راز بزرگ شخصیت انسان بالاخره فاش شد!

شخصیت انسان نه صرفاً نتیجه ژن‌هاست و نه تنها محصول محیط؛ بلکه برآیند تعامل پیچیده میان عوامل ژنتیکی و تجربیات زندگی است.

یک گزارش تازه به واکاوی ریشه‌های پیچیده شخصیت انسان می‌پردازد؛ موضوعی که دهه‌ها میان دو قطب «وراثت» و «تربیت» در نوسان بوده است. نقطه آغاز این بحث در پرونده‌های قضایی اخیر، مانند ماجرای عبدالمالک بایوت در ایتالیا بود.

در این پرونده، وکیل مدافع با استناد به وجود جهشی در ژن «جنگجو» (MAOA) توانست مجازات موکل خود را کاهش دهد. با این حال، پژوهش‌های نوین ژنتیکی نشان می‌دهد که نسبت دادن رفتارهای پیچیده انسانی به یک یا چند ژن، دیدگاهی ساده‌انگارانه و منسوخ است.

آیسو اوکبای، استاد ژنتیک، معتقد است که شخصیت انسان حاصل تعامل هزاران تغییر کوچک ژنتیکی است که به آن «چندژنی» گفته می‌شود. هرچند مطالعات روی دوقلوهای همسان که در محیط‌های متفاوت بزرگ شده‌اند، شباهت‌های شگفت‌انگیزی را نشان داده و سهم وراثت را تا حدود ۴۷ درصد تخمین زده‌اند، در سطح مولکولی واقعیت متفاوت است؛ دانشمندان تنها می‌توانند ۹ تا ۱۸ درصد از تفاوت‌های شخصیتی را مستقیماً به کدهای DNA نسبت دهند؛ پدیده‌ای که به «وراثت گمشده» معروف است.

نقش محیط و تجربیات زندگی نیز به همان اندازه پیچیده و غیرمنتظره است. برخلاف تصور عامه، رویدادهای بزرگ و تروماهای سنگین در بزرگسالی، مانند حوادث فیزیکی یا تغییرات ناگهانی مالی، لزوماً تغییرات بنیادین و پایدار در هسته شخصیت ایجاد نمی‌کنند. برنت رابرتز، استاد روان‌شناسی، تاکید می‌کند که تروما لزوماً سازنده هویت ما نیست. در مقابل، تاثیرات ظریف‌تر و اولیه‌تر، مانند برنامه‌ریزی جنینی و میزان استرس مادر در دوران بارداری، نقش پررنگ‌تری در شکل‌گیری خلق و خوی نوزاد دارند.

در نهایت، شخصیت انسان نه صرفاً محصول ژن‌هاست و نه نتیجه قطعی محیط؛ بلکه برآیند تعامل پویا میان این دو است. تمایلات ژنتیکی تعیین می‌کنند که چگونه به محیط واکنش نشان دهیم و محیط نیز می‌تواند بیان ژن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

محققان با استفاده از بانک‌های داده عظیم ژنوم در تلاش‌اند قطعات این پازل را کنار هم قرار دهند، هرچند تاکید دارند که برای درک کامل این موضوع باید مطالعات را فراتر از جوامع اروپایی گسترش داده و تنوع فرهنگی و نژادی جهان را در نظر گرفت. شخصیت، الگویی است که از هزاران تجربه کوچک و میلیون‌ها تغییر ژنتیکی بافته شده است.

منبع: یورو نیوز