صداهای وهمآور ریشۀ درخت را بشنوید!
برخی درختان زمزمه میکنند، اما این یکی داد هم میزند. دو محقق به تازگی با استفاده از ابزارهای گوناگون، صداهای برآمده از ریشۀ این گیاه پیچیده و عظیم را ضبط کردهاند.
فرادید| صداهای ضبط شده از «پاندو»، درختی که برای خودش یک جنگل به حساب میآید، به تازگی منتشر شده است. این کار در تلاش برای بالا بردن آگاهی نسبت به این گیاه شگفتانگیز و تهدیداتی است که با آن مواجه است.
به گزارش فرادید، ضبط آهنگهای نهنگ گوژپشت در دهه ۱۹۶۰ موجب شد افکار عمومی در بیشتر نقاط جهان، علیه صید نهنگ برانگیخته شود و نه تنها نهنگها، بلکه بسیاری از گونههای نهنگ از خطر انقراض نجات پیدا کنند. حالا، یک تکنسین آکوستیک امیدوار است با درختی بزرگتر از نهنگها، به نام پاندو (Populus Tremuloides) به نتیجهی مشابهی دست یابد.
در حال حاضر، پاندو از ۴۷۰۰۰ ساقهی سپیدار بهممتصل تشکیل شده است. اگرچه آنها هرکدام شبیه یک درخت واحد به نظر میرسند، اما از ریشه به هم متصل هستند. آنها مواد مغذی را جذب میکنند و برگها را با هم تولید میکنند و در حقیقت چیزی بیش از یک کلون (بافتزاد) هستند؛ آنها در واقع اجزای یک ارگانیسم واحد هستند که با هم زندگی میکنند و با هم میمیرند.

قسمت سبزرنگ منطقهای است که پاندو آن را پوشش میدهد
در انجمن آکوستیکی آمریکا در ماه مه، جِف رایس و لانس اودیت از «دوستان پاندو» آنچه را که «پرتره آکوستیکِ» پاندو مینامند ارائه کردند. آن زمان، تنها کسانی که در کنفرانس حضور داشتند، میتوانستند صداهای پاندو را بشنوند، اما اکنون این صداها در جهان منتشر شده است.
رایس سال ۲۰۱۸ خشخش برگهای پاندو را برای مجله نیویورک تایمز ضبط کرد و سال ۲۰۲۲ آن را از زوایای بیشتری ضبط کرد، از جمله صدای منعکس شده از سیستمهای ریشه که تصور میشد به عمق ۲۷ متری میرسند. به رغم اینکه رایس روی زمین بود، پس از یک طوفان رعد و برق، با استفاده از هیدروفون (آبصداسنج) دریافت که میتواند غرش عمیقی را بشنود که تصور میکرد از ریشه میآید.
رایس درباره این اصوات گفته است: «این اصوات زیبا و جالب هستند، اما از نقطهنظر عملی، از اصوات طبیعی میتوان برای اثبات سلامت محیط استفاده کرد. این اصوات مدرک تنوع زیستی محلی هستند و مبنایی را شکل میدهند که میتواند در برابر تغییرات محیطی سنجیده شود.»
رایس و اودیت به طور قطعی اثبات کردند صدای ضبطشده از زمینی که پاندو در آن رشد میکند، از ریشه میآید. با این حال، آزمایشاتی که این دو محقق انجام دادند، مانند ضربه زدن به یک شاخه و گوش دادن به ارتعاشات نزدیک شاخه دیگر، این ایده را تایید میکند.
رایس میگوید: «شبیه دو قوطی است که توسط یک ریسمان به هم وصل شده باشند. با این تفاوت که ۴۷۰۰۰ قوطی توسط یک سیستم ریشه عظیم به هم متصل شده اند.»
«پاندو درک اولیه ما از جهان را به چالش میکشد، این ایده که این جنگل غولپیکر میتواند یک ارگانیسم واحد باشد، مفهوم ما از فردیت را به چالش میکشد.»

اودیت میگوید: «این کار در قالب هنر آغاز شد، با این حال پتانسیل عظیمی برای استفاده از آن در علم وجود دارد. باد به ارتعاش (صدا) تبدیل میشود و در سیستم ریشه حرکت میکند، این آگاهی میتواند عملکرد درونی سیستم هیدرولیک مخفی پاندو را به شیوهای غیرمخرب آشکار کند.» با ردیابی نحوه حرکت صدا در سیستم وسیع ریشه، این دو محقق امیدوارند کلنیهای حشرات را پیدا کنند و عمق ریشهها و نحوه پراکندگی آب از طریق پاندو را درک کنند.
با وجود این، هدف اصلی همچنان ادامه دارد. «دوستان پاندو» دوست دارد به این نکته اشاره کند که اشتباهات زیاد در گزارشات درباره درخت محبوبشان رایج است. این اشتباهات، توصیف پاندو به عنوان بزرگترین موجود زنده تا اغراق کردن یا دست کم گرفتن تهدیداتی که پاندو با آن مواجه است را دربرمیگیرد. این اقدامات فایدهای برای محافظت از این درخت ندارد.
اعتقاد بر این است که پاندو ۸ تا ۱۲ هزار سال قدمت دارد، اگرچه قدمتیابی دقیق آن دشوار است. مساحت آن ۴۳ هکتار و وزن آن ۶۰۰۰ تن است که حداقل سه برابر بزرگترین سرخچوب و تا ده برابر رقیب قارچی خود است.
این صداها نخستین بار در ۱۸۴ امین جلسه انجمن آکوستیک آمریکا پخش شد. حالا میتوانید این صداها را در Ecosystem Sound بشنوید.
مترجم: زهرا ذوالقدر