گتیسبرگ؛ سه روز جهنمی که سرنوشت آمریکا را برای همیشه تغییر داد

 ۳ ژوئیه ۱۸۶۳ [۱۲ تیر ۱۲۴۲]، در سومین روز از نبرد گتیسبرگ، آخرین تلاش ژنرال کنفدراسیون، رابرت ای. لی، برای شکستن خط دفاعی نیروهای اتحادیه با شکستی فاجعه‌بار به پایان رسید و سرنوشت‌سازترین نبرد جنگ داخلی آمریکا را رقم زد.

در ژوئن ۱۸۶۳، ژنرال لی به دنبال پیروزی استادانه‌اش در نبرد چنسلورزویل، دومین تهاجم خود به قلمروی اتحادیه را در کمتر از یک سال آغاز کرد. او ارتش ۷۵ هزار نفری ویرجینیای شمالی را از رودخانه پوتوماک عبور داد و با گذر از مریلند وارد پنسیلوانیا کرد. هدف او پیروزی در یک نبرد بزرگ در خاک شمال بود تا با تضعیف بیشتر روحیه تلاش جنگی اتحادیه، بریتانیا یا فرانسه را به مداخله به نفع کنفدراسیون ترغیب کند.

ارتش ۹۰ هزار نفری پوتوماک، کنفدراسیونی‌ها را تا مریلند تعقیب کرد، اما فرمانده آن، ژنرال جوزف هوکر، که هنوز از شکست در چنسلورزویل زخم خورده بود، تمایل چندانی به تعقیب بیشتر لی نشان نمی‌داد. در همین حال، نیروهای کنفدراسیون قوای خود را تقسیم کرده و اهداف مختلفی، ازجمله هریسبورگ، مرکز ایالت پنسیلوانیا، را زیر نظر داشتند.

در ۲۸ ژوئن [۷ تیر ۱۲۴۲]، رئیس‌جمهور آبراهام لینکلن، ژنرال جورج مید را جایگزین هوکر کرد و لی از حضور ارتش پوتوماک در مریلند آگاه شد. لی به ارتش خود دستور داد تا در نزدیکی شهر گتیسبرگ که بر سر دوراهی واقع بود، متمرکز شده و برای رویارویی با ارتش فدرال آماده شوند. در همان حال، مید بخشی از نیروهای خود را به جلو به سمت پنسیلوانیا فرستاد، اما قصد داشت در «پایپ کریک» در مریلند موضع دفاعی بگیرد.

در اول ژوئیه [۱۰ تیر ۱۲۴۲]، یک لشکر از کنفدراسیون به فرماندهی ژنرال هنری هت به امید تصرف آذوقه وارد گتیسبرگ شد، اما به جای آن با سه تیپ از سواره‌نظام اتحادیه مواجه گردید. بدین ترتیب نبرد گتیسبرگ آغاز شد و لی و مید به ارتش‌های عظیم خود دستور دادند تا به سمت محل نبرد پیش‌بینی‌نشده حرکت کنند.

سواره‌نظام اتحادیه با سرسختی در برابر تعداد بسیار زیاد نیروهای مقابل مقاومت کرد تا این‌که نیروهای کمکی فدرال از راه رسیدند. کمی بعد، کنفدراسیونی‌ها نیز نیروی کمکی دریافت کردند و تا نیمروز، حدود ۱۹ هزار نیروی فدرال در برابر ۲۴ هزار نیروی کنفدراسیون قرار گرفتند. لی کمی بعد به میدان نبرد رسید و دستور حمله سراسری داد که باعث شد خط دفاعی اتحادیه به سمت «تپه قبرستان» (Cemetery Hill) در جنوب شهر عقب‌نشینی کند.

در طول شب، مابقی نیروهای مید از راه رسیدند و تا صبح، ژنرال فدرال، وینفیلد هنکاک، یک خط دفاعی مستحکم تشکیل داده بود. در ۲ ژوئیه [۱۱ تیر ۱۲۴۲]، ژنرال جیمز لانگ‌استریت حمله اصلی کنفدراسیون را علیه جناح چپ اتحادیه هدایت کرد، اما این حمله تا حدود ساعت ۴ بعدازظهر آغاز نشد و فدرال‌ها فرصت یافتند مواضع خود را مستحکم کنند. بدین ترتیب برخی از سنگین‌ترین درگیری‌های نبرد آغاز شد و نیروهای اتحادیه با دادن تلفات سنگین، کنترل مواضع استراتژیک خود را حفظ کردند. پس از سه ساعت، نبرد پایان یافت و تعداد کشته‌شدگان در گتیسبرگ به هزاران نفر رسید.

در ۳ ژوئیه [۱۲ تیر ۱۲۴۲]، لی که در جناحین راست و چپ موفق نشده بود، حمله به مرکز خطوط مید را طرح‌ریزی کرد. ستونی متشکل از ۱۵ هزار نفر تحت فرماندهی ژنرال جورج پیکت سازمان‌دهی شد و لی دستور بمباران سنگین مواضع اتحادیه را صادر کرد. ۱۰ هزار نیروی فدرال به آتش توپخانه کنفدراسیون پاسخ دادند و برای بیش از یک ساعت، صدای توپ‌ها سنگین‌ترین آتشباران جنگ داخلی را رقم زد.

ساعت ۳ بعدازظهر، پیکت نیروهای خود را به «سرزمین هیچ‌کس» (فضای بین دو جبهه) هدایت کرد و دریافت که بمباران لی ناکام مانده است. هنگامی که نیروی پیکت سعی داشت فاصله یک مایلی تا «خط‌الرأس قبرستان» (Cemetery Ridge) را طی کند، توپخانه اتحادیه شکاف‌های بزرگی در صفوف آن‌ها ایجاد کرد. در همین حین، پیاده‌نظام یانکی‌ها جناح اصلی «حمله پیکت» را دور زد و شروع به قلع‌وقمع کنفدراسیونی‌ها کرد. تنها چند صد نفر از اهالی ویرجینیا به خطوط اتحادیه رسیدند و ظرف چند دقیقه همگی آن‌ها کشته، زخمی یا اسیر شدند. در کمتر از یک ساعت، بیش از ۷ هزار نیروی کنفدراسیون کشته یا زخمی شدند.

هر دو ارتش که خسته بودند، مواضع خود را تا شب ۴ ژوئیه [۱۳ تیر ۱۲۴۲] حفظ کردند تا این‌که لی عقب‌نشینی کرد. ارتش پوتوماک برای تعقیب کنفدراسیونی‌ها بیش از حد ضعیف بود و لی ارتش خود را از شمال خارج کرد تا دیگر هرگز به آن‌جا حمله نکند.

نبرد گتیسبرگ نقطه عطف جنگ داخلی بود که ۲۳ هزار کشته، زخمی یا مفقود برای اتحادیه به همراه داشت. نیروهای کنفدراسیون نیز حدود ۲۵ هزار تلفات دادند. در ۱۹ نوامبر ۱۸۶۳ [۲۸ آبان ۱۲۴۲]، رئیس‌جمهور لینکلن سخنرانی معروف خود در گتیسبرگ را در جریان افتتاح گورستان ملی جدید در محل نبرد ایراد کرد. جنگ داخلی عملاً با تسلیم ارتش ویرجینیای شمالی تحت فرماندهی ژنرال لی در آوریل ۱۸۶۵ به پایان رسید.

منبع: خبرآنلاین