تصاویر| نگاهی به پهپاد MQ9 ریپر

فرادید| پهپاد ام‌کیو-۹ ریپر، که گاهی با نام قدیمی‌تر «پرداتور بی» نیز از آن یاد می‌شود، یکی از پهپادهای بدون سرنشین چندمنظوره نیروی هوایی آمریکا است که توسط شرکت جنرال اتمیکس ساخته شده است.

به گزارش فرادید، این پرنده هوایی از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی وارد خط تولید شد و به تدریج به یکی از ابزارهای اصلی ماموریت‌های شناسایی، نظارت و عملیات ضربه‌ای تبدیل شد.

ام‌کیو-۹ در دسته پهپادهای با ارتفاع متوسط و استقامت طولانی قرار می‌گیرد و از سال ۲۰۰۷ به طور رسمی وارد خدمت عملیاتی شده است.

ریشه ام‌کیو-۹ به برنامه پهپاد ام‌کیو-۱ پرداتور بازمی‌گردد. شرکت جنرال اتمیکس با هدف افزایش قدرت، برد و ظرفیت تسلیحاتی، نسخه بزرگ‌تر و قدرتمندتری طراحی کرد. نخستین پرواز آزمایشی آن در فوریه ۲۰۰۱ انجام شد و پس از چند سال آزمایش، در سال ۲۰۰۷ وارد خدمت عملیاتی ارتش آمریکا گردید. این پهپاد ابتدا برای حمایت از عملیات‌های خارج از کشور طراحی شد و به تدریج به ناوگان اصلی نیروی هوایی آمریکا پیوست.

براساس گزارش رسانه های آمریکایی، تاکنون بیش از ۵۰۰ فروند از این پهپاد ساخته شده و برخی کشورهای متحد آمریکا نیز از نسخه‌های آن بهره برده‌اند.

مشخصات فنی پهپاد MQ9 ریپر

ام‌کیو-۹ از موتور توربوپراپ هانی‌ول تی‌پی‌ای-۳۳۱-۱۰جی‌دی با قدرت حدود ۹۰۰ اسب بخار استفاده می‌کند. طول بدنه آن حدود ۱۱ متر، دهانه بال‌ها ۲۰٫۱ متر و حداکثر وزن برخاست حدود ۴۷۶۰ کیلوگرم است. سقف پرواز این پهپاد تا ۱۵۲۴۰ متر می‌رسد و سرعت کروز آن تقریباً ۳۷۰ کیلومتر در ساعت است؛ هرچند در حداکثر سرعت به حدود ۴۸۰ کیلومتر در ساعت نیز می‌رسد.

یکی از نقاط قوت اصلی آن، استقامت پروازی است: در حالت استاندارد بیش از ۲۷ ساعت و در نسخه‌های برد بلند با نصب مخازن سوخت اضافی، تا ۳۴ ساعت در هوا می‌ماند. ظرفیت محموله خارجی آن حدود ۱۷۴۶ کیلوگرم است که امکان حمل ترکیبی از سنسورها و تسلیحات را فراهم می‌کند.تجهیزات و تسلیحاتاین پهپاد مجهز به سیستم هدف‌گیری چندطیفی ام‌تی‌اس-بی، رادارaperture و تجهیزات ارتباطی ماهواره‌ای است که امکان کنترل از راه دور از فاصله‌های بسیار دور را می‌دهد.

از نظر تسلیحاتی، معمولاً با موشک‌های هدایت لیزری ای‌جی‌ام-۱۱۴ هلفایر تا ۸ فروند، بمب‌های هدایت لیزری جی‌بی‌یو-۱۲ پیووی II و بمب‌های هدایت ماهواره‌ای جی‌بی‌یو-۳۸ جی‌دام مسلح می‌شود. این ترکیب، ام‌کیو-۹ را به ابزاری برای ماموریت‌های «شناسایی-ضربه» تبدیل کرده است.

کاربردهای عملیاتی  پهپاد MQ9 ریپر

ام‌کیو-۹ عمدتاً در ماموریت‌های جمع‌آوری اطلاعات، نظارت مداوم بر مناطق وسیع و اجرای حملات دقیق علیه اهداف متحرک به کار گرفته شده است. طبق گزارش ها، این پهپاد در عملیات‌های مختلف نیروی هوایی آمریکا در عراق، افغانستان و دیگر مناطق حضور داشته است. با این حال، مانند سایر پهپادهای مسلح، استفاده از آن با بحث‌های گسترده‌ای در سطح بین‌المللی همراه بوده؛ از جمله نگرانی‌هایی درباره تلفات غیرنظامی و مسائل حقوقی مربوط به جنگ بدون سرنشین.

در سال‌های اخیر نیز گزارش‌هایی از به‌روزرسانی‌های آن منتشر شده که شامل افزایش قابلیت حمل موشک‌های کروز برد بلند برای ماموریت‌های دوربرد است.

نیروی هوایی آمریکا همچنان از آن در ناوگان خود استفاده می‌کند و اخیراً واحدهای جدیدی برای عملیات با این پهپاد فعال شده‌اند.

با وجود ورود به سومین دهه خدمت، ام‌کیو-۹ همچنان در حال ارتقا است. نسخه‌های جدیدتر آن با تغییرات ساختاری، سنسورهای پیشرفته‌تر و قابلیت‌های ارتباطی بهبودیافته، به خدمت ادامه می‌دهند. با این وجود، چالش‌هایی مانند آسیب‌پذیری در برابر پدافندهای هوایی پیشرفته نیز در برخی درگیری‌ها مشاهده شده است.

نقاط ضعف و رهگیری  پهپاد MQ9 ریپر در آسمان منطقه

با وجود تبلیغات گسترده درباره توانمندی‌های راداری و عملیاتی، ام‌کیو-۹ در برابر شبکه‌های پدافند هوایی یکپارچه و سامانه‌های بومی محور ایران خود را آسیب‌پذیر نشان داده است. سرعت پایین پروازی، سطح مقطع راداری نسبتاً بزرگ و فقدان سیستم‌های کارآمد دفاع از خود، این پرنده را در مناطق مورد مناقشه به هدفی آسان برای موشک‌های زمین‌به‌هوا تبدیل کرده است.

به شکلی که در هفته های اخیر، نیروهای مسلح ایران بارها موفق شده‌اند پهپادهای ام‌کیو-۹ را که برای عملیات جاسوسی وارد حریم هوایی ایران شده بودند، با سامانه‌های پدافندی رهگیری و منهدم کنند.