شناسایی یک بیماری هولناک در گربهماهیها: «سرطان واگیردار»
پژوهشگران آمریکایی نوعی سرطان پوستی مسری را در گربهماهیهای آب شیرین کشف کردهاند که برخلاف سرطانهای معمولی، سلولهای آن مانند یک انگل از ماهیای به ماهی دیگر منتقل میشوند. این نخستین سرطان مسری شناختهشده در یک گونه آب شیرین و تنها چهارمین نمونه از این نوع سرطان در سراسر قلمرو جانوران است.
فرادید| ماجرا از سال ۲۰۱۲ آغاز شد؛ زمانی که ماهیگیران و زیستشناسان متوجه افزایش لکههای سیاه و برجسته روی پوست گربهماهیهای دریاچه ممفرماگوگ در مرز آمریکا و کانادا شدند. پژوهشگران ابتدا تصور میکردند عامل بیماری یک ویروس یا آلودگی محیطی است، اما بررسیهای ژنتیکی نشان داد این ضایعات در واقع نوعی ملانوما یا سرطان پوست هستند.
به گزارش فرادید؛ شگفتی بزرگ زمانی رخ داد که توالییابی کامل ژنوم نشان داد سلولهای سرطانی از نظر ژنتیکی بیشتر به یکدیگر شباهت دارند تا به بدن ماهی میزبان. این یعنی خود سلولهای سرطان، عامل انتقال بیماری هستند و مانند یک انگل یا عامل عفونی بین ماهیها جابهجا میشوند.
پژوهشگران احتمال میدهند انتقال سرطان هنگام فصل تخمریزی و در اثر تماس نزدیک ماهیها با یکدیگر رخ دهد. تماس مداوم این ماهیان کفزی با رسوبات بستر دریاچه نیز ممکن است در انتشار سلولهای سرطانی نقش داشته باشد.
هنوز مشخص نیست این بیماری در بلندمدت چه تأثیری بر جمعیت ماهیان خواهد گذاشت. برخی سرطانهای مسری، مانند بیماری شیطان تاسمانی، جمعیت میزبان را بهشدت کاهش دادهاند، اما برخی دیگر هزاران سال در کنار میزبان خود باقی ماندهاند، بدون آنکه موجب نابودی آن شوند.
بررسیها همچنین نشان میدهد این سرطان به محل خاصی محدود نیست و حتی در دریاچهها و آبگیرهای پاک و دور از منابع آلاینده نیز دیده شده است. با این حال، پژوهشگران دریافتند سلولهای سرطانی حاوی مقادیر بالایی آرسنیک هستند و پراکندگی بیماری با مناطقی که خاک آنها بهطور طبیعی آرسنیک بیشتری دارد، همبستگی دارد؛ هرچند هنوز نقش دقیق این عنصر مشخص نیست.
محققان تأکید میکنند این سرطان هیچ خطری برای انسان ندارد و سلولهای آن نمیتوانند به گونههای دیگر منتقل شوند. به گفته آنان، این کشف میتواند دیدگاه دانشمندان را درباره تکامل سرطان تغییر دهد و نشان دهد که سرطانهای مسری احتمالاً بسیار رایجتر از چیزی هستند که تاکنون تصور میشد، اما به دلیل جستوجوی ناکافی شناسایی نشدهاند.
