عکس| پشمچینی گوسفندان کنار سنگنگاره ساسانی!
سیاوش آریا، کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی درباره این سنگنبشته توضیح داد: این بزرگترین سنگنبشته تاریخ ساسانیان است. در زیر آن سنگنگاره بهرام دوم شاهنشاه ساسانی چشمنوازی میکند. این سنگنگاره یگانهترین و متفاوتترین سنگنگاره روزگار ساسانیان است که در آن بهرام دوم با تاجی کرهای ریختاندامی درشت و پهلوانانه در حال شکار شیر است و با شمشیر در دست راست به شکم شیر فرو برده و با دست چپ دستان شهبانوی ایران و همسر خویش را گرفته است. پشت سر پادشاه جانشین و سپس شهبانو و پس از آن نگاره موبد کرتیر است و یکی از زیباترین نگارکندهای ساسانیان تراشیده شده در دل کوههای ایران است.
یک کنشگر میراث فرهنگی گفت: چوپانان بومی روستای سرمشهد کازرون در استان فارس، چرا و پشمچینی گوسفندان خود را در محوطه سنگنگاره ساسانیان انجام میدهند.
سیاوش آریا، کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی درباره این سنگنبشته توضیح داد: این بزرگترین سنگنبشته تاریخ ساسانیان است. در زیر آن سنگنگاره بهرام دوم شاهنشاه ساسانی چشمنوازی میکند. این سنگنگاره یگانهترین و متفاوتترین سنگنگاره روزگار ساسانیان است که در آن بهرام دوم با تاجی کرهای ریختاندامی درشت و پهلوانانه در حال شکار شیر است و با شمشیر در دست راست به شکم شیر فرو برده و با دست چپ دستان شهبانوی ایران و همسر خویش را گرفته است. پشت سر پادشاه جانشین و سپس شهبانو و پس از آن نگاره موبد کرتیر است و یکی از زیباترین نگارکندهای ساسانیان تراشیده شده در دل کوههای ایران است.
او افزود: با این همه، وضعیت نگهداری و حفاظتی این یادگار ساسانیان خوب نیست و با چالشهای فراوانی در سالهای گذشته روبهرو بوده است؛ از دستدرازی و ساختوساز در حریم چسبیده به عرصه و فنسکشی در چند سال پیش تا دستاندازی انسانی و یادگارینویسیها با رنگ در یک دهه گذشته روی یادمان ساسانیان. باید فرسودگی شدید در اثر عوامل طبیعی و گذشت زمان و بدتر از آن رسیدگی نکردن متولیان امر را به آن افزود.
سنگنگاره ساسانی بهرام دوم در سرمهشد که درحال محو شدن است.
پشمچینی گوسفندان در کنار سنگنگاره ساسانی
این کنشگر میراث فرهنگی گفت: در بازدید میدانی در جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ از این اثر ملی و بسیار ارزشمند با صحنهای غمانگیز روبهرو شدم؛ یکی از چوپانان بومی روستای سرمشهد از شکستگی یک بخش از فنسی که گرداگرد سنگنگاره در پایین کوه کشیده شده، بهره برده و گوسفندان خود را به درون محوطه ملی و تاریخی برده تا چرای آنها انجام شود. نکته نگرانکننده دیگر، پشمچینی گوسفندان در کنار یادمان ملی و اثر تاریخی است که به نوعی بیتوجهی به ارزش و هویت تاریخی این اثر است.
او افزود: حتی تابلو میراث فرهنگی و معرفی اثر تاریخی در درون محوطه نیز سبب بازدارنگی چوپان نشده است و بیانگر آن است که کشور به یک انقلاب جهادی و فرهنگی گسترده برای حفاظت از آثار تاریخی نیازمند است.
آثار حفاری جویندگان گنج
آریا گفت: از سویی، پایین سنگنگاره و کوه از آسیب قاچاقچیان در امان نمانده و با کندوکاوهای غیر مجاز گودالی را در کوه به بهانههای پوچ و خیالانگیز یافتن گنج پدید آوردهاند. با این همه، بر پایه مسئولیت اجتماعی خویش موضوع را به مدیر میراث فرهنگی شهرستان کازرون و معاونت میراث فرهنگی استان آگاهیرسانی کرده و خواستار پیگیری و رفع آن شدهام.
این کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی یادآور شد: یکی از مواردی که در پاسداری و حفاظت از یادمانهای تاریخی بیرون از شهرها و درون روستاها اهمیت دارد نقش دهیاری و بخشداریها است. بر پایه قانون، آنها وظیفه دارند از یادمانهای تاریخی و محیط زیست منطقه حفاظت و پاسداری کنند. بارها این مورد را با مسئولان میراث فرهنگی استان و شهرستانها گوشزد کرده و خواستار بستن تفاهمنامه و اجرای آن میان دهیاران و میراث فرهنگی شدهام ولی شوربختانه این کار ساده و کوچک هنوز به سرانجام نرسیده است.
آریا همچنین گفت: نیاز به یادآوری است که وضعیت سنگنبشته و سنگنگاره نامدار به سرمشهد بد است و بسیار فرسوده شده و در حال پاک شدن است.
سنگنبشته پهلوی ساسانی کرتیر در سرمهشد، که گفته میشود بزرگترین سنگنبشته ساسانیان است.
ساختوساز در حریم چسبیده به عرصه که به گفته سیاوش آریا از حدود ۵ سال پیش انجام شده و با وجود آنکه به مسئولان اطلاع داده شده اما همچنان پابرجاست.
بخشی از فنسکشی محوطه سنگنبشتهها که شکسته و چوپانان گلههای خود را از این طریق وارد محوطه کردهاند.
آثار پشمچینی گوسفندان در محوطه ساسانی که رها شده و بوی ناخوشایندی را ایجاد میکند.
عکسها از سیاوش آریا
منبع: ایسنا
