بازگشت مرموزترین هواپیمای جاسوسی آمریکا

نشانه‌های تازه‌ای از احتمال بازگرداندن یکی از مشهورترین هواپیماهای تاریخ هوانوردی به آسمان منتشر شده است. هواپیمای SR-71 شماره ۸۴۴ که آخرین پرواز خود را در سال ۱۹۹۹ انجام داده بود، ماه‌هاست از محل نمایش عمومی خود در مرکز تحقیقات پرواز آرمسترانگ ناسا در پایگاه ادواردز کالیفرنیا ناپدید شده و به یک آشیانه منتقل شده است. ناسا تاکنون بازگشت این هواپیما به پرواز را تأیید نکرده است.

به گزارش فرارو به نقل از The War Zone، تیم کانرز، مهندس ارشد سابق پیشرانش برنامه SR-71 در ناسا، می‌گوید اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان می‌دهد این هواپیما پس از بازرسی اولیه در حال نزدیک شدن به مرحله آزمایش سامانه‌های الکتریکی است. به گفته او، در این مرحله برق خارجی به هواپیما متصل می‌شود تا مشخص شود کدام سامانه‌ها پس از نزدیک به سه دهه توقف همچنان سالم هستند. این آزمایش قرار است در هفته‌های آینده انجام شود.

اما بازگرداندن ۸۴۴ به وضعیت پروازی با موانع جدی روبه‌روست. کانرز می‌گوید موتورهای Pratt & Whitney J58 هواپیما در جریان بازرسی‌ها احتمالاً دیگر قابل استفاده تشخیص داده شده‌اند؛ هرچند این موتورها هنوز برای روشن شدن واقعی آزمایش نشده‌اند. از سوی دیگر، ذخیره اختصاصی سوخت JP-7 ناسا که برای پرواز SR-71 استفاده می‌شد، حدود دو دهه پیش از بین رفته است. با این حال، به گفته کانرز، گفت‌وگوهایی برای پیدا کردن سوخت جایگزین یا مشابه در جریان است.

هدف احتمالی این پروژه نیز ممکن است فراتر از بازگرداندن یک هواپیمای تاریخی به آسمان باشد. کانرز معتقد است ناسا می‌تواند از ۸۴۴ به‌عنوان آزمایشگاه پروازی موتورهای جدید پرسرعت استفاده کند؛ به‌ویژه برای موتورهایی در ابعاد و کلاس J58 که آزمایش آنها روی یک هواپیمای جدید یا پهپاد اختصاصی، نیازمند طراحی و ساخت یک بدنه آزمایشی کاملاً جدید است.

هواپیمایی که برای فرار از موشک ساخته شد

برای درک اهمیت این اتفاق، باید به مأموریت اصلی SR-71 بازگشت. این هواپیما در دوران جنگ سرد و برای شناسایی راهبردی در عمق قلمرو دشمن طراحی شد؛ هواپیمایی که قرار بود بدون ورود به نبرد مستقیم، با پرواز در ارتفاع بسیار بالا و سرعتی خارق‌العاده، از مناطق حساس اطلاعات جمع‌آوری کند. فلسفه طراحی بلک‌برد بر این اساس بود که در صورت شناسایی توسط دشمن، سرعت و ارتفاع بالا مهم‌ترین ابزار دفاعی آن باشند.

نخستین پرواز SR-71 در سال ۱۹۶۴ انجام شد و این هواپیما در ادامه توانست به سرعتی بیش از ۳ ماخ، یعنی بیش از ۳۵۰۰ کیلومتر بر ساعت، برسد و در ارتفاعی بالاتر از ۸۵ هزار پا پرواز کند. بدنه آن حدود ۳۲.۷ متر طول داشت و فاصله دو سر بال‌ها به حدود ۱۷ متر می‌رسید. وزن برخاست هواپیما نیز بیش از ۶۳ تن بود.

یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد SR-71 استفاده گسترده از تیتانیوم و آلیاژهای آن در بدنه بود. دلیل این انتخاب، تنها کاهش وزن نبود؛ اصطکاک شدید هوا در سرعت‌های بالاتر از ماخ ۳، دمای سطح هواپیما را به‌شدت افزایش می‌داد و بسیاری از مواد معمولی نمی‌توانستند چنین شرایطی را تحمل کنند.

طراحی هواپیما حتی به شکلی بود که بدنه در سرعت بالا بر اثر افزایش دما منبسط شود. به همین دلیل، برخی درزهای بدنه در حالت عادی کاملاً آب‌بندی نبودند و در هنگام پرواز و گرم شدن هواپیما وضعیت متفاوتی پیدا می‌کردند. سوخت اختصاصی JP-7 نیز برای همین محیط پرسرعت و دمای بالا طراحی شده بود.

نیروی محرکه SR-71 را دو موتور Pratt & Whitney J58 تأمین می‌کردند؛ موتورهایی که یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مهندسی برنامه بلک‌برد محسوب می‌شدند. سامانه ورودی هوای موتور، مخروط متحرک داخل ورودی و پس‌سوز، در سرعت‌های بالا نقش مهمی در کنترل جریان هوا و تولید نیروی پیشران داشتند.

ترکیب این موتورها با طراحی ویژه بدنه باعث می‌شد SR-71 بتواند ساعت‌ها در ارتفاع بالا و سرعت بسیار زیاد پرواز کند. همین فناوری پیچیده اکنون یکی از بزرگ‌ترین موانع احتمالی برای بازگرداندن هواپیمای شماره ۸۴۴ به پرواز محسوب می‌شود؛ زیرا موتورهای آن دهه‌هاست از چرخه عملیاتی خارج شده‌اند و وضعیت واقعی آنها نیازمند بررسی‌های اساسی است.

ویژگی مهم SR-71 این بود که اساساً برای نبرد هوایی یا حمل سلاح تهاجمی ساخته نشده بود. این هواپیما فاقد تسلیحات متعارف بود و بقای خود را تا حد زیادی به سرعت و ارتفاع پرواز وابسته می‌کرد.

در طول دوران خدمت، هواپیما بارها توسط سامانه‌های پدافندی شناسایی و هدف قرار گرفت، اما به دلیل سرعت و ارتفاع بسیار زیاد، SR-71 توانست از صدها تلاش برای رهگیری جان سالم به در ببرد. به همین دلیل، این هواپیما به نمادی از نسلی از فناوری‌های شناسایی تبدیل شد که در آن سرعت به‌عنوان بخشی از سامانه دفاعی هواپیما عمل می‌کرد.