عکس| نوروز کردستان با معرفی تاریخ کهن؛ از کرفتو تا زیویه
غار باستانی کرفتو و قلعه تاریخی زیویه این روزها به کانون توجه گردشگران نوروزی تبدیل شدهاند جاذبههایی که روایتگر تاریخ کهن این سرزمین و میزبان مشتاقان سفر در تعطیلات نوروز۱۴۰۵ هستند.
با آغاز تعطیلات نوروزی، جریان سفر در اقصی نقاط کشور جان تازهای گرفته و استان کردستان نیز همچون سالهای گذشته میزبان مسافران و گردشگرانی است که برای تجربهای متفاوت، راهی این خطه از ایران شدهاند.
در میان جاذبههای طبیعی و تاریخی این استان، غار باستانی کرفتو همچنان جایگاه ویژهای در میان گردشگران دارد؛ اثری کمنظیر که در دل کوهستانهای صخرهای، ترکیبی از طبیعت و معماری انسانی را به نمایش میگذارد.
کرفتو نمونهای از همزیستی انسان و طبیعت در طول تاریخ
غار باستانی کرفتو را نمیتوان صرفاً یک پدیده طبیعی دانست؛ این غار، نمونهای شاخص از همزیستی انسان و طبیعت در طول تاریخ است.
ساختار چندطبقه، اتاقها و راهروهای دستکند، کتیبهها و فضاهای معماریشده، همگی نشان از آن دارند که این غار در دورههایی از تاریخ، محل سکونت و حتی نوعی زیست شهری بوده است.
کرفتو که از آن بهعنوان یکی از طولانیترین غارهای ایران یاد میشود، از منظر باستانشناسی و معماری نیز اهمیت ویژهای دارد، حضور انسان در این غار، تنها به استفاده موقت محدود نبوده، بلکه نشانههایی از برنامهریزی فضایی و بهرهبرداری هدفمند از محیط در آن به چشم میخورد.
در ایام نوروز، این غار با فضای رازآلود و تاریخی خود، مقصدی جذاب برای گردشگرانی است که به دنبال تجربهای متفاوت از سفر هستند؛ تجربهای که در آن، هر پیچ و خم غار، روایتی از گذشته را بازگو میکند.
زیویه؛ قلعهای بر فراز تاریخ
در کنار کرفتو، قلعه تاریخی زیویه نیز بهعنوان یکی دیگر از جاذبههای شاخص استان کردستان، این روزها پذیرای مسافران نوروزی است این قلعه که قدمت آن به دورههای ماد و مانا بازمیگردد، بر فراز تپهای تاریخی قرار گرفته و از دیرباز بهعنوان یکی از مهمترین پایگاههای سکونتی و حکومتی در منطقه شناخته میشده است.
زیویه نهتنها از نظر تاریخی، بلکه از منظر باستانشناسی نیز اهمیت فراوانی دارد کشف آثار ارزشمند از این محوطه، نشاندهنده جایگاه ویژه آن در تمدنهای باستانی ایران است.
معماری خاص، موقعیت استراتژیک و چشمانداز گسترده اطراف، این قلعه را به یکی از مقاصد جذاب گردشگری تبدیل کرده است.
در واقع قلعه تاریخی زیویه نیز بهعنوان یکی از مهمترین محوطههای باستانی غرب کشور، جایگاه ویژهای در میان پژوهشگران و گردشگران دارد.
این قلعه که بر فراز تپهای مشرف به دشتهای اطراف قرار گرفته، از دیرباز بهعنوان یکی از مراکز مهم استقرار در دورههای باستانی شناخته شده و آثار بهدستآمده از آن، توجه بسیاری از باستانشناسان را به خود جلب کرده است.
باستانشناسان بر این باورند که زیویه تنها یک قلعه نظامی نبوده، بلکه مجموعهای از فضاهای حکومتی، تشریفاتی و مسکونی را در خود جای داده است.
در روزهایی که برخی از جاذبههای تاریخی کردستان بهدلیل شرایط حملات هوایی رژیم صهیونی از دسترس خارج شدهاند، غار کرفتو و قلعه زیویه بهعنوان دو نگین تاریخی، نقش مهمی در تداوم جریان گردشگری استان ایفا میکنند
برخی پژوهشها قدمت این محوطه را به دوره مادها و حتی پیش از آن، به تمدن مانا نسبت میدهند؛ موضوعی که زیویه را به یکی از حلقههای مهم در شناخت شکلگیری حکومتهای اولیه در فلات ایران تبدیل کرده است.
از سوی دیگر، کشف اشیای ارزشمند فلزی، زیورآلات و آثار هنری در این محوطه، نشاندهنده سطح بالای هنر و صنعت در این منطقه در دوران باستان است و همین یافتهها موجب شده تا زیویه در نگاه متخصصان، نهتنها یک پایگاه سکونتی، بلکه مرکزی اثرگذار در تبادلات فرهنگی و هنری زمان خود تلقی شود.
نوروز در سایه محدودیتها؛ فرصت برای جاذبههای کمتر دیدهشده
امسال، شرایط خاصی بر گردشگری استان کردستان حاکم است، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: برخی از اماکن شاخص استان از جمله موزه مردمشناسی خانه کُرد، موزه باستانشناسی و عمارت خسروآباد، بهدلیل خسارات وارده در پی تجاوزات اخیر، موقتاً تعطیل شدهاند.
پویا طالبنیا بیان کرد: با وجود این محدودیتها، تلاش شده است تا سایر ظرفیتهای گردشگری استان فعال باشند و خدمات مناسبی به مسافران ارائه شود.
وی افزود: در این راستا، غار باستانی کرفتو و قلعه تاریخی زیویه بدون هیچگونه محدودیتی برای بازدید در ایام نوروز ۱۴۰۵ آماده شدهاند تا میزبان گردشگران باشند.
وی تصریح کرد: این شرایط، در عین حال فرصتی را برای معرفی و توجه بیشتر به جاذبههایی فراهم کرده که شاید در سالهای گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفته بودند.
زیویه نماد تمدن مانایی و هویت تاریخی کردستان
مدیرکل میزان فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کردستان با اشاره به اهمیت جایگاه قلعه زیویه عنوان کرد: تپه تاریخی زیویه با جایگاه ویژه در ساختار باستانشناسی منطقه، نماد تمدن مانایی و هویت تاریخی و فرهنگی استان است.
سرپرست میراثفرهنگی کردستان افزود: زیویه در گذشته بخشی از یک شهرستان بزرگ بوده و محوطههایی مانند کوتاریکه، گورستان چنگبار، معدن سنگآهن کانیزرین و دیگر آثار پیرامونی نشاندهنده وجود تمدنی گسترده در این منطقه است و این شواهد، اهمیت این قلعه را چندبرابر میکند
کرفتو پناهگاه تاریخی در دوران کهن
قطبالدین صادقی نویسنده کردستانی در مورد غار کرفتو به خبرنگار مهر گفت: این غار یکی از جاذبههای تاریخی و فرهنگی استان است که به عنوان یک پناهگاه تاریخی از دوران کهن تا امروز نقش موثری در فرهنگ و آیینهای ایرانی دارد.
وی به پژوهشهای خود در مورد نام کرفتو اشاره میکند و میگوید: این نام به معنای پناهگاه است که در طول تاریخ از جمله دوره ساسانیان تا دوره مغول غار محل پناهگاه زیستی مطمئنی برای مردم در برابر حمله دشمنان بوده است.
وی اضافه کرد: کرفتو در واقع معبدی آئینی برای مردم بوده که به عنوان نماد مقاومت در برابر حکام جابر و بیرحم ساسانی مطرح بوده است.
این نویسنده کردستانی اذعان کرد: امروز کرفتو نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی استان کردستان و کشور ایران دارد و نیاز است برای احیای این میراث گرانبها تلاش شود.
گردشگری؛ پیوندی میان تاریخ و حال
حضور گردشگران در کرفتو و زیویه، تنها به بازدید از یک اثر تاریخی محدود نمیشود؛ بلکه نوعی ارتباط میان گذشته و حال را شکل میدهد. گردشگرانی که از این مکانها بازدید میکنند، نهتنها با تاریخ و فرهنگ منطقه آشنا میشوند، بلکه تجربهای عمیقتر از هویت ایرانی به دست میآورند.
در این میان، زیرساختهای خدماتی، راهنمایی گردشگران و تأمین امنیت و رفاه آنان، از جمله مسائلی است که مورد توجه مسئولان قرار گرفته است تا سفر نوروزی برای بازدیدکنندگان به تجربهای خوشایند تبدیل شود.
اگرچه نوروز یکی از پرترددترین زمانها برای بازدید از غار کرفتو به شمار میرود، اما این جاذبه در سایر فصول سال نیز ظرفیت بالایی برای جذب گردشگر دارد.
طبیعت اطراف، مسیرهای دسترسی و ویژگیهای منحصربهفرد غار، آن را به مقصدی چهارفصل تبدیل کرده است با این حال، نوروز فرصتی استثنایی است که در آن، ترکیب هوای بهاری، شور سفر و جذابیتهای تاریخی، تجربهای متفاوت برای مسافران رقم میزند.
روایت ماندگار سنگها در دل تاریخ
سنگهای کرفتو، تنها عناصر طبیعی نیستند؛ آنها روایتگر داستانهایی هستند که قرنها در دل کوهها نهفته ماندهاند، هر اتاق، هر نقش و هر مسیر، نشانی از حضور انسانهایی است که در دل این غار زندگی کردهاند و بخشی از تاریخ را رقم زدهاند.
در روزهایی که برخی از جاذبههای تاریخی کردستان بهدلیل شرایط خاص از دسترس خارج شدهاند، غار کرفتو و قلعه زیویه بهعنوان دو نگین تاریخی، نقش مهمی در تداوم جریان گردشگری استان ایفا میکنند.
این دو اثر، نهتنها میزبان مسافران نوروزی هستند، بلکه فرصتی را برای بازخوانی تاریخ و تقویت پیوند میان انسان و میراث فرهنگی فراهم کردهاند.
کردستان در نوروز ۱۴۰۵، با تکیه بر این ظرفیتها، همچنان مقصدی جذاب برای گردشگرانی است که در جستوجوی تجربهای متفاوت، راهی دل تاریخ و طبیعت میشوند.
منبع: مهر
