خطر بیکاری و جنگ؛ دو روی سکه رباتهای انساننما
مطالعهای جامع در مجله ساینس روباتیکس/ Science Robotics با عنوان پیشرفتها، چالشها و فرصتهای رباتهای پادار به بررسی پنج محور اصلی شامل سختافزار، حرکت، استقلال، دادهها و کاربردها پرداخته است.
رباتهای پادار (انساننماها و چهارپایان مکانیکی) که روزی تنها در داستانهای علمیتخیلی وجود داشتند، اکنون در حال ورود به زندگی روزمره و میدانهای نبرد هستند. با افزایش چشمگیر سرمایهگذاری در این فناوری، پژوهشگران در مجله سایِنس روباتیکس/Science Robotics ضمن بررسی پیشرفتهای فنی، به چالشهای اخلاقی، پیامدهای اقتصادی و ضرورت تدوین سیاستهای شفاف برای این ماشینهای هوشمند پرداختهاند.
وبگاه تِکاِکسپلور در گزارشی آورده است: مطالعهای جامع در مجله ساینس روباتیکس/ Science Robotics با عنوان پیشرفتها، چالشها و فرصتهای رباتهای پادار به بررسی پنج محور اصلی شامل سختافزار، حرکت، استقلال، دادهها و کاربردها پرداخته است.
این مطالعه که توسط گروهی بینالمللی از پژوهشگران انجام شده، نشان میدهد که رباتهای انساننما و چهارپا در شرف تحول بنیادین در نحوه کار، تعامل و همزیستی ما با ماشینهای هوشمند هستند.
رباتیکسازی مراقبت
پروفسور رابرت اسپارو (Robert Sparrow)، از گروه فلسفه دانشگاه موناش و یکی از نویسندگان این مطالعه، هشدار میدهد که با واقعیتر شدن این ماشینها، بحث درباره اخلاق استفاده از آنها ضروری است.
او میگوید: به سرعت به نقطهای نزدیک میشویم که رباتهای جدید ما ممکن است نه تنها بستههای خرید را حمل خواهند کرد، بلکه خدمات صمیمیتری را به سالمندان ارائه خواهند داد؛ خدماتی که به عنوان راهحلی برای بحران جمعیتی مراقبت از سالمندان توجیه میشوند. اما باید بپرسیم آیا این چیزی است که سالمندان میخواهند و آیا ماشینها میتوانند جایگزین ارتباط انسانی شوند؟
اسپارو تأکید میکند که پر کردن خانهها با رباتهای مجهز به دوربین، نگرانیهایی درباره کنترل دادههای خصوصی ایجاد میکند: آیا از افراد آسیبپذیر محافظت میکنیم یا شهروندان سالمند را به دنیایی نگرانکننده از نظارت رباتیک محکوم میکنیم؟
جنسیت، نژاد و رفتار با رباتها
به گفته اسپارو، رباتهای انساننما اغلب با ظاهری مردانه یا زنانه طراحی میشوند و واکنش افراد به آنها بسته به ظاهرشان متفاوت است، به همین دلیل، این رباتها میتوانند پرسشهای پیچیدهای درباره نژاد و جنسیت مطرح کنند.
او همچنین خاطرنشان میکند که نحوه رفتار ما با رباتها ممکن است حقایق ناراحتکنندهای درباره ما فاش کند: اگر به جاروبرقی رباتیک لگد بزنید، شاید فقط خشم خود را خالی کردهاید؛ اما اگر به یک ربات سگنما لگد بزنید، این رفتار، چیزی بسیار عمیقتر و ناراحتکنندهتر درباره شخصیت شما آشکار میکند.
کاهش موانع روانی در جنگ
اسپارو همچنین به گسترش نقش رباتهای پادار در جنگ اشاره میکند و هشدار میدهد که این فناوری ممکن است موانع روانی کشتن را کاهش دهد و در نهایت احتمال شروع جنگ را افزایش دهد. این پیشرفتها، قوانین و اصول اخلاقی مربوط به مسئولیت پیامدهای میدان نبرد را پیچیدهتر کردهاند. همچنین نگرانیهای جدی درباره حقوق بشر ایجاد میکنند.
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی
افزایش رباتها دارای پیامدهای اقتصادیاجتماعی گسترده از جمله خطر بیکاری فناورانه و گسترش نابرابری اجتماعی است. در حالی که امواج قبلی رباتیکسازی عمدتاً بخش تولید را تحت تأثیر قرار دادند، این سامانههای پادار دارای قابلیت تأثیر بر بخش خدمات هستند که در برخی اقتصادهای توسعهیافته حدود ۸۰ درصد از نیروی کار را استخدام کرده است.
چه کسی آینده را شکل میدهد؟
اسپارو در پایان تأکید میکند که مهمترین بخش یک ربات پاهای آن نیست، بلکه سیاست و مجوز دموکراتیکی است که بر توسعه آن حاکم است. او میگوید: باید پرسشهای سخت درباره اینکه چه کسی اختیار ساخت و کنترل این فناوریها را دارد، مطرح کنیم؛ مبادا اجازه دهیم گروه کوچکی از مهندسان، بدون مجوز شفاف از سوی مردم، بافت اجتماعی جوامع ما را بهطور بنیادی بازنویسی کنند.
منبع: ایرنا
