«بازی ماقبل تاریخی» بعد از هزاران سال از زیر خاک بیرون آمد
باستانشناسان در جنوب روسیه بقایای یک بازی تختهای بسیار کهن را پیدا کردهاند که احتمالاً از نیاکان دور بازی شطرنج به شمار میرود.
فرادید| باستانشناسان در جریان حفاری در جنوب روسیه بقایای یک بازی تختهای باستانی را شناسایی کردهاند که به باور پژوهشگران میتواند یکی از پیشنمونههای بسیار قدیمی شطرنج باشد. این کشف همچنین نشان میدهد که میان تمدنهای بینالنهرین و مردمان استپهای اوراسیا در هزاره چهارم پیش از میلاد ارتباطهای فرهنگی وجود داشته است.
به گزارش فرادید؛ این کشف توسط پژوهشگران مرکز علمی جنوب آکادمی علوم روسیه در تپه تدفینی «اگلیتسکی ۱» در منطقه آکسای انجام شد.
صفحه بازی و مهرهها
صفحه بازی به دو بخش تقسیم شده بود که با یک نوار عرضی از هم جدا میشدند. در مرکز آن پیکرهای انسانگونه قرار داشت که روی پایهای کوچک نصب شده بود و احتمالاً در بازی نقش نمادین یا آیینی داشته است.
در نزدیکی آن، باستانشناسان بیش از ۵۰ مهره بازی پیدا کردند. این مهرهها نیمکروی بودند و از استخوان حیوانات ساخته شده بودند. پایه آنها صاف بود و از بخش انتهایی استخوان ران گوسفند یا قوچ تراشیده شده بودند؛ چیزی که نشان میدهد ساخت آنها با دقت و برای استفاده بهعنوان مهرههای بازی انجام شده است.
باستانشناس لئونید ایلیوکوف با بررسی این یافتهها و مقایسه آن با شیء مشابهی که پیشتر در منطقه «دان سفلی» پیدا شده بود، تلاش کرده شکل احتمالی این بازی را بازسازی کند.
به گفته او، بازیهای تختهای با خانههای منظم و مهرههای بازی نخستین بار در بینالنهرین در هزاره چهارم پیش از میلاد پدیدار شدند. این بازیها روی صفحههایی با مربعهای کوچک و بزرگ انجام میشدند و بعدها به شکلگیری بازیهای استراتژیک پیشرفتهتر، از جمله شطرنج، کمک کردند.
مسیر گسترش بازی
ایلیوکوف معتقد است این بازی احتمالاً از طریق مهاجرت گروههایی که با فرهنگ اوروک در بینالنهرین ارتباط داشتند، به قفقاز شمالی رسیده است. این مهاجران احتمالاً صفحههای بازی، که ممکن است از چرم یا پارچه با مربعهای رنگشده ساخته شده بودند، و همچنین مجموعه مهرهها را با خود آوردهاند.
به این ترتیب، این بازی بهتدریج به سمت شمال و استپهای اروپای شرقی و منطقه دان سفلی گسترش یافته است. این کشف شواهد مادی مهمی از انتقال فرهنگی میان تمدنهای باستانی ارائه میدهد.
کشف در یک گور باستانی
مجموعه بازی درون یک تپه تدفینی در کنار بقایای جسدی پیدا شد که به حالت جمعشده و روی پهلوی راست خود قرار گرفته بود.
نقش آیینی بازیها
به باور ایلیوکوف، این کشف نشان میدهد که بازیها ممکن است در فرهنگهای باستانی نقش نمادین یا مذهبی داشتهاند. او احتمال میدهد چنین بازیهایی با باورهایی درباره سرنوشت و تقدیر ارتباط داشته باشند، بهویژه زمانی که در گورها قرار داده میشدند.
هرچند برای درک کامل این موضوع به تحقیقات بیشتری نیاز است، اما این کشف تصویری جالب از ارتباط میان بازی، مهاجرت و باورهای مذهبی در جوامع پیشاتاریخی اوراسیا ارائه میدهد.
