از افزایش تولید عسل تا نجات زنجیره تولید غذای جهان | هوش مصنوعی وارد دنیای زنبورها شد
یک شرکت فناوری با استفاده از کندوهای روباتیک مجهز به هوش مصنوعی توانست آمار فروپاشی کلونی زنبورها را تا ۷۰ درصد کاهش دهد.
کاهش جمعیت زنبورها در سالهای اخیر به یکی از جدیترین تهدیدها برای امنیت غذایی جهان تبدیل شده؛ حالا یک شرکت فناوری در آمریکا اعلام کرده که با استفاده از کندوهای روباتیک مبتنی بر هوش مصنوعی توانسته میزان فروپاشی کلنی زنبورها را تا ۷۰ درصد کاهش دهد؛ اتفاقی که میتواند آینده کشاورزی و تولید غذا را تغییر دهد.
در این فناوری که برای نخستین بار در یک شهرک مسکونی در ایالت فلوریدا آمریکا بهکار گرفته شده، مجموعهای از کندوهای هوشمند به نام «BeeHome» ساخت شرکت Beewise، با ترکیب علم روباتیک، حسگرها و هوش مصنوعی، وضعیت سلامت کندوها را بهصورت دائمی رصد میکنند و در صورت شناسایی خطر، بهطور خودکار وارد عمل میشوند.
این پروژه در منطقه «لند او لیکس» فلوریدا اجرا شده؛ جایی که زنبورها نقش مهمی در گردهافشانی مزرعهای ۲.۵ هکتاری دارند و بخشی از محصولات مصرفی ساکنان همان شهرک را تأمین میکنند.

طبق توضیحات مدیران پروژه، سیستم «بی هوم» به دوربینهای داخلی، بازوهای روباتیک و مجموعهای از حسگرهای پیشرفته مجهز است که میتوانند داخل کندو را بررسی کنند؛ کاری که پیشتر تنها توسط زنبورداران حرفهای انجام میشد. این سامانه حتی توانایی تشخیص سلامت ملکه، میزان تخمگذاری و همچنین شناسایی آلودگی به کنههای «واروا» را دارد؛ انگل خطرناکی که یکی از اصلیترین عوامل نابودی کلونیهای زنبور عسل در جهان محسوب میشود.
مدیران شرکت تولیدکننده میگویند اگر سیستم تهدیدی را تشخیص دهد، بهطور خودکار واکنش نشان میدهد. برای مثال، در صورت مشاهده کنههای واروا، بخشی از کندو گرم میشود؛ دمایی که برای نابودی انگلها کافی است اما به زنبورها آسیبی نمیزند.
به گفته این شرکت، همین فرآیند باعث شده نرخ فروپاشی کلونیها در کندوهای مجهز به این فناوری، حدود ۷۰ درصد کمتر از شرایط عادی باشد؛ آماری که اگر در مقیاس گسترده تأیید شود، میتواند خبر بسیار مهمی برای صنعت کشاورزی باشد.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم به گفته کارشناسان، تولید ۸۰ درصد گیاهان گلدار دنیا و نزدیک به ۷۵ درصد محصولات کشاورزی جهان، به گردهافشانی زنبورها وابسته است. کارشناسان سالهاست هشدار میدهند کاهش شدید جمعیت زنبورها بر اثر آفتکشها، بیماریها، تغییرات اقلیمی و شرایط آبوهوایی شدید، میتواند زنجیره تولید غذا را با بحران جدی روبهرو کند.

فناوری جدید البته قرار نیست جای زنبورداران سنتی را بگیرد. مدیران پروژه تأکید میکنند این سامانه بیشتر بهعنوان ابزاری کمکی طراحی شده تا انسانها بتوانند سریعتر و دقیقتر از کندوها مراقبت کنند؛ بهویژه حالا که فشارهای محیطی هر سال بیشتر میشود.
در سالهای اخیر استفاده از هوش مصنوعی در کشاورزی سرعت زیادی گرفته است؛ از روباتهای خورشیدی نابودکننده علفهای هرز گرفته تا سامانههای هوشمند مدیریت آب و خاک. اما ورود مستقیم AI به دنیای زنبورها، یکی از عجیبترین و در عین حال مهمترین نمونههای این تحول بهحساب میآید؛ چون اگر زنبورها از بین بروند، مسئله فقط تولید عسل نیست، بلکه بخش بزرگی از غذای جهان در خطر قرار خواهد گرفت.
منبع: همشهری