تصاویر| بازیکنان رکورددار بیشترین تعداد گل زده در یک دوره جام جهانی فوتبال چه کسانی هستند؟

تنها بازیکنانی که موفق شده‌اند در یک دوره جام جهانی فوتبال ۹ گل یا بیشتر به ثمر برسانند، همگی بین سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ به این رکورد رسیده‌اند؛ موضوعی جالب در رقابتی با نزدیک به یک قرن سابقه که تمام ستاره‌های تک‌دوره‌ای گلزنی خود را در فاصله‌ای تنها دو دهه به فوتبال معرفی کرده است.

به نظر می‌رسد در آن دوران، تمرکز و سازماندهی دفاعی فوتبال هنوز نتوانسته بود خود را با پیشرفت مهارت‌های هجومی بازیکنان هماهنگ کند. آن سال‌ها، دوران گل‌های فراوان بود و اگر فرصت تماشای آن مسابقات را از نزدیک نداشتید، امروز تنها تصاویر قدیمی و البته همراه با آمار و ارقام عجیب از آن دوران باقی مانده است.

هیچ‌یک از پنج بازیکنی که به رکورد ۹ گل یا بیشتر در یک دوره جام جهانی رسیدند، برای ثبت این رکورد به بیش از ۶ مسابقه نیاز نداشتند؛ در حالی که در فرمت کنونی جام جهانی (تا سال ۲۰۲۶)، بازیکنان می‌توانند حداکثر در ۸ مسابقه به میدان بروند.

هفت بازیکن دیگر نیز در یک دوره جام جهانی ۷ یا ۸ گل به ثمر رسانده‌اند. در میان ۱۲ بازیکن برتر این فهرست، هفت کشور نماینده دارند. چهار نفر از ۱۰ گلزن برتر برزیلی هستند و فرانسه و آرژانتین نیز هر کدام دو نماینده دارند. مجارستان، آلمان، پرتغال و لهستان نیز در این فهرست حضور دارند. با وجود موفقیت‌های تیمی یا نزدیک شدن به قهرمانی، هیچ گلزنی از ایتالیا، اروگوئه، انگلیس، اسپانیا یا هلند در فهرست بهترین گلزنان یک دوره جام جهانی دیده نمی‌شود.

از نظر کنفدراسیونی نیز این فهرست تنها بازیکنانی را در خود جای داده که از دو قاره‌ای آمده‌اند که تاکنون قهرمان جام جهانی یا برنده توپ طلای این رقابت‌ها را معرفی کرده‌اند؛ یوفا و کونمبول. شاید هوگو سانچز در سال ۱۹۸۶ آرزوهای بزرگی در سر داشت، اما ورزشگاه آزتکا در نهایت متعلق به دیگو مارادونا بود.

این فهرست همچنین خالی از برخی از بزرگ‌ترین نام‌های تاریخ فوتبال است؛ نام‌هایی که شاید انتظار داشتید در آن حضور داشته باشند. نه پله در این فهرست دیده می‌شود، نه دیگو مارادونا، نه میروسلاو کلوزه، نه یورگن کلینزمن و نه توماس مولر. یک مجار افسانه‌ای در این فهرست حضور دارد، اما او فرانس پوشکاش نیست.

شاید بیش از هر چیز، این فهرست یادآور آن باشد که فوتبال، بازیِ دوران‌ها است و جام جهانی می‌تواند صحنه درخشش یک‌ماهه مهاجمانی باشد که هرچند در همان دوره تاریخ‌ساز شدند، اما نامشان به اندازه برخی اسطوره‌های فوتبال در حافظه چند نسل ماندگار نماند. جالب آنکه دو نفر نخست این فهرست، پس از آن دوره دیگر نه گلی در جام جهانی به ثمر رساندند و نه حتی در مسابقه دیگری از این رقابت‌ها به میدان رفتند. آن‌ها تنها یک ماه رؤیایی داشتند و نامشان در فهرست‌هایی مانند این جاودانه شد.

بیشترین گل زده توسط یک بازیکن در یک دوره جام جهانی

    ژوست فونتن (فرانسه) – جام جهانی ۱۹۵۸: ۱۳ گل

    شاندور کوچیش (مجارستان) – جام جهانی ۱۹۵۴: ۱۱ گل

    گرد مولر (آلمان غربی) – جام جهانی ۱۹۷۰: ۱۰ گل

    آدمیر (برزیل) – جام جهانی ۱۹۵۰: ۹ گل

    اوزه‌بیو (پرتغال) – جام جهانی ۱۹۶۶: ۹ گل

    گی‌یرمو استابیله (آرژانتین) – جام جهانی ۱۹۳۰: ۸ گل

    رونالدو (برزیل) – جام جهانی ۲۰۰۲: ۸ گل

    کیلیان امباپه (فرانسه) – جام جهانی ۲۰۲۲: ۸ گل

    لئونیداس (برزیل) – جام جهانی ۱۹۳۸: ۷ گل

    ژائرزینیو (برزیل) – جام جهانی ۱۹۷۰: ۷ گل

    گرژگورژ لاتو (لهستان) – جام جهانی ۱۹۷۴: ۷ گل

    لیونل مسی (آرژانتین) – جام جهانی ۲۰۲۲: ۷ گل

    لیونل مسی (آرژانتین) – جام جهانی ۲۰۲۶: ۷ گل

    کیلیان امباپه (فرانسه) – جام جهانی ۲۰۲۶: ۷ گل

ژوست فونتن (فرانسه) – ۱۳ گل در ۶ بازی | جام جهانی ۱۹۵۸

شاید از طرفداران دیدار رده‌بندی جام جهانی نباشید، اما بدون این مسابقه، این رکورد هرگز ثبت نمی‌شد. ژوست فونتن پیش از دیدار رده‌بندی ۹ گل به ثمر رسانده بود؛ مسابقه‌ای که برای تیمش تنها ۹۰ دقیقه فوتبال تشریفاتی به شمار می‌رفت، اما برای خودش فرصتی بود تا رکورد گلزنی در یک دوره جام جهانی را مساوی کرده یا بشکند.

در ۲۸ ژوئن ۱۹۵۸، زمانی که فرانسه آماده رویارویی با آلمان غربی، قهرمان جام جهانی چهار سال قبل، می‌شد، رکورد بیشترین گل زده توسط یک بازیکن در یک دوره جام جهانی ۱۱ گل بود.

فونتن تنها در ۳۶ دقیقه دو گل به ثمر رساند و با این رکورد برابر شد. او تا دقیقه ۷۸ صبر کرد تا گل دوازدهم خود را به ثمر برساند و رکورد جدیدی ثبت کند. اگر هنوز کسی ارزش دیدار رده‌بندی را زیر سؤال می‌برد، فونتن در دقیقه ۸۹ یک گل دیگر هم زد تا فاصله خود را بیشتر کند و تعداد گل‌هایش را به بیش از دو برابر نزدیک‌ترین گلزنان جام جهانی ۱۹۵۸ سوئد برساند.

در آن دوره، پله و هلموت ران هر کدام ۶ گل به ثمر رساندند. از آن زمان تاکنون، تنها یک بازیکن دیگر موفق شده است در یک دوره جام جهانی تعداد گل‌های خود را دو رقمی کند.

شاندور کوچیش (مجارستان) – ۱۱ گل در ۵ بازی | جام جهانی ۱۹۵۴

دست‌کم دو اتفاق مهم زمانی رخ داد که شاندور کوچیش در دیدار نیمه‌نهایی جام جهانی ۱۹۵۴ برابر اروگوئه، گل‌های دهم و یازدهم خود را به ثمر رساند.

نخست اینکه او به اولین بازیکنی تبدیل شد که در یک دوره جام جهانی تعداد گل‌هایش را دو رقمی کرد. اما نکته جالب این بود که همین دو گل، میانگین گلزنی او در آن تورنمنت را کاهش داد. پیش از آن، کوچیش مقابل کره جنوبی هت‌تریک کرده بود و سپس در پیروزی ۸ بر ۳ مرحله گروهی برابر آلمان غربی، چهار گل به ثمر رساند تا نخستین بازیکنی لقب بگیرد که در یک دوره جام جهانی بیش از یک هت‌تریک ثبت می‌کند.

چه کسانی پس از او به این رکورد رسیدند؟ بازیکنی که یک پله بالاتر از او در این فهرست قرار دارد و البته، همان‌طور که احتمالاً حدس زده‌اید، بازیکنی که بلافاصله پس از او در این فهرست قرار گرفته است. کوچیش در مرحله یک‌چهارم نهایی نیز دو گل دیگر مقابل برزیل زد و میانگین ۲.۲ گل در هر مسابقه او، پس از ارنست ویلیموفسکی از لهستان در جام جهانی ۱۹۳۸، دومین میانگین برتر تاریخ در یک دوره جام جهانی محسوب می‌شود.

ویلیموفسکی در تنها مسابقه‌ای که انجام داد چهار گل زد، اما آن مسابقه ۱۲۰ دقیقه طول کشید و او تمام دقایق را در زمین بود؛ بنابراین میانگین او به سه گل در هر ۹۰ دقیقه می‌رسد. البته این عدد در برابر رکورد عجیب فرد در جام جهانی ۲۰۰۶ که با یک گل در دو دقیقه، میانگین ۴۵ گل در هر ۹۰ دقیقه را ثبت کرد، چندان چشمگیر نیست؛ هرچند به همین دلیل معمولاً حداقل زمان بازی برای چنین آمارهایی در نظر گرفته می‌شود.

اما به کوچیش برگردیم. دو گل او مقابل اروگوئه در دقایق ۱۱۱ و ۱۱۶ وقت‌های اضافه به ثمر رسید و مجارستان را به فینالی رساند که تقریباً همه تصور می‌کردند برابر همان آلمان غربی که تیم طلایی مجارستان چندی قبل هشت گل به آن زده بود، به‌راحتی پیروز خواهد شد.

اما چنین اتفاقی رخ نداد. با وجود اینکه مجارستان در هشت دقیقه ابتدایی دو گل پیش افتاد، در نهایت شکست خورد. کوچیش هم موفق به گلزنی نشد و تنها یک دوره بعد، ژوست فونتن رکورد گلزنی او را شکست. شاید این روایت برای غیرمجارها چندان تلخ به نظر نرسد، اما نایب‌قهرمانی جام جهانی تنها یکی از ناکامی‌های دردناک آن نسل طلایی فوتبال مجارستان بود.

گرد مولر (آلمان غربی) – ۱۰ گل در ۶ بازی | جام جهانی ۱۹۷۰

در جام جهانی ۱۹۶۲، هیچ بازیکنی بیش از چهار گل به ثمر نرساند و شش نفر با همین تعداد گل، بهترین گلزنان مسابقات شدند. جام جهانی شیلی از نظر گلزنی بسیار متعادل بود؛ هرچند این وضعیت چندان دوام نداشت.

طوفان گلزنی دو جام جهانی قبلی بالاخره مهار شده بود، اما فقط برای مدتی کوتاه.

چهار سال بعد تعداد گل‌های بهترین گلزن بیش از دو برابر شد و در جام جهانی ۱۹۷۰ بار دیگر نوبت درخشش یک مهاجم ۱۰ گله فرا رسید. هرچند آن تورنمنت به قهرمانی آلمان غربی ختم نشد، اما بدون تردید جام جهانی گرد مولر بود.

او نیز مانند بسیاری از گلزنان این فهرست فرصت حضور در دیدار رده‌بندی را داشت تا آمار خود را بهتر کند، اما در پیروزی یک بر صفر برابر اروگوئه موفق به گلزنی نشد. البته اگر ذهنش درگیر آن مسابقه نبود، نمی‌توان او را سرزنش کرد؛ زیرا تنها سه روز قبل، در یکی از دراماتیک‌ترین مسابقات مرحله حذفی تاریخ جام جهانی، در دقایق ۹۴ و ۱۱۰ گلزنی کرده بود.

ایتالیا و آلمان غربی بین دقایق ۹۰ تا ۱۱۱ شش گل رد و بدل کردند؛ مسابقه‌ای که بدون شک برای دروازه‌بان‌ها کابوس بود. در نهایت ایتالیا با نتیجه ۴ بر ۳ پیروز شد، اما شاید این شکست لطفی در حق آلمان غربی بود؛ زیرا تیم ملی برزیل ۱۹۷۰ در فینال انتظار حریفش را می‌کشید.

گرد مولر همچنان آخرین بازیکنی است که در یک دوره جام جهانی دو هت‌تریک ثبت کرده است. پس از او، تنها گابریل باتیستوتا توانسته در مجموع چند دوره جام جهانی دو هت‌تریک به ثبت برساند.

آدمیر (برزیل) – ۹ گل در ۶ بازی | جام جهانی ۱۹۵۰

تصور اینکه امروز مهم‌ترین رویداد فوتبال ملی جهان بیش از یک دهه برگزار نشود، دشوار است. جام‌های جهانی ۱۹۴۲ و ۱۹۴۶ به دلیل جنگ جهانی دوم برگزار نشدند و این رقابت‌ها در سال ۱۹۵۰ با میزبانی کشوری بازگشت که آماده بود خود را به‌عنوان یکی از قدرت‌های فوتبال جهان معرفی کند.

برزیل در جام جهانی ۱۹۳۸ سوم شده بود و در سال ۱۹۵۰ نیز میزبانی مسابقات را بر عهده داشت. هرچند آن تورنمنت با پایانی تلخ برای میزبان همراه شد، اما از آن زمان تاکنون برزیل هرگز از جمع قدرت‌های بزرگ فوتبال جهان خارج نشده است. آمار رسمی تماشاگران حاضر در ورزشگاه ماراکانا برای دیدار پایانی میان برزیل و اروگوئه بسیار متفاوت است، اما این تنها ابهام آماری آن مسابقات نبود.

گل دقیقه ۵۷ برزیل در پیروزی ۶ بر یک برابر اسپانیا در ابتدا به نام ژایر ثبت شد، اما بعدها این گل به آدمیر تعلق گرفت. این گل، نهمین گل او در آن جام جهانی بود و باعث شد رکورد هشت گل گی‌یرمو استابیله از آرژانتین در نخستین جام جهانی سال ۱۹۳۰ را بشکند.

رکورد گلزنی به برزیل رسید، اما جام قهرمانی، هم در سال ۱۹۳۰ و هم در سال ۱۹۵۰، نصیب اروگوئه شد.

اوزه‌بیو (پرتغال) – ۹ گل در ۶ بازی | جام جهانی ۱۹۶۶

کریستیانو رونالدو تاکنون ۱۱ گل در جام جهانی برای پرتغال به ثمر رسانده و در جام جهانی ۲۰۲۶ به بهترین گلزن تاریخ کشورش در این رقابت‌ها تبدیل شد.

با این حال، بعید به نظر می‌رسد بتواند رکورد ۹ گل اوزه‌بیو در یک دوره جام جهانی را تکرار کند.

و چه چیزی بهتر از یک دیدار رده‌بندی برای تکمیل این رکورد؟ در حالی که ژوست فونتن چهار گل خود در دیدار رده‌بندی را از جریان بازی به ثمر رساند، اوزه‌بیو با یک ضربه پنالتی به نهمین گل خود رسید و چهارمین بازیکنی شد که در یک دوره جام جهانی به ۹ گل دست پیدا می‌کند.

چهار گل از ۹ گل او در آن جام جهانی از روی نقطه پنالتی به ثمر رسید و هر چهار پنالتی نیز از مرحله یک‌چهارم نهایی به بعد زده شدند. این آمار همچنان رکورد مشترک بیشترین گل از روی نقطه پنالتی در تاریخ جام جهانی است؛ رکوردی که او با راب رنسنبریک از هلند و گابریل باتیستوتا از آرژانتین مشترکاً در اختیار دارد. البته آن دو برای رسیدن به این آمار حداقل ۱۲ مسابقه انجام دادند، در حالی که اوزه‌بیو تنها در شش بازی و طی سه مسابقه متوالی چهار گل پنالتی به ثمر رساند.

اصطلاح «پنالدو» را همه شنیده‌اند؛ شاید وقت آن باشد که «پنسه‌بیو» هم وارد فرهنگ فوتبال شود!

حضور برزیلی‌ها از رتبه ششم تا دهم این فهرست بسیار پررنگ است. رونالدو در جام جهانی ۲۰۰۲ هشت گل به ثمر رساند و لئونیداس در سال ۱۹۳۸ و ژرزینیو در سال ۱۹۷۰ نیز هر کدام هفت گل زدند.

در جام جهانی ۲۰۲۲، کیلیان امباپه تنها پنجمین بازیکنی شد که از آغاز هزاره جدید توانست دست‌کم شش گل در یک دوره جام جهانی به ثمر برساند. او در قطر هشت گل زد که یکی از آن‌ها هت‌تریک در دیدار فینال بود و تقریباً به‌تنهایی فرانسه را تا آستانه پیروزی برابر آرژانتین در یکی از بهترین فینال‌های تاریخ جام جهانی پیش برد. با این حال، فرانسه در نهایت شکست خورد و هشت گل امباپه برای قهرمانی کافی نبود.

لیونل مسی نیز در جام جهانی ۲۰۲۲ هفت گل برای آرژانتین به ثمر رساند و نقش مهمی در قهرمانی تیمش ایفا کرد. او سپس در جام جهانی ۲۰۲۶ به نخستین بازیکن تاریخ تبدیل شد که در دو دوره مختلف جام جهانی، دست‌کم هفت گل به ثمر می‌رساند. مسی اکنون با ۲۰ گل رکورد بیشترین تعداد گل زده در تاریخ جام جهانی را در اختیار دارد و با توجه به صعود تیم ملی آرژانتین به دور بعد، این فرصت را دارد که به این عدد بیفزاید.

منبع: روزیاتو