را علیه ویروس اپشتین-بار شناسایی کردیم، بلکه یک رویکرد جدید و نوآورانه را برای کشف آنتیبادیهای محافظ در برابر سایر عوامل بیماریزا نیز تأیید کردیم.
وی افزود: برای من به عنوان یک دانشمند تازه کار، این یک یافته هیجانانگیز بود و به من کمک کرد تا درک کنم که چگونه علم اغلب به اکتشافات غیرمنتظره منجر میشود.
وقتی EBV باعث بیماری قابل توجهی در انسان میشود، معمولاً ابتدا به صورت «مونونوکلئوز عفونی» که به عنوان «تب غدهای» نیز شناخته میشود، ظاهر میشود. پس از آن، در بدن در حالت خفته و غیرعفونی باقی میماند و به خصوص در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، میتواند بسیار خطرناکتر شود.
یکی از امیدها برای این آنتیبادیها این است که ممکن است در صدها هزار پیوند عضو و مغز استخوان که هر ساله انجام میشود، مورد استفاده قرار گیرند. این پیوندها نیاز به سرکوب سیستم ایمنی دارند که میتواند افراد را در برابر EBV آسیبپذیر کند.
به طور خاص، اختلالات لنفوپرولیفراتیو پس از پیوند(PTLD) که توسط EBV ایجاد میشوند، یک مشکل هستند. اینجاست که لنفوسیتها (همان سلولهای B) میتوانند از کنترل خارج شوند و منجر به سرطانهای تهدیدکننده زندگی شوند.
با یک دوز از آنتیبادیهای تازه کشف شده میتوان رشد خارج از کنترل را کنترل کرد.
ریچل بندر ایگناسیو(Rachel Bender Ignacio)، پزشک بیماریهای عفونی میگوید: پیشگیری از EBV پتانسیل بالایی برای کاهش بروز PTLD و محدود کردن نیاز به کاهش سرکوب سیستم ایمنی دارد.
مسدود کردن عفونت میتواند به ویژه در موارد پیوند مربوط به کودکانی که ممکن است هنوز در معرض EBV قرار نگرفته باشند، مفید باشد.
برای رسیدن به مرحله درمان، کارهای زیادی باید انجام شود، اما این دلگرمکننده است که ما راههای جدیدی برای جلوگیری از آلوده شدن سلولهای ایمنی انسان توسط EBV پیدا کردهایم. مرحله بعدی، تلاش برای آزمایش ایمنی انسان و آزمایشهای بالینی است.
گفتنی است که دانشمندان دیگری نیز روی واکسن EBV کار کردهاند. مکگوایر میگوید: پس از سالها جستجوی راهی مناسب برای محافظت در برابر ویروس اپشتین-بار، این یک گام مهم برای جامعه علمی و افرادی است که در معرض بیشترین خطر عوارض ناشی از این ویروس قرار دارند.
این پژوهش در مجله Cell Reports Medicine منتشر شده است.
منبع: ایسنا
