کشف قبرستان باستانی و «سپر رومی» در جریان ساخت یک بیمارستان

فرادید| در جریان یک حفاری باستان‌شناسی که پیش از ساخت بیمارستانی تازه در شهر کنستانتسای رومانی انجام شد، باستان‌شناسان ۳۴ قبر متعلق به دوره امپراتوری روم را کشف کردند. در این قبرها اشیای ارزشمندی به دست آمده است؛ از جمله قطعه‌ای بسیار نادر از مرکز یک سپر تشریفاتی رومی.

به گزارش فرادید؛ شهر کنستانتسای امروزی همان شهر باستانی تومیس است. این شهر در سده ششم پیش از میلاد به‌عنوان مستعمره‌ای یونانی بنیان گذاشته شد و در سال ۲۹ پیش از میلاد، در زمان امپراتور آگوستوس، به تصرف امپراتوری روم درآمد. شاعر مشهور رومی اووید در سال ۸ میلادی به فرمان آگوستوس به این شهر تبعید شد و همان‌جا درگذشت. او در هشت سال پایانی زندگی‌اش در شعرهای خود از تبعیدش و از تومیس به‌عنوان سرزمینی غم‌انگیز و دورافتاده یاد کرده است. با این حال، در زمانی که گورستان کشف‌شده مورد استفاده بود، تومیس دیگر شهر عقب‌افتاده‌ای نبود، بلکه به مرکزی مهم با بندری فعال و تجارت پررونق تبدیل شده بود. در آغاز قرن چهارم میلادی نیز این شهر پایتخت استان «اسکیتیا مینور» شد.

محل ساخت بیمارستان جدید در حاشیه گورستان بزرگ دوره امپراتوری شهر تومیس قرار داشت و در محدوده حفاظتی آرامگاه مسیحی قرن چهارمی موسوم به «مقبره اورانت» واقع شده بود. بر اساس قوانین میراث فرهنگی، انجام بررسی باستان‌شناسی پیش از ساخت‌وساز الزامی بود. اما به دلیل خطرناک بودن ساختمان قدیمی بیمارستان، حفاری با دشواری‌هایی همراه شد و برای حفظ ایمنی باستان‌شناسان در دو مرحله انجام گرفت. تیمی از موزه تاریخ و باستان‌شناسی ملی کنستانتسا این کاوش را ابتدا در سپتامبر و اکتبر سال گذشته و سپس در ژانویه و فوریه امسال انجام داد.

قبرهای کشف‌شده انواع مختلفی دارند؛ از جمله دخمه‌هایی زیرزمینی که برای دفن چندین نفر استفاده می‌شدند. این دخمه‌ها سال‌ها مورد استفاده قرار داشته‌اند و از طریق پلکانی کاشی‌کاری‌شده قابل دسترسی بوده‌اند؛ پلکانی که هنوز هم در وضعیت بسیار خوبی باقی مانده است. بیشتر این ۳۴ قبر دارای اشیای تدفینی بودند؛ از جمله جواهرات، ظروف شیشه‌ای ظریف، سکه‌ها و تعداد زیادی کوزه بزرگ سفالی که در شمال آفریقا ساخته شده بودند.

در میان یافته‌ها، دو شیء اهمیت ویژه‌ای دارند. نخست، کتیبه‌ای به زبان یونانی که بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد به وجود یک انجمن مذهبی در شهر تومیس در قرن سوم میلادی اشاره دارد؛ سندی مهم برای شناخت تاریخ اجتماعی و فرهنگی این منطقه. دوم، قطعه مرکزی یک سپر تشریفاتی رومی است؛ شیئی بسیار نادر در استان‌های امپراتوری روم که نشان می‌دهد تجهیزات نظامی یا اشیای نمادین مربوط به مقام و منزلت اجتماعی نیز در آیین‌های تدفین استفاده می‌شده‌اند.

به نظر می‌رسد این کتیبه در اصل بخشی از یک تابوت سنگی یا سنگ‌نوشته قبر در قرن سوم میلادی بوده که بعدها به‌عنوان مصالح ساختمانی در محوطه گورستان دوباره استفاده شده است. متن کتیبه پس از دعایی برای سلامت و پایداری امپراتور، از اهداکنندگان آن به‌عنوان اعضای یک «انجمن» وابسته به خدایی یاد می‌کند که نامش متأسفانه از بین رفته است.