گنج طلایی «ارباب فلوتها» بعد از 1200 سال از زیر خاک بیرون آمد
در سال 2024، باستانشناسان در پاناما به کشفی کمنظیر دست یافتند: آرامگاه یک رهبر مذهبی دوران باستان که همراه با حجم چشمگیری از طلا و بقایای چندین انسان دیگر به خاک سپرده شده بود؛ کشفی که بار دیگر پیچیدگیهای اجتماعی و آیینی تمدنهای بومی قارۀ آمریکا را آشکار کرد.
فرادید| این آرامگاه در پارک باستانشناسی ال کانیو در استان کوکله پاناما شناسایی شد؛ منطقهای که از دیرباز بهعنوان یکی از غنیترین کانونهای کشفیات باستانی تمدنهای بومی آمریکا شناخته میشود. این قبر که قدمت آن به قرن هشتم میلادی بازمیگردد، نهمین آرامگاهی است که از زمان آغاز کاوشها در این محوطه (از سال ۲۰۰۸) کشف شده است.
به گزارش فرادید؛ به گفته جولیا مایو، سرپرست حفاری و مدیر بنیاد ال کانیو، این آرامگاه متعلق به فردی با جایگاه اجتماعی بسیار بالا بوده است. موقعیت قرارگیری جسد در مرکز قبر و اشیای ارزشمند پیرامون آن (از جمله زیورآلات طلایی و ظروف سفالی) نشان میدهد که با یک شخصیت ممتاز روبهرو هستیم. پژوهشگران بر این باورند که این مرد، که احتمالاً بین ۳۰ تا ۴۰ سال سن داشته، یک رهبر مذهبی بوده است. باستانشناسان به دلیل یافتن مجموعهای از فلوتهای ساختهشده از استخوان حیوانات در کنار جسد، او را «ارباب فلوتها» نامیدهاند؛ سازهایی که احتمالاً در آیینهای مذهبی کاربرد داشتهاند.
نمای کلی از مقبره و گنجینۀ درون آن
کاوشهای بیشتر نشان داد که این رهبر مذهبی در سفر به جهان پس از مرگ تنها نبوده است. بقایای اجساد متعددی (احتمالاً تا چند ده نفر) در زیر اشیای تدفینی و اطراف جسد اصلی پیدا شد. الگوی تکرارشونده در این آرامگاه و هشت آرامگاه پیشین نشان میدهد که این افراد بهصورت آیینی قربانی شدهاند تا متوفی را در آخرت همراهی کنند. در ال کانیو، آرامگاهها به دو بخش تقسیم میشوند: بخش نخبگان که شامل قبرهایی با چندین جسد است و بخش افراد عادی که در آن هر قبر تنها یک جسد دارد. در آرامگاههای پیشین، تعداد اجساد بین ۸ تا ۳۲ نفر متغیر بوده است.
نکته جالب دیگر شیوه دفن جسد اصلی است: او بهصورت رو به زمین و بر روی پیکر یک زن دفن شده است. هرچند دفن رو به زمین در آن دوره رایج بوده، اما قرار گرفتن جسد مرد بر روی جسد زن الگوی معمولی به شمار نمیآید. نیکول اسمیت، پژوهشگر مؤسسه تحقیقات اسمیتسونین در پاناما، میگوید این نوع تدفین احتمالاً نشاندهنده نوعی رابطه اجتماعی مهم میان این دو فرد در زمان حیات بوده است؛ رابطهای که حفظ آن در مرگ نیز اهمیت داشته، هرچند ماهیت دقیق آن هنوز روشن نیست.
در اطراف جسد «ارباب فلوتها»، اشیای طلایی فراوانی یافت شده است: پنج سینهبند طلایی، دو کمربند ساختهشده از مهرههای طلا، دستبندها و گردنبندهای متعدد، گوشوارههایی به شکل پیکره انسان و حتی زیورآلاتی ساختهشده از دندان حیوانات، از جمله دندان نهنگ عنبر. به گفته پژوهشگران، چنین مواد «خاص» و غیرمحلی نشاندهنده شبکههای گسترده مبادله و اتحادهای سیاسی و اقتصادی میان رهبران جوامع مختلف بوده است.
بررسیهای سبکشناسانه نشان میدهد که برخی از این اشیا شباهت زیادی به آثار منطقه کویمبایا در کلمبیا دارند؛ موضوعی که از ارتباط و دادوستد فعال میان ساکنان مرکز پاناما و شمال آمریکای جنوبی حکایت میکند. کارشناسان بر این باورند که ال کانیو در گذشته نقش یک مرکز آیینی منطقهای یا نوعی «شهر مردگان» را برای نخبگان جامعه ایفا میکرده است.
