تصاویر| همه چیز درباره MQ1؛ پهپاد بدون سرنشین آمریکا که ایران منهدم اش کرد

فرادید| پهپاد جنرال اتوماتیکز ام‌کیو-۱ پریدیتور یکی از نخستین نمونه‌های پهپادهای بدون سرنشین با قابلیت پرواز در ارتفاع متوسط و مداومت طولانی است که از دهه ۱۹۹۰ میلادی در برخی نیروهای نظامی برای مأموریت‌های شناسایی، نظارت و در موارد محدود، پشتیبانی رزمی به کار گرفته شده است.

به گزارش فرادید، این پهپاد با طراحی ساده و کارآمد، امکان جمع‌آوری اطلاعات از مناطق دورافتاده را فراهم می‌کند و با افزودن قابلیت تسلیحاتی، نقش چندمنظوره‌ای یافته است.

طراحی این پهپاد توسط شرکت جنرال اتوماتیکز در اوایل دهه ۱۹۹۰ آغاز شد و بر پایه تجربیات مدل قبلی خود به نام گنات توسعه یافت. نخستین پرواز آزمایشی آن در سوم ژوئیه ۱۹۹۴ انجام گرفت و از اول ژوئیه ۱۹۹۵ وارد خدمت شد. در ابتدا با نام آر کیو-۱ صرفاً برای شناسایی شناخته می‌شد، اما در سال ۲۰۰۲ با نصب موشک هدایت‌شونده ای‌جی‌ام-۱۱۴ هلفایر، به ام‌کیو-۱ تغییر نام داد تا قابلیت نقش چندمنظوره شناسایی و رزمی را نشان دهد.

این پهپاد ابتدا در عملیات شناسایی بالکان مورد استفاده قرار گرفت و سپس در مناطق مختلف عملیاتی به کار گرفته شد. تولید آن تا سال ۲۰۱۸ ادامه یافت و در مجموع حدود ۳۶۰ فروند از خانواده آر کیو-۱ و ام‌کیو-۱ ساخته شد. نیروی هوایی آمریکا آخرین نمونه‌های عملیاتی خود را در مارس ۲۰۱۸ از خدمت خارج کرد و به سمت مدل پیشرفته‌تر ام‌کیو-۹ ریپر حرکت کرد.

مشخصات فنی و طراحی پهپاد MQ1

پهپاد ام‌کیو-۱ پریدیتور از طراحی بال بلند و موتور پراپلر عقب‌ران بهره می‌برد که ثبات مناسبی در پروازهای طولانی ایجاد می‌کند. بدنه آن عمدتاً از مواد کامپوزیتی ساخته شده و کنترل از راه دور از طریق ایستگاه‌های زمینی و لینک ارتباطی ماهواره‌ای انجام می‌گیرد. خدمه زمینی معمولاً شامل خلبان از راه دور، اپراتور حسگرها و تحلیل‌گر اطلاعات هستند.

 در مدل ام‌کیو-۱بی که نسخه اصلی عملیاتی به شمار می‌رود، مشخصات فنی به این صورت است: طول پهپاد حدود ۸٫۲۲ متر، طول بال ۱۶٫۸ متر، ارتفاع ۲٫۱ متر، وزن خالی حدود ۵۱۲ کیلوگرم و حداکثر وزن برخاست ۱٬۰۲۰ کیلوگرم است. این پهپاد به یک موتور روتاکس ۹۱۴اف چهار سیلندر مجهز است که ۱۱۵ اسب بخار قدرت تولید می‌کند. سرعت حداکثر آن ۲۱۷ کیلومتر در ساعت و سرعت کروز بین ۱۳۰ تا ۱۷۰ کیلومتر در ساعت است. سقف پرواز حدود ۷٬۶۲۰ متر، برد عملیاتی حدود ۷۴۰ کیلومتر (با لینک مستقیم) و مداومت پرواز تا ۴۰ ساعت بدون تسلیحات و حدود ۲۰ تا ۲۴ ساعت با تسلیحات گزارش شده است.

ظرفیت حمل بار مفید نیز ۲۰۴ کیلوگرم است که شامل دوربین‌های الکترواپتیکال و فروسرخ، رادار تصویرسازی مصنوعی و در نسخه مسلح، تا دو موشک ای‌جی‌ام-۱۱۴ هلفایر می‌شود. این پهپاد مجهز به سیستم‌های ارتباطی یو‌اچ‌اف، وی‌اچ‌اف و لینک ماهواره‌ای Ku-band است و امکان انتقال تصاویر زنده را فراهم می‌کند.

مدل‌های مختلف و ارتقاهای MQ1

نسخه اولیه با نام آر کیو-۱ صرفاً برای شناسایی طراحی شده بود. پس از افزودن قابلیت تسلیحاتی، مدل‌های ام‌کیو-۱آ و ام‌کیو-۱بی با بهبودهایی در آویونیک، حسگرها و موتور وارد خدمت شدند. یکی از مدل‌های ارتقایافته، ام‌کیو-۱سی گری ایگل است که نسخه بزرگ‌تر و قوی‌تری محسوب می‌شود.

این مدل دارای بال‌های طولانی‌تر، موتور قدرتمندتر و ظرفیت حمل بار بیشتر است و همچنان در خدمت برخی نیروهای نظامی قرار دارد. ارتقاهای متعددی در زمینه حسگرها، سیستم‌های ارتباطی و قابلیت اطمینان انجام شده، هرچند تولید اصلی ام‌کیو-۱ در سال ۲۰۱۸ متوقف گردید.

کاربردهای پهپاد MQ1

این پهپاد عمدتاً برای شناسایی، نظارت مداوم و جمع‌آوری اطلاعات در مناطق صعب‌العبور به کار می‌رود. با نصب تسلیحات محدود، امکان پشتیبانی از نیروهای زمینی و حمله به اهداف کوچک نیز فراهم آمده است. ام‌کیو-۱ در شرایط جوی متنوع و ارتفاعات متوسط عملکرد مناسبی داشته و گاهی در عملیات امدادی یا کنترل مرزی نیز مورد توجه قرار گرفته است.