تصاویر| ۱۰ واقعیت شگفتانگیز درباره چه گوارا
ارنستو «چه» گوارا یک انقلابی چپگرای مشهور بود که در بسیاری از شورشها و قیامهای آمریکای لاتین شرکت داشت. او که در شهر روزاریو آرژانتین متولد شده بود، به عنوان یکی از مهمترین رهبران فکری انقلاب کوبا در کنار فیدل کاسترو به شهرت رسید.
احتمالاً چهرهاش را خیلی خوب میشناسید، اما آیا واقعاً میدانید او که بود؟ چه گوارا به خاطر عقاید و باورهای انقلابیاش در سراسر جهان مشهور است. در اینجا ۱۰ واقعیت شگفتانگیز درباره او آورده شده است.
ارنستو «چه» گوارا یک انقلابی چپگرای مشهور بود که در بسیاری از شورشها و قیامهای آمریکای لاتین شرکت داشت. او که در شهر روزاریو آرژانتین متولد شده بود، به عنوان یکی از مهمترین رهبران فکری انقلاب کوبا در کنار فیدل کاسترو به شهرت رسید.
پس از پیروزی انقلاب، گوارا مدت کوتاهی فعالیت سیاسی در کوبا داشت. بعدها به کنگو سفر کرد تا از جنبش شورش سیمبا حمایت کند. مبارزه انقلابی گوارا زمانی به پایان رسید که به قیام بولیوی پیوست. او در اکتبر ۱۹۶۷ با سرنوشت خود روبهرو شد.

عکس چه گوارای جوان، حدودا. ۱۹۵۰، خورخه دنتی،
دکتر ارنستو گوارا لا هوئلا دل.
منبع: El Pais
۱. چه گوارا در کوبا متولد نشده بود
به جرأت میتوان گفت مهمترین دستاورد چه گوارا، مشارکت او در انقلاب کوبا بود. با توجه به گرایش ملیگرایانه انقلاب کوبا، ممکن است تعجببرانگیز باشد که بدانید خود چه اصلاً کوبایی نبود. گوارا در سال ۱۹۲۸ در شهر روزاریو آرژانتین، طی دوره «دهه ننگین» متولد شد؛ دورهای در تاریخ آرژانتین که با دیکتاتوری و تحکیم قدرت دولتهای محافظهکار شناخته میشود. «چه» در دوران اوجگیری پرونیسم — جنبش کارگری چپگرای مردمی — و همچنین ضدپرونیسم که واکنشی در برابر آن بود، بزرگ شد.
چه گوارا در جوانی سفرهای زیادی میکرد و سرانجام به مکزیک رسید؛ جایی که با فیدل کاسترو و جنبش انقلابی او به نام مووینیمنتو ۲۶ دِ خولیو (جنبش ۲۶ ژوئیه) آشنا شد. در سال ۱۹۵۶، پس از گذراندن آموزش جنگ چریکی در مکزیک، «چه» به کاسترو و دیگر مبارزان چریکی پیوست و همراه آنها در حمله مخفیانه به کوبا شرکت کرد. در سال ۱۹۵۹، پس از سالها مبارزه، انقلابیون به پیروزی رسیدند. و درنهایت شهروندی کوبا را پذیرفت.

عکس چه گوارا به همراه برادرش خوان و مادرشان، دهه ۱۹۴۰.
منبع: روزنامه تایمز
۲. نام واقعی او ارنستو چهگوارا بود
ارنستو گوارا نامی بود که هنگام تولد به این انقلابی آرژانتینی داده شد. والدینش ارنستو گوارا لینچ و سلیا دِ لا سرنا بودند. امروزه در بسیاری از فرهنگهای اسپانیاییزبان، ازجمله بیشتر کشورهای آمریکای لاتین، کودکان نام خانوادگی هر دو والدین را میگیرند که هر دو بخشی از نام قانونی آنهاست و نام خانوادگی پدر در اولویت قرار دارد. اما زمانی که گوارا به دنیا آمد، این رسم هنوز رایج نشده بود و نام کامل ثبتشده در شناسنامهاش «ارنستو گوارا» بود.
گوارا بیش از همه به «اِل چه» یا صرفاً «چه» معروف بود، اما این لقب نه از نامش، بلکه از اصطلاح عامیانه رایج آرژانتینی گرفته شده بود — «چه» در زبان محاورهای چیزی شبیه «رفیق» یا «دوست» معنی میداد. برای همرزمان کوباییاش، «چه» به لقب گوارا تبدیل شد؛ عبارتی محبتآمیز که ریشه در شوخی و دستانداختن داشت. اما درنهایت به نمادی از گوارا تبدیل شد.

چه گوارا، اثر آلبرتو کردا، ۱۹۶۰.
منبع: مجله اسمیتسونیان
۳. چه گوارا رگه ایرلندی داشت
پدر چه، ارنستو گوارا لینچ، نواده نسلهایی بود که ریشه در ایرلند داشتند. در دهه ۱۷۰۰، پاتریک لینچ، یکی از اجداد گوارا، از ایرلند به آرژانتین مهاجرت کرد. همانند دیگر مردمان اروپایی فقیر و بهحاشیهراندهشده، بسیاری از ایرلندیها سختی کشیدند و تصمیم گرفتند کشورشان را ترک کنند به این امید که زندگی بهتری در سرزمینی دور و حاصلخیز پیدا کنند. آرژانتین به خانه بسیاری از این اروپاییها تبدیل شد، ازجمله نیاکان «چه».
گفته میشود که پدر «چه» زمانی گفته بود که سرشت سرکش پسرش را میتوان در خون ایرلندیاش پیدا کرد. خوان گوارا، برادر کوچکتر «چه»، اعتراف کرد که پدرشان از جنبههای پر سر و صدا و شورشی میراث ایرلندیشان لذت میبرد. او به علاقه شدید به مهمانی معروف بود. در سال ۲۰۱۷، به افتخار تبار ایرلندی گوارا، اداره پست ایرلند تمبری یادبود منتشر کرد که عکس نمادین «چه» را بر آن نقش زده بود.

چه گوارا که در حال شرکت در یک دوره آموزشی در وزارت بهداشت عمومی کوبا، ۱۹۶۰.
منبع: Cubadebate
۴. چه پزشک بود
ارنستو گوارا خیلی پیش از آنکه به چریک مشهوری تبدیل شود که جهان او را با آن میشناسد، به عنوان پزشک آموزش دیده بود. «چه» پس از آنکه بخش زیادی از دوران کودکیاش را با بیماری گذراند، در دانشگاه بوئنوسآیرس به تحصیل پزشکی پرداخت. او به آسم مبتلا بود و به گفته مادرش، باید روزی ۱۰ بار دمای بدن او اندازهگیری میشد. تا مدتی زندگیای محافظتشده داشت، تا اینکه مادرش سرانجام تصمیم گرفت به او اجازه دهد زندگی عادیای داشته باشد، حتی اگر این کار برایش دشوار باشد. در سال ۱۹۵۳، گوارا از دانشکده پزشکی با تخصص در زمینه جذام فارغالتحصیل شد. پس از ترک دانشگاه در آرژانتین، گوارا دوره کارآموزی خود را در بیمارستان عمومی مکزیکوسیتی گذراند، اما در سال ۱۹۵۵ آنجا را ترک کرد تا به عنوان پزشک همراه در مأموریت فیدل و رائول کاسترو به آنها بپیوندد.

چه گوارا و فیدل کاسترو، اثر اسوالدو سالاس، ۱۹۶۰.
منبع: ABC
۵. او چندین سمت در دولت کوبا داشت
جای تعجب نیست که یکی از نزدیکترین متحدان فیدل کاسترو به یکی از رهبران مهم در دولت انقلابی تازهتأسیس کوبا تبدیل شد. اما چیزی که شاید برای بعضیها شگفتانگیز باشد، تعداد نقشهایی است که «چه» در حکومت کوبا برعهده گرفت. در ابتدا، گوارا به عنوان رئیس دژ سن کارلوس دِ لا کابانیا در خلیج هاوانا منصوب شد. خیلی زود خود را در حال جابهجایی از سمتی به سمت دیگر یافت: از مدیر اداره صنعتیسازیِ مؤسسه ملی اصلاحات ارضی گرفته تا وزیر صنایع، و حتی رئیس بانک ملی کوبا؛ جایی که مشهور است اسکناسها را با امضای «چه» امضا میکرد. اما شاید مهمتر از همه این باشد که گوارا، چه به طور رسمی و چه غیررسمی، به نماینده انقلاب کوبا در صحنه جهانی تبدیل شد و رابطهای ویژه با اتحاد جماهیر شوروی و دیگر دولتهای جهان که در جناح چپ طیف سیاسی قرار داشتند، برقرار کرد.

عکسی از یک نقاشی دیواری با دست که پرچم کوبا و چه گوارا را نشان میدهد، اثر کارول ام. هایاسمیت، ۲۰۱۰.
منبع: کتابخانه کنگره
۶. او به افزایش نرخ سواد در کوبا کمک کرد
یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب کوبا، ریشهکن کردن تقریباً کامل بیسوادی در کشور بود. کارزار ملی سوادآموزی کوبا (Campaña Nacional de Alfabetización en Cuba) که با هدایت «چه» پیش برده شد، ارتشی از داوطلبان را به کار گرفت که متعهد بودند در مدت هشت ماه به پیر و جوان آموزش بدهند. این کارزار سوادآموزی نتایجی شگفتانگیز به بار آورد و تا سال ۱۹۶۱، دولت کوبا موفقیت آن را اعلام کرد و کوبا را «سرزمینی عاری از بیسوادی» نامید. یکی از نهادهای کوبایی از سوی یونسکو جایزه سوادآموزی شاه سجونگ را دریافت کرد و خود یونسکو نیز گزارشی منتشر کرد که موفقیت این کارزار را تأیید میکرد و تلاشهای دولت کوبا را تثبیت و تأیید مینمود.

چه گوارا، موتور سیکلتش و آلبرتو گرانادو توسط ناشناس، ۲۰۱۰.
منبع: Grupo Milenio
۷. او یک سفر دوچرخهسواری حیاتی در آمریکای جنوبی انجام داد
در سالهای شکلگیری شخصیتش، گوارا یک سفر حماسی با موتورسیکلت در سراسر آمریکای جنوبی انجام داد. گوارا در کنار دوستش آلبرتو گرانادو سفر کرد. هر دو در حال تحصیل در دانشگاه بودند، اما پس از پایان تحصیل، تصمیم گرفتند از زندگی دانشجویی فاصله بگیرند و جهان را ببینند. پیش از آنکه خود را وقف فرآیند دریافت مدرک حرفهایشان (تیتولوس) کنند، گوارا و گرانادو به دنبال تغییر فضای هیجانانگیزی رفتند؛ سفری که ناخواسته آغازگر شکلگیری مردی شد که امروزه به نام «اِل چه» شناخته میشود.
این دو دوست از آرژانتین، شیلی، پرو، کلمبیا و ونزوئلا گذشتند. زمانی که گوارا به مرز آرژانتین با شیلی رسید، نامهای که «چیچینا» فرستاده بود از قبل در انتظارش بود؛ نامهای که از راه دور به رابطهشان پایان میداد. ماجرایی که گوارا و گرانادو برای تجربه آن راه افتاده بود، سرانجام آنها را با بیعدالتیها و نابرابریهای گسترده سراسر آمریکای لاتین روبهرو کرد. ارنستو گوارا دیگر وجود نداشت؛ اِل چه، انقلابی، متولد شد.

چه گوارا و دستیارش، اثر ناشناس، ۱۹۶۸.
منبع: Archive.org
۸. گوارا در گواتمالا در برابر آمریکا رادیکال شد
اندکی پس از ترک دانشگاه بوئنوسآیرس، گوارا همراه دوستانش به آمریکای مرکزی سفر کرد. این تجربه، هرچند ارتباطی با سفر موتورسیکلتی او نداشت، به همان اندازه دگرگونکننده بود. سرانجام این گروه دوستان به گواتمالا رسیدند، با این امید که از نزدیک یکی از معدود تلاشهایی را ببینند که به باور آنها واقعاً در قاره ماهیتی انقلابی داشت: اصلاحات ارضی گواتمالا. دولت خاکوبو آربنس فرمان شماره ۹۰۰ را صادر کرده بود که براساس آن یک برنامه بلندپروازانه اصلاحات ارضی به اجرا درآمد؛ برنامهای که مستقیماً منافع نخبگان محلی و شرکت آمریکایی یونایتد فروت را به چالش میکشید.
مصادره زمینهایی که در چارچوب این اصلاحات انجام شد، موجب شک و تردیدهایی نسبت به نفوذ کمونیسم از سوی آمریکا شد. در سال ۱۹۵۴، دولت آربنز در یک کودتای با حمایت آمریکا سرنگون شد که تا حد زیادی نتیجه عملیاتهای مخفیانه طولانیمدت سیا در منطقه و لابیگریهای سنگین شرکت میوههای متحد در دولت آمریکا بود. پس از آن، گوارا به این باور رسید که آمریکا یک ابرقدرت امپریالیستی است و آن را به عنوان یک تهدید میدید.

چه گوارا به همراه دخترش و فیدل کاسترو، ۱۹۶۴.
منبع: Cuba.cu
۹. چه پنج فرزند داشت
گوارا دست کم پنج فرزند داشت، اگرچه برخی نشانهها حاکی از آن است که ششمین فرزندی را نیز از رابطهای خارج از ازدواج پدر شده باشد. اولین فرزند گوارا از ازدواجش با هیلدا گادئا، انقلابی هموطن پروییاش، به دنیا آمد. هیلدا گوارا تنها فرزند حاصل از ازدواج اول گوارا بود. پس از آن گوارا با آلیدا مارچ تورس، انقلابی کوبایی همفکرش، ازدواج کرد، این زوج صاحب چهار فرزند شدند: آلیدا، کامیلو، سلیا و ارنستو.
گوارا و خانوادهاش تا سال ۱۹۶۷، زمانی که او در بولیوی کشته شد، در کنار هم بودند. دخترش، آلیدا، به یاد میآورد که زمان کمی را با پدرش سپری کرده است؛ او تنها ششساله بود که پدرش اعدام شد. برادرش، ارنستو، که در سال ۱۹۶۵ به دنیا آمده بود، پدرش را بهسختی میشناخت. با این حال، به گفته همه، خانواده گوارا خانوادهای فروتن و مهربان بود. و هرچند آنها ترجیح دادند خود را در امتیازات ویژهای احاطه نکنند، زندگی خوبی در کوبا در کنار دوستانی چون خود فیدل کاسترو داشتند.

چه گوارا، اثر جیم فیتزپاتریک، ۱۹۶۸.
منبع: گالری جیم فیتزپاتریک
۱۰. چهره چه گوارا در سراسر جهان مشهور است
پرتره چه گوارا شاید یکی از مشهورترین تصاویر تاریخ باشد. این تصویر که به دست عکاس کوبایی، آلبرتو کوردا، ثبت شد، با نمایی روبهرو و چهرهای استوار، گوارا را به عنوان «Guerrillero Heroico»یا «چریک قهرمان» جاودانه کرد. اگر تنها یک دلیل برای شهرت جهانی و چهره بهراحتی قابل شناساییِ گوارا وجود داشته باشد، آن همان پرتره کوردا است. این عکس که در فضایی نسبتاً اندوهبار گرفته شده بود، بعدها به وسیله هنرمند ایرلندی، جیم فیتزپاتریک، به تصویری دو رنگ تبدیل شد. هم تصویر کوردا و هم اثر فیتزپاتریک تأثیری ماندگار داشتند و چهره گوارا به نمادی هممعنا با چهره انقلاب بدل شد. با این حال، هرچند بسیاری میتوانند گوارا را به عنوان مرد حاضر در آن تصویر تشخیص دهند، این پرسش همچنان باقی است: آنها واقعاً چقدر درباره چه میدانند؟
منبع: خبرآنلاین