چرا خودرو گران شد؛ سه عامل افزایش قیمت در تیر ۱۴۰۵

بازار خودرو که در خردادماه تحت‌تاثیر فضای پساتفاهم ایران و آمریکا و افت نرخ ارز وارد مسیر نزولی شده بود، در تیرماه بار دیگر تغییر جهت داد.

تشدید تنش‌های سیاسی پس از نقض تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، جهش ۱۸درصدی نرخ دلار و اعلام فهرست جدید قیمت محصولات خودروسازان، سه محرکی بودند که روند کاهشی بازار را متوقف کردند.

بررسی قیمت ۲۱ خودرو در سه گروه داخلی، مونتاژی و وارداتی نشان می‌دهد میانگین قیمت‌ها در تیرماه ۴ درصد افزایش یافته است؛ اتفاقی که از بازگشت انتظارات تورمی و اثرگذاری همزمان متغیرهای سیاسی، ارزی و سیاست‌های قیمتی بر بازار خودرو حکایت دارد.

در این میان، رکورد رشد قیمت از آنِ بازار خودروهای داخلی با ۴.۴ درصد افزایش است. بازار مونتاژی‌ها و وارداتی‌ها نیز به ترتیب ۴.۳ و ۲ درصد رشد را نشان می‌دهند. با این حال، بازدهی بازار خودرو در ماه قبل همزمان با مذاکرات جدی میان آمریکا و ایران و افت نرخ ارز، کاهش ۶ درصدی را نشان می‌داد.

به گفته تحلیلگران بازار خودرو، شروع مجدد تنش‌های سیاسی، یکی از محرک‌های اصلی نوسانات در بازار خودرو در تیرماه تلقی می‌شود. به بیانی دیگر، وقتی ریسک‌های سیاسی بالا می‌رود، سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی خود، از نقدینگی به سمت کالاهای سرمایه‌ای مانند خودرو حرکت می‌کنند که به افزایش تقاضای کاذب منجر می‌شود.

ترکیب افزایش هزینه‌های تولید و واردات و همچنین رشد تقاضا، در نهایت زنجیره‌ای از فشار ایجاد می‌کند که قیمت‌ها را نه تنها بالا می‌برد، بلکه باعث شکل‌گیری یک روند صعودی و هیجانی می‌شود.

محرک دیگر بازار خودرو که خود تحت‌تاثیر متغیر سیاسی روند افزایشی را طی کرده، نرخ دلار است. بهای این ارز در حالی در ابتدای تیرماه بیش از ۱۶۰ هزار تومان بود که در سی‌ام تیرماه وارد کانال ۱۸۹ هزار تومان شد؛ این یعنی رشد حدود ۲۹ هزار تومانی معادل ۱۸ درصد. نرخ ارز به دو روش مستقیم و غیرمستقیم بر قیمت خودرو اثر می‌گذارد.

وقتی بهای ارز بالا می‌رود، قیمت تمام‌شده قطعات منفصله و خودروهای وارداتی که وابستگی ارزی مستقیم دارند نیز روند صعودی طی می‌کند و دوم اینکه انتظارات تورمی نیز با افزایش مواجه می‌شوند که در نتیجه آن تقاضای سرمایه‌ای و در نهایت قیمت‌ها در بازار افزایش پیدا می‌کند.

در بررسی دلایل رشد بازار خودروهای داخلی به طور جداگانه، به‌روزرسانی فهرست قیمت محصولات تولیدی از سوی سه خودروساز بزرگ کشور به چشم می‌خورد. ایران‌خودرو در ۲۷ خردادماه فهرست بهای تولیدات خود را منتشر کرد که قیمت ۲۵ محصول این خودروساز به طور میانگین ۴۰ تا ۴۵ درصد افزایش یافته بود.

سایپا نیز در ۲۶ تیرماه قیمت جدید محصولات خود را اعلام کرد که بررسی قیمتی آنها نشان از رشد میانگین ۲۱ درصدی ۱۴ محصول داشت. دو روز بعد نیز پارس‌خودرو از بهای جدید ۹ محصول خود رونمایی کرد.

جریان بازار خودروهای وارداتی نیز علاوه بر دو متغیر سیاسی و تحولات ارزی، تحت‌تاثیر اخبار پیرامون وضعیت واردات قرار گرفته است. آن‌گونه که یک مقام وزارت صمت خبر می‌دهد ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو در سال گذشته ثبت‌سفارش شده و اکنون ۸۰ هزار دستگاه نیز در نوبت ورود به کشور هستند. همین بلاتکلیف ماندن سرنوشت واردات، به اوج‌گیری انتظارات تورمی در بازار این خودروها منجر شد.

بازدهی بازارها در تیرماه در حالی رشد به‌طور میانگین ۴ درصد را نشان می‌دهد که در این میان بازار خودروهای داخلی بیشترین افزایش قیمت یعنی ۴.۴ درصد را تجربه کرده است. پس از آن بازار خودروهای مونتاژی و وارداتی به ترتیب با رشد ۴.۳ و ۲ درصدی مواجه شدند.

منبع: دنیای اقتصاد