کشف جمجمۀ 1 میلیون و 800 هزار سالۀ «انسان راست قامت» در چین

فرادید| سه جمجمه انسان راست‌قامت که قبلاً در چین کشف شده بودند، کمابیش ۱.۸ میلیون سال قدمت دارند؛ یعنی حدود ۶۰۰ هزار سال قدیمی‌تر از آنچه پیش‌تر گمان می‌رفت. این کشف سبب شده جمجمه‌های یونسیان در استان هوبی قدیمی‌ترین شواهد از خویشاوندان اولیه انسان، معروف به هومینین‌ها در شرق آسیا محسوب شوند. 

به گزارش فرادید، کریستوفر بی، استاد انسان‌شناسی و همکار این مطالعه گفته که هنگام مشاهده نتایج تحلیل کاملاً شگفت‌زده شد. این سنِ قدیمی‌تر ممکن است متخصصان را وادار کند تاریخ ظهور اولیه انسان راست‌قامت را دوباره بررسی کنند؛ تاریخی که پیش‌تر حدود ۲ میلیون سال پیش در آفریقا تخمین زده می‌شد. 

بی‌افزود: «معنایش اینست که باید مبدأ انسان راست‌قامت را به حدود ۲.۶ میلیون سال پیش برگردانیم.» 

انسان راست‌قامت مدت‌ها به‌عنوان نخستین خویشاوند انسانی که آفریقا را ترک کرد شناخته می‌شد و فسیل‌های ۱.۷۸ تا ۱.۸۵ میلیون‌ساله در مکان دمانیزی در گرجستان، قدیمی‌ترین شواهد حضور انسان در آسیا هستند. با این حال، ابزارهای سنگی یافت‌شده در دو مکان در چین با قدمت ۲.۱ و ۲.۴۳ میلیون سال، این تصویر را پیچیده کرده‌اند، زیرا قدیمی‌تر از نظریه متخصصان درباره زمان ظهور انسان راست‌قامت هستند. 

تعیین دقیق تاریخ سه جمجمه یونسیان که بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۰ کشف شدند، همواره موضوع بحث بوده؛ اما پیش‌تر بر پایه سن دندان‌های حیوانات نزدیک، کمابیش ۱ میلیون‌ساله در نظر گرفته می‌شدند، هرچند یک مطالعه با استفاده از روش‌های رزونانس اسپین الکترونی و تاریخ‌گذاری سری اورانیوم، سن آن‌ها را حدود ۱.۱ میلیون سال تعیین کرده بود. بنابراین زمانی که فرصت استفاده از تکنیک تاریخ‌گذاری جدید در مکان فراهم شد، بی‌و همکارانش این موقعیت را فرصت مناسبی برای بازبینی این بحث دیدند. 

تیم آن‌ها از روشی به نام «تاریخ‌گذاری دفن نوکلئید کیهانی» برای تعیین سن کوارتز موجود در لایه‌های رسوبی که جمجمه‌ها در آن یافت شدند استفاده کرد. این روش تاریخ‌گذاری، نیمه‌عمر دو ایزوتوپ شیمیایی (آلومینیوم-۲۶ و بریلیم-۱۰) را اندازه‌گیری می‌کند تا مشخص شود از زمانی که کوارتز در معرض پرتوهای کیهانی بوده، چه مدت گذشته است. 

ازآنجاکه این تاریخ جدید جوان‌تر از ابزارهای سنگی کشف‌شده در سایر نقاط چین است، هنوز فاصله زمانی چشمگیری حدود ۶۰۰ هزار سال بین قدیمی‌ترین شواهد فسیلی و قدیمی‌ترین ابزارها وجود دارد. 

با این حال، از آنجا که این تاریخ تقریباً هم‌زمان با فسیل‌های دمانیزی در گرجستان است، نتایج نشان می‌دهد انسان راست‌قامت نسبتاً سریع در سراسر آسیا پراکنده شده است. اندازه و شکل جمجمه‌های یونسیان نیز نشان می‌دهد این هومینین‌ها مغزهای بزرگ‌تری نسبت به نمونه‌های دمانیزی داشته‌اند، اگرچه از دید سنی تقریباً مشابه هستند. 

کارن باب، استاد آناتومی که در این مطالعه مشارکت نداشته گفته «این نشان‌دهنده تنوع مهم در هومینین‌های اولیه خارج از آفریقا است». 

کریس استرینگر، انسان‌شناس فسیلی در موزه ملی تاریخ طبیعی لندن، نیز گفته: «اگر جمجمه‌های یونسیان تقریباً ۱.۸ میلیون سال قدمت داشته باشند، واقعاً شگفت‌انگیز خواهد بود، اما قرار دادن یونسیان در چنین سن بالایی، کاملاً با بقیه شواهد فسیلی هم‌خوانی ندارد.» 

طبق مطالعات پیشین استرینگر و همکارانش، فسیل‌های یونسیان ممکن است متعلق به گروهی باشند که منجر به شکل‌گیری دنیسوان‌ها شدند، گروهی که مدل آن‌ها نشان می‌دهد حدود ۱.۲ میلیون سال پیش ظاهر شده است. 

در صورت درست بودن تاریخ جدید، ممکن است نیاز باشد متخصصان منشأ اجداد گونه خودمان، هومو ساپی‌یِنس را هم دوباره بررسی کنند. به گفته استرینگر: «پیشنهاد می‌کنم تحقیقات بیشتری برای تعیین تاریخ دقیق این مکان انجام شود.»

مترجم: زهرا ذوالقدر