بزرگانی که قاب سیما از حضورشان خالی شد / حسرت خاموشی یک‌ صدای ماندگار

سال ۱۴۰۴ برای جامعه فرهنگ و هنر ایران، سال وداع با ستارگانی بود که هر یک با سال‌ها کوشش هنری و میراثی که به جا گذاشتند، بخشی از حافظه جمعی این سرزمین را شکل داده بودند. از گویندگانی که با صدایشان ماندگار شدند تا بازیگران توانمندی که با تک‌نقش‌های خاطرانگیزشان، لبخند یا اشک را بر چهره مخاطبان تصویر کردند و نیز کارگردانانی که با نگاه خلاق خود، مرزهای روایت را گسترش دادند، همه در فاصله‌ای اندک از یکدیگر، چراغ صحنه را خاموش کردند و به دیار باقی شتافتند.

این خاموشی‌ها اما صرفاً پایان یک زندگی نبود؛ گسستن رشته‌ای بود که نسل‌ها را به هنر اصیل این هنرمندان متصل می کرد؛ چهره های هنری که هر یک سرمایه های کشور هستند.

جامعه هنری این روزها بیش از هر زمان دیگر به اهمیت انتقال تجربه‌های این عزیزان پی برده است؛ فقدان هنرمندانی که برخی با دغدغه و تعهد، معیارهای درست هنر را تعریف می‌کردند، خلأیی است که گاه تا سال ها و دهه ها پر نمی شود. یادشان گرامی، نام‌هایشان بر تارک فرهنگ این سرزمین جاودان و هنرشان الهام‌بخش فردای روشن‌تری برای سینما، تلویزیون و رادیوی ایران باد.

در گزارش پیش رو مروری داریم بر هنرمندان عرصه تلویزیون که در سال ۱۴۰۴ صحنه زندگی را ترک کردند.

۱۰ فروردین؛ زهرا عبدالله زاده

زهرا عبدالله‌زاده تهیه کننده و برنامه ساز رادیو یکشنبه شب ۱۰ فروردین درگذشت. او در ساخت برنامه‌های تاثیرگذار برای شنوندگان رادیو شهره بود و پس از تحمل یک دوره چند ساله بیماری دار فانی را وداع گفت.

او از برنامه‌سازان خلاق رادیو بود که همیشه دانش خود را در اختیار جوانان قرار می‌داد تا بتواند مسیر تازه‌ای برای آنها باز کند. ضمن اینکه او در نویسندگی و برنامه‌سازی بسیار خلاق بود و همیشه با بهره بردن از ایده‌های نو برنامه‌های شنیدنی برای شنوندگان می‌ساخت.

زهرا عبدالله‌زاده در جشنواره‌های متعدد رادیویی جوایز بسیاری کسب کرده بود. از برنامه‌ها و نمایش‌های رادیویی این هنرمند می‌توان «با من ورق بزن»، «به رنگ سپیده»، «قصه ناتمام»، «بانوی کماندار» و ... اشاره کرد.

۸ تیر؛ جمال اجلالی

جمال اجلالی بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر صبح روز یکشنبه ۸ تیر پس از یک دوره بیماری در سن ۷۸ سالگی در منزلش درگذشت.

اجلالی متولد ۱۳۲۶ است و از همان دوران کودکی، با هنر آشنا شد. حمید سمندریان در کشف استعداد او نقش به سزایی داشت. او در فیلم‌ها و سریال های مختلفی به ایفای نقش پرداخت که از جمله سریال ها می توان به «دوردست‌ها»، «خط»، «توطئه فامیلی»، «برای آخرین بار»، «پیدا-پنهان» و «مسافر» اشاره کرد.

اجلالی در سینما هم آثار ماندگاری به جا گذاشت که «تابو»، «گینس»، «آرایش غلیظ»، «باد در علفزار می‌پیچد»، «آبی»، «مدرسه پیرمردها»، «تمام وسوسه‌های زمین» و «عاشق کوچک» از این جمله است و بازی اش در نقش یک پزشک معتاد در فیلم «آرایش غلیظ» در سال ۹۲ مورد توجه قرار گرفت.

جمال اجلالی در سال ۱۳۹۷ بعد از اینکه ۲ سال به دلیل درمان بیماری از کار دور مانده بود، در سریال‌های «سر دلبران» و «سرباز» حضور یافت و به بازیگری بازگشت.

۲۳ تیر؛ یعقوب صباحی

یعقوب صباحی بازیگر باسابقه تئاتر و تلویزیون ظهر روز ۲۳ تیر ۱۴۰۴ دارفانی را وداع گفت. او چند روز قبل تر بر اثر سکته مغزی در بیمارستان آزادی تهران در بخش مراقبت‌های ویژه این مرکز درمانی در کما به‌سر می‌برد.

صباحی از تئاتری های مطرح است که سال ۱۳۴۰ متولد شد و از دهه ۱۳۶۰ فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرد. او طی چهار دهه، در بیش از ۱۰۰ اثر نمایشی، تلویزیونی و سینمایی به ایفای نقش پرداخت.

وی در عرصه تصویر نیز حضور پررنگی داشت و با بازی در سریال‌هایی چون «حجربن عدی»، «یغمای باشکوه خورشید»، «مهمان کشی» و در شبکه نمایش خانگی با سریال «جان سخت» ایفای نقش کرده است.

صباحی با کارگردانان برجسته تئاتر نیز همکاری داشته است و از آثار تئاتری او می‌توان به نمایش‌های «سقراط»، «ترور»، طوفان»، «فاوست»، «باغ آلبالو» اشاره کرد.

علاوه بر بازیگری، صباحی در حوزه آموزش و داوری جشنواره‌های تئاتری نیز فعال بوده و در تربیت نسل جوان بازیگران نقش داشته است.

۲ شهریور؛ مهرداد فلاحتگر

مهرداد فلاحتگر از بازیگران شناخته شده عرصه سینما و تلویزیون پس از مدت‌ها مبارزه با بیماری سرطان دوم شهریور دار فانی را وداع گفت.

مرحوم فلاحتگر متولد ۸ مهر ۱۳۳۸ در بابل بود. او از دوران نوجوانی به هنر و بازیگری علاقه پیدا کرد. مهرداد فلاحتگر شاید نقش اصلی هیچ فیلم و سریالی نبود اما حضور پررنگی در نقش فرعی سریال‌های مختلف سیما داشت.

شاید برخی او را به نام هم نمی‌شناختند اما حضورش در سریال‌های مختلف از کارهای تاریخی مثل «یوسف پیامبر» و «مردان آنجلس» تا آثار روز و دفاع مقدسی و ملودرام مثل «داستان یک شهر»، «آژانس شیشه‌ای»، «به کجا چنین شتابان»، «بچه مهندس ۲» و «زیرخاکی» حتی در جایگاه نقش‌های فرعی به چشم می‌آمد و گاه تصویری شناخته شده تر از نامش رقم می‌زد.

وی در طول سال‌های فعالیتش در فیلم‌های متعددی بازی کرده که بسیاری از آنها جزو آثار شاخص سینمای ایران محسوب می‌شوند. از مهم‌ترین فیلم‌های او می‌توان به «زیر پوست شهر»، «جرم»، «تردید»، «رسم عاشق‌کشی»، «شور عشق» و «سیندرلا» اشاره کرد.

۲۰ مهر؛ محمد کاسبی

محمد کاسبی بازیگر پیشکسوت و از چهره‌های شاخص تئاتر، سینما و تلویزیون ایران، بیستم مهر ۱۴۰۴ در سن ۷۴ سالگی بر اثر عوارض ناشی از بیماری‌های قلبی و ریوی درگذشت. او از جمله هنرمندانی بود که کارنامه‌اش از صحنه تئاتر تا قاب تلویزیون، روایتگر نیم‌قرن حضور پیوسته در فرهنگ و هنر ایران بوده است.

کاسبی فعالیت در عرصه هنرهای نمایشی را از ابتدای نوجوانی و جوانی با بازی در تئاتر شروع کرد و در دوران دانشکده نمایشنامه‌های زیادی را بازی کرد. با این حال او به عنوان هنرمندی مولف، دغدغه مند و متعهد شناخته می شود. به طور مثال با پیروزی انقلاب اسلامی و در اوایل سال ۵۸ در شکل‌گیری نهادهای تازه فرهنگی نقش داشت. او از مؤسسان «حوزه اندیشه و هنر اسلامی» بود که بعدها به «حوزه هنری» تغییر نام داد و همچنین در بنیان‌گذاری «مرکز هنرهای نمایشی وزارت ارشاد» سهم داشت.

کاسبی به ایفای نقش در فیلم‌هایی با مضامین مذهبی علاقه داشت و در جایی گفته بود «به خود می‌بالم که در سه پروژه مرتبط با موضوع امام‌ رضا (ع) ایفای نقش کردم».

محمد کاسبی از اواخر دهه ۶۰ با سریال «رعنا» به کارگردانی داوود میرباقری وارد تلویزیون شد اما نقطه عطف کارنامه تلویزیونی او را باید در دهه ۸۰ دانست؛ زمانی که با سریال پرمخاطب «خوش رکاب» در سال ۸۲ به کارگردانی علی شاه‌حاتمی نقش‌آفرینی کرد و به یادماندنی‌ترین کاراکتر خود را آفرید.

او در سال ۱۳۸۵ با «صاحبدلان» به کارگردانی محمدحسین لطیفی، مورد توجه قرار گرفت که به دلیل ماندگاری سریال در میان کارهای رمضانی و حضور بازیگران شاخص به ترکیبی از بازی و اثر محبوب در میان مردم بدل شد. حضور او در فیلم های سینمایی هم مورد توجه است که شامل آثاری چون «توبه نصوح »، «بدوک»، «پدر»، «حمله به اچ ۳»، «مریم مقدس» و ... می شود.

۲۲ مهر؛ سعید مظفری

سعید مظفری دوبلور باسابقه و قدیمی شامگاه سه شنبه ۲۲ مهر در بیمارستان عرفان درگذشت. او مدتی از مشکلات تنفسی رنج می برد و چندین هفته به همین دلیل در بیمارستان بستری و تحت مراقبت‌های ویژه قرار داشت.

سعید مظفری صدایی ماندگار در تاریخ دوبلاژ ایران است که در فیلم‌های مختلفی هنرنمایی کرده است. از جمله کارهای وی توان به گویندگی به جای کلینت ایستوود در فیلم‌های «خوب، بد، زشت» و «به خاطر یک مشت دلار»، دمین توماس در نقش زید در فیلم «محمد رسول‌الله» و همچنین گویندگی در سریال «سال‌های دور از خانه»، «مردگان متحرک» و «وایکینگ‌ها» اشاره کرد.

او همچنین گوینده اصلی نقش‌های رایان اونیل بود و نقش‌های بسیاری را نیز به جای پیرس برازنان، متیو مک‌کانهی، برد پیت و جکی چان صحبت کرده است.

۲۳ مهر؛ علی بهرامی فر

علی بهرامی فر چهره پرداز سینما و تلویزیون ۲۳ مهرماه بر اثر سانحه تصادف رانندگی درگذشت.

او در آثاری همچون «صحنه زنی»، «ملکه گدایان»، «نبودن»، «خون طاهر»، «ملاقات با جادوگر»، «بی نامی» و ... به عنوان چهره پرداز حضور داشت.

بهرامی‌فرد متولد سال ۱۳۵۳ در تهران بود و فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۷۲ با گذراندن دوره‌های تخصصی در مرکز آموزش گریم زیر نظر زنده‌یاد جلال‌الدین معیریان آغاز کرد.

او سپس با بهره‌گیری از آموزه‌های استاد مسعود ولدبیگی، مسیر هنری خود را ادامه داد و در طول سه دهه فعالیت، در تولید ده‌ها فیلم سینمایی و مجموعه تلویزیونی همکاری داشت.

۱۵ آبان؛ زویا امامی

زویا امامی بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون پنجشنبه ۱۵ آبان به دلیل ایست قلبی درگذشت.

او همسر کاظم هژیرآزاد بازیگر پیشکسوت تئاتری بود که در چند دهه اخیر به دلیل پارکینسون نمی توانست به ایفای نقش بپردازد.

امامی از سال ۱۳۷۵ با بازی در سریال «وکلای جوان» به کارگردانی بهرام کاظمی پا در عرصه بازیگری گذاشت. از دیگر سریال های او می توان به «معمای شاه» و «پشت کنکوری ها» اشاره کرد.

۱۷ آبان؛ مسعود رشیدی

مسعود رشیدی کارگردان قدیمی سینما و تلویزیون پس از مدت‌ها درگیر بودن با بیماری، صبح روز شنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۴ در ۶۸ سالگی به دلیل ایست قلبی درگذشت.

رشیدی کارگردانی تعدادی از سریال‌های تلویزیون در دهه ۷۰ را بر عهده داشته است که مهمترین آنها آثار «جدال با سرنوشت»، «روزگار وصل» و «قلب یخی» هستند.

او همچنین کارگردانی سریال‌های «تنها در تاریکی»، «فرمان»، «گلریزان» و «شب شیشه‌ای» را بر عهده داشته است. «روز طولانی»، «پشت درهای بسته»، «مادرم باش» و … نیز از جمله فیلم‌های تلویزیونی کارنامه او محسوب می‌شوند.

۱۶ دی؛ سعید پیردوست

سعید پیردوست بازیگر سینما و تلویزیون بامداد روز ۱۶ دی به دلیل ابتلا به سرطان در منزل خود درگذشت. پیردوست پیش از آن چندین بار در بیمارستان بستری شده بود.

پیردوست سال ها در سینمای ملودرام و جدی به ایفای نقش پرداخته بود و در اکثر فیلم‌های مسعود کیمیایی، سیروس الوند و... به عنوان بازیگر حضور داشت.

با این حال با حضورش در سریال های طنز مهران مدیری به شکل دیگری مورد توجه مخاطب قرار گرفت و دیده شد.

او در سریال های مختلفی از جمله «کارگاه علوی»، «پاورچین»، «نقطه‌چین»، «شب‌های برره»، «مرد هزار چهره»، «خسته‌دلان»، «ستایش» و … حضور داشته است.

از شاخص‌ترین آثار سینمایی این بازیگر نیز می توان به فیلم های سینمایی «خائن‌کشی»، «آنجا همان ساعت»، «قاتل اهلی»، «حکم»، «سربازهای جمعه»، «دختر شیرینی ‌فروش»، «دست‌های آلوده»، «قرمز»، «دندان مار»، «سرب»، «گوزن‌ها» و ... اشاره کرد.

۲۶ بهمن؛ عنایت بخشی

عنایت بخشی بازیگر قدیمی سینما و تلویزیون روز یکشنبه ۲۶ بهمن در ۸۰ سالگی درگذشت.

بخشی امسال ۲ بار به دلیل مشکلات جسمی و عفونت در بیمارستان و بخش ویژه بستری شد.

این هنرمند باسابقه با کارگردانان متعددی همچون ابراهیم گلستان، بهرام بیضایی، علی حاتمی، امیر نادری، مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی و سابقه همکاری داشته ‌است.

او در تلویزیون با کارگردانان شاخصی چون حسن فتحی، داوود میرباقری و ... همکاری داشته است و خروجی کارنامه موفق او در تلویزیون سریال هایی چون «سربداران»، «سایه همسایه»، «امام علی»، «پهلوانان نمی‌میرند»، «ولایت عشق» و ... بود.

از جمله آثار سینمایی این بازیگر فقید نیز می‌توان به «ستارخان»، «تنگنا»، «تنگسیر»، «مسلخ»، «گوزن‌ها»، «سناتور»، «شکار»، «مسافران»، «روز واقعه» و ... اشاره‌ کرد.

منبع: مهر