کشف اسکلت مردی که 2 هزار سال قبل در حال فرار از فوران آتشفشان بود

فرادید| کاوش‌های تازه باستان‌شناسی دو اسکلت را در بیرون دیوارهای شهر باستانی پمپئی آشکار کرده است. پژوهشگران همچنین با کمک هوش مصنوعی، تصویری بازسازی‌شده از آخرین لحظات وحشتناک زندگی یکی از قربانیان ساخته‌اند.

به گزارش فرادید؛ وقتی کوه «وزوو» در سال ۷۹ میلادی فوران کرد و شهر پمپئی را نابود ساخت، مردی به نام «پلینی جوان» که در آن سوی خلیج ناپل و در شهر «میسنوم» حضور داشت، این فاجعه را از دور مشاهده کرد.

اسکلت مرد و کاسه‌ای که برای محافظت از سرش به همراه داشت

او بعدها در نامه‌ای صحنه‌های هولناک آن روز را توصیف کرد و نوشت مردم شهر «بالش‌هایی را روی سر خود بسته بودند تا از بارش سنگ‌ها در امان بمانند». او همچنین توضیح داده بود که حتی پس از طلوع خورشید، مردم مجبور بودند با مشعل در تاریکی حرکت کنند؛ تاریکی‌ای که «از هر شبی تیره‌تر و غلیظ‌تر بود».

اکنون باستان‌شناسان دو اسکلت را بیرون دیوارهای پمپئی پیدا کرده‌اند که جزئیات آن‌ها به‌طرز شگفت‌انگیزی با روایت پلینی مطابقت دارد. قربانی نخست مردی حدوداً ۳۵ ساله بود که اندکی پس از آغاز فوران، زیر بارش خاکستر آتشفشانی جان باخته بود. قربانی دوم جوانی بین ۱۸ تا ۲۰ سال بود که احتمالاً چند ساعت بعد، در اثر جریان‌های مرگبار مواد داغ آتشفشانی کشته شده بود.

جسد مرد مسن‌تر در کنار یک کاسه سفالی پیدا شد. پژوهشگران که یافته‌های خود را در نشریه Scavi di Pompei منتشر کرده‌اند، معتقدند او احتمالاً این کاسه را برای محافظت از سرش نگه داشته بود. کنار او همچنین یک چراغ روغنی کوچک پیدا شد.

پژوهشگران با استفاده از هوش مصنوعی، بازسازی دیجیتالی‌ای از تلاش این مرد برای فرار ایجاد کردند. در این تصویر، او در خیابان‌هایی پوشیده از آوار می‌دود و کاسه را بالای سرش گرفته است، در حالی که فوران کوه وزوو در پس‌زمینه دیده می‌شود.

گابریل زوختریگل، مدیر پارک باستان‌شناسی پمپئی، می‌گوید: «اگر هوش مصنوعی درست استفاده شود، می‌تواند به احیای مطالعات کلاسیک کمک کند و جهان باستان را به شکلی ملموس‌تر و فراگیرتر به نمایش بگذارد».

این اسکلت‌ها در نزدیکی گورستان «پورتا استابیا» و بیرون دروازه جنوبی پمپئی کشف شدند. احتمالاً هر دو مرد تلاش داشتند از شهر فرار کنند و خود را به ساحل برسانند.

چراغ روغنی که در کنار اسکلت مرد پیدا شد

به نظر می‌رسد قربانی جوان‌تر مراحل اولیه فوران را پشت سر گذاشته بود و زمانی که فعالیت آتشفشان برای مدتی کوتاه آرام شد، قصد فرار پیدا کرد. اما این آرامش دوام نیاورد و جریان‌های سوزان و مرگبار آتشفشانی او را از بین بردند.

مرد بزرگ‌تر به حالت جمع‌شده پیدا شد؛ دست راستش بالا آمده بود و کاسه را نگه داشته بود. چراغ روغنی کنار دست چپ او قرار داشت. او حلقه‌ای آهنی در یکی از انگشتان پایش داشت و ده سکه برنزی نیز همراهش بود.

پژوهشگران معتقدند این مرد هنگام فرار، وسایلی را با خود برداشته بود که تصور می‌کرد برای زنده ماندن لازم هستند: پول، نور و وسیله‌ای برای محافظت.

دانشمندان امیدوارند این بازسازی دیجیتالی بتواند داستان این مرد را برای مردم زنده‌تر و قابل لمس‌تر کند. آن‌ها با همکاری دانشگاه پادوا از چند ابزار تولید تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی و همچنین نرم‌افزارهای ویرایش عکس استفاده کردند تا داده‌های استخوان‌شناسی و باستان‌شناسی را به چهره‌ای انسانی و واقعی تبدیل کنند.

البته پژوهشگران در مقاله خود تأکید کرده‌اند که تصاویر ساخته‌شده با هوش مصنوعی ممکن است پیچیدگی‌های واقعی داده‌های باستان‌شناسی را ساده‌سازی کنند و برخی متخصصان نیز ممکن است این تصاویر را بیش از حد نمایشی و شبیه آثار بازی‌های ویدیویی یا کتاب‌های کمیک بدانند. با این حال، آن‌ها معتقدند چنین بازسازی‌هایی به مردم کمک می‌کند بهتر در فضای تاریخی شهر باستانی غرق شوند.

به گفته پژوهشگران، وقتی باستان‌شناسان ستون‌های یک بنای باستانی را می‌بینند، به‌طور خودکار سقف‌ها و باغ‌هایی را که زمانی به آن متصل بوده در ذهن تصور می‌کنند. آن‌ها هنگام راه رفتن در خیابان‌های ویران پمپئی، طبقات بالایی ساختمان‌ها، راه‌پله‌ها و بالکن‌هایی را که از بین رفته‌اند نیز در ذهن بازسازی می‌کنند. اما این توانایی برای عموم مردم طبیعی نیست و به همین دلیل بازسازی‌های تصویری اهمیت زیادی دارند.

البته بازسازی چهره شخصیت‌های تاریخی موضوع تازه‌ای نیست. سال‌هاست هنرمندان و متخصصان پزشکی قانونی با استفاده از اسکن استخوان‌ها، اندازه‌گیری‌های دقیق و حتی تحلیل DNA، چهره‌هایی نزدیک به واقعیت از انسان‌های گذشته خلق می‌کنند؛ بازسازی‌هایی که معمولاً جزئیاتی مانند رنگ مو و چشم را نیز در بر می‌گیرند.