کشف تازۀ دانشمندان دربارۀ «آبشار خون» در قطب جنوب

فرادید| سال‌ها دانشمندان می‌دانستند رنگ سرخ این آبشار به دلیل وجود مقدار بسیار زیاد آهن در آب آن است. هنگامی که آب غنی از آهن از درون یخچال تیلور بیرون می‌آید و با اکسیژن هوا تماس پیدا می‌کند، آهن اکسید می‌شود و رنگی شبیه خون ایجاد می‌کند. اما منشأ خود این آب شور همچنان موضوع بحث بود.

به گزارش فرادید؛ مطالعه جدید نشان می‌دهد که این آب احتمالاً زمانی بخشی از آب دریا بوده است؛ در دوره‌ای که سطح اقیانوس‌ها بالاتر بود و یخچال تیلور هنوز پیشروی نکرده بود. با کاهش سطح آب دریا و گسترش یخچال، بخشی از آب شور در حوضچه‌ای زیر یخ به دام افتاد و در طول میلیون‌ها سال، در محیطی تاریک و منزوی باقی ماند.

برای بررسی منشأ این آب، پژوهشگران نمونه‌هایی از آب، رسوبات و هوا را از اطراف آبشار خون و منطقه گسترده‌تر دره‌های خشک مک‌موردو برداشتند و با روش‌های ژنتیکی، جوامع میکروبی موجود در آن‌ها را بررسی کردند.

نتایج نشان داد میکروب‌های موجود در آبشار خون شباهت بیشتری به جوامع میکروبی مناطق دریایی دارند تا دیگر بخش‌های دره مک‌موردو. بیش از ۹ درصد از جانداران یوکاریوتی شناسایی‌شده در آبشار خون با نمونه‌های اقیانوسی شباهت داشتند، در حالی که این میزان در سایر بخش‌های دره‌های خشک تنها حدود یک درصد بود.

این یافته اهمیت زیادی دارد، زیرا برخی پژوهشگران پیش‌تر احتمال داده بودند که نشانه‌های دریایی موجود در آبشار خون ممکن است نه از گذشته‌های دور، بلکه از طریق بادهای شدید امروزی قطب جنوب منتقل شده باشند. اما بررسی نمونه‌های هوا نشان داد میزان میکروب‌های دریایی موجود در باد بسیار اندک است و نمی‌تواند ترکیب زیستی منحصربه‌فرد آبشار خون را توضیح دهد.

به این ترتیب، پژوهشگران نتیجه گرفتند که محتمل‌ترین توضیح، باقی‌ماندن یک تکه از آب دریای باستانی در زیر یخچال است؛ محیطی که طی هزاران نسل، میزبان شکل‌های خاصی از حیات میکروبی بوده است.

بر اساس برآوردهای پیشین، این آب شور ممکن است بیش از یک میلیون سال پیش، در دوره‌ای گرم‌تر از امروز و زمانی که سطح دریاها بالاتر و پوشش یخی قطب جنوب کمتر بود، به دام افتاده باشد. با این حال، دانشمندان هنوز به پژوهش‌های بیشتر، از جمله بررسی گسترده‌تر ژنتیکی و نقشه‌برداری دقیق‌تر از میکروب‌ها نیاز دارند تا زمان دقیق شکل‌گیری این زندان یخی باستانی را مشخص کنند.

آبشار خون اکنون نه‌تنها یک شگفتی بصری در قلب قطب جنوب، بلکه پنجره‌ای به گذشته دور زمین است؛ جایی که آب دریا، یخ، آهن و حیات میکروسکوپی برای بیش از یک میلیون سال در سکوت کنار هم باقی مانده‌اند.