از بیماری لثه تا دیابت؛ چرا سلامت دهان فقط به دندانها محدود نمیشود؟
سلامت دندان تنها مربوط به محدوده دهان نمیشود. سلامت دهان و دندان سرنخهایی درباره سلامت کلی بدن به دست میدهند و مشکلات دهان میتوانند بر سایر بخشهای بدن تأثیر بگذارند.
دهان نیز مانند سایر بخشهای بدن، مملو از میکروب است. بیشتر این میکروبها بیخطر هستند؛ اما دهان ورودیِ دستگاه گوارش محسوب میشود؛ یعنی همان مسیر لولهایشکل و طویلی که از دهان تا مقعد امتداد دارد و غذا از آن عبور میکند. دهان همچنین یکی از مسیرهای ورود هوا به دستگاه تنفسی است. از این رو، گاهی میکروبهای موجود در دهان میتوانند منجر به بروز بیماری در سراسر بدن شوند.
در بیشتر موارد، سیستم دفاعی بدن و رعایت بهداشت مناسب دهان و دندان، میکروبها را تحت کنترل نگه میدارند. مراقبت صحیح از دهان شامل مسواک زدن و استفاده روزانه از نخ دندان است. در صورت عدم رعایت بهداشت مناسب، جمعیت میکروبها ممکن است به حدی افزایش یابد که منجر به عفونتهایی نظیر پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه شود. تأثیر میکروبهای دهان بر بروز برخی بیماریها در سالهای اخیر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.
برخی داروها میتوانند ترشح بزاق را کاهش دهند. این داروها شامل داروهای ضد احتقان، آنتیهیستامینها، مسکنها، داروهای ادرارآور (دیورتیکها) و داروهای ضدافسردگی هستند. بزاق ذرات غذا را میشوید و اسیدهای تولیدشده در دهان را خنثی یا متعادل میکند؛ فرایندی که از رشد بیش از حد باکتریها جلوگیری میکند.
میکروبهای دهان و همچنین تورم و تحریک بافت دهان (که التهاب نامیده میشود) با نوع شدیدی از بیماری لثه به نام «پریودنتیت» مرتبط هستند. مطالعات نشان میدهند که این میکروبها و التهاب ممکن است در بروز برخی بیماریها نقش داشته باشند. از سوی دیگر، بیماریهای خاصی مانند دیابت و اچآیوی/ایدز میتوانند توانایی بدن در مقابله با عفونت را کاهش دهند؛ امری که میتواند مشکلات سلامت دهان و دندان را تشدید کند.
چگونه از سلامت دهان و دندان خود محافظت کنیم؟
برای حفظ سلامت دهان و دندان، هر روز به بهداشت دهان خود رسیدگی کنید.
حداقل دو بار در روز و هر بار به مدت دو دقیقه مسواک بزنید. از مسواکی با موهای نرم و خمیردندان حاوی فلوراید استفاده کنید. زبان خود را نیز مسواک بزنید.
روزانه از نخ دندان استفاده کنید.
رژیم غذایی سالم داشته باشید و مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین را محدود کنید.
مسواک خود را هر ۳ تا ۴ ماه تعویض کنید و اگر موهای مسواک فرسوده یا از هم باز شدهاند، زودتر آن را عوض کنید.
حداقل سالی یکبار به دندانپزشک مراجعه کنید.
از مصرف دخانیات پرهیز کنید.
منبع: همشهری