نگاهی به آمار جالب ضربات پنالتی در تاریخ جام جهانی؛ از درصد موفقیت تا بدترین عملکرد
در ادامه، نگاهی به آمار و واقعیتهای مربوط به ضربات پنالتی در تاریخ جام جهانی، پیش از برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ در ایالات متحده، کانادا و مکزیک میاندازیم.
از زمان معرفی ضربات پنالتی بهعنوان راهی برای تعیین برنده پیش از جام جهانی ۱۹۷۸، موارد زیادی از این نوع تعیین نتیجه در جامهای جهانی رخ داده است. اما کدام کشورها بهترین عملکرد را در ضربات پنالتی داشتهاند و کدام تیمها باید از این رقم دهنده نتیجهی حساس و بیرحم، بیشترین ترس را داشته باشند؟
در ادامه، نگاهی به آمار و واقعیتهای مربوط به ضربات پنالتی در تاریخ جام جهانی، پیش از برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ در ایالات متحده، کانادا و مکزیک میاندازیم.
چند مسابقه در تاریخ جام جهانی به ضربات پنالتی کشیده شده است؟
در مجموع ۳۵ بازی در تاریخ جامهای جهانی به ضربات پنالتی کشیده است. اولین مورد در ۸ ژوئن ۱۹۸۲ رخ داد، زمانی که آلمان غربی در ضربات پنالتی با نتیجه ۵-۴ فرانسه را شکست داد و به فینال رسید.
آن بازی با تساوی ۳-۳ به پایان رسیده بود، در حالی که چهار گل آن در وقتهای اضافه به ثمر رسید. این مسابقه بیشتر بهخاطر خطای بسیار خشن هارالد شوماخر روی پاتریک باتیستون از فرانسه به یاد آورده میشود. برای تلختر شدن ماجرا برای فرانسویها، شوماخر در ضربات پنالتی به قهرمان آلمانیها تبدیل شد، جایی که دو پنالتی را مهار کرد و در نهایت هورست هروبش پنالتی پیروزیبخش تیمش را به گل تبدیل کرد.
در جام جهانی ۲۰۲۲ در قطر ۵ بازی به ضربات پنالتی کشیده شد که بیشترین تعداد در تاریخ این رقابتها محسوب میشود. از جمله این بازیها، فینال بین فرانسه و آرژانتین بود که به سومین فینال تاریخ جام جهانی تبدیل شد که به ضربات پنالتی کشیده شده است. پیش از آن، فینالهای ۱۹۹۴ میان برزیل و ایتالیا و ۲۰۰۶ میان ایتالیا و فرانسه به پنالتی رسیده بودند.
چهار دوره جام جهانی نیز هرکدام ۴ بازی داشتند که با ضربات پنالتی تعیین تکلیف شدند. این دورهها شامل ۱۹۹۰، ۲۰۰۶، ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸ هستند.
جالب اینکه تنها جام جهانی که از زمان معرفی ضربات پنالتی در سال ۱۹۷۸ هیچ بازی در آن به پنالتی نکشید، همان جام جهانی ۱۹۷۸ بود.
آرژانتین بیشترین حضور در ضربات پنالتی در تاریخ جام جهانی را دارد و در مجموع ۷ بار در چنین شرایطی قرار گرفته است. دو مورد از این موارد در جام جهانی ۲۰۲۲ بود، مقابل هلند در مرحله یکچهارم نهایی و مقابل فرانسه در فینال. آنها در همه این ضربات پنالتی به جز دیدار یکچهارم نهایی سال ۲۰۰۶ مقابل آلمان در برلین، پیروز شدهاند.
کدام کشور بهترین عملکرد را در ضربات پنالتی جام جهانی دارد؟
بر اساس آمار تاریخی، دو تیم وجود دارند که اصلاً دوست ندارید در ضربات پنالتی جام جهانی مقابلشان قرار بگیرید: آلمان و کرواسی. هر دو تیم در هر ۴ ضربه پنالتی که در آن حضور داشتهاند به پیروزی رسیدهاند.
برد آلمان غربی مقابل فرانسه در نیمهنهایی ۱۹۸۲، که اولین مورد ضربات پنالتی تاریخ جام جهانی بود، آغازگر این روند شد. پس از آن، تیم آلمان در سال ۱۹۸۶ مقابل مکزیک در یکچهارم نهایی، در سال ۱۹۹۰ مقابل انگلیس در نیمهنهایی و در سال ۲۰۰۶ مقابل آرژانتین در یکچهارم نهایی پیروز شد که این مورد اولین برد آنها بهعنوان آلمان متحد بود.
کرواسی تنها کشور دیگری است که بیش از یک بار در ضربات پنالتی حضور داشته و ۱۰۰ درصد موفقیت در صعود دارد. آنها در ۴ دوره ضربه پنالتی خود در جام جهانی، مقابل دانمارک در مرحله یکهشتم نهایی ۲۰۱۸، روسیه در یکچهارم نهایی ۲۰۱۸، ژاپن در یکهشتم نهایی ۲۰۲۲ و برزیل در یکچهارم نهایی ۲۰۲۲ به پیروزی رسیدهاند.
کشورهای دیگری که تنها یک بار در ضربات پنالتی جام جهانی حضور داشتهاند و در همان یک بار پیروز شدهاند شامل بلژیک، بلغارستان، کره جنوبی، مراکش، پاراگوئه، پرتغال، سوئد، اوکراین و اروگوئه است.
آرژانتین رکورد بیشترین تعداد برد در ضربات پنالتی جام جهانی را در اختیار دارد و ۶ بار در این شرایط پیروز میدان شده است.
کدام کشور بدترین عملکرد را در ضربات پنالتی در جام جهانی دارد؟
اسپانیا در ۵ ضربه پنالتی جام جهانی حضور داشته اما تنها یک بار پیروز شده که معادل ۲۰ درصد موفقیت است. آنها با ۴ شکست، رکورددار بیشترین باخت در ضربات پنالتی در تاریخ این رقابتها هستند.
آخرین مورد این اتفاق در جام جهانی ۲۰۲۲ و در مرحله یکهشتم نهایی مقابل مراکش رخ داد و شاید بدترین عملکرد اسپانیا در ضربات پنالتی بود. اسپانیا در آن ضربات حتی یک پنالتی هم به گل تبدیل نکرد، با نتیجه ۳-۰ شکست خورد و پس از سوئیس مقابل اوکراین در سال ۲۰۰۶، به دومین تیمی تبدیل شد که در ضربات پنالتی جام جهانی موفق به گلزنی نمیشود.
دو شکست قبلی اسپانیا در ضربات پنالتی نیز مقابل تیم میزبان بوده است؛ در یکچهارم نهایی ۲۰۰۲ مقابل کره جنوبی و در یکهشتم نهایی ۲۰۱۸ مقابل روسیه.
اسپانیاییها اولین شکست خود در ضربات پنالتی جام جهانی را در یکچهارم نهایی ۱۹۸۶ مقابل بلژیک تجربه کردند و تنها پیروزیشان در این رقابتها مقابل جمهوری ایرلند در سال ۲۰۰۲ به دست آمد، درست پیش از شکست مقابل کره جنوبی در ادامه رقابت.
چهار کشور نیز هرکدام ۳ بار در جریان ضربات پنالتی در جام جهانی بازنده بودهاند: انگلیس، ایتالیا، فرانسه و هلند.
انگلیس سه ضربه پنالتی اول خود در جام جهانی را باخت؛ در سال ۱۹۹۰ در نیمهنهایی مقابل آلمان غربی، در سال ۱۹۹۸ در یکهشتم نهایی مقابل آرژانتین و در سال ۲۰۰۶ در یکچهارم نهایی مقابل پرتغال. این تیم بالاخره در سال ۲۰۱۸ و در مرحله یکهشتم نهایی با پیروزی ۴-۳ مقابل کلمبیا در پنالتی، به این روند فاجعهبار پایان داد.
ایتالیا نیز سه ضربه پنالتی اول خود را باخت؛ مقابل آرژانتین در نیمهنهایی ۱۹۹۰، مقابل برزیل در فینال ۱۹۹۴ و مقابل فرانسه در یکچهارم نهایی ۱۹۹۸. با این حال، آنها در بهترین زمان ممکن این روند را شکستند و در فینال ۲۰۰۶ از فرانسه انتقام گرفتند.
دو شکست اخیر فرانسه در ضربات پنالتی در فینالهای جام جهانی بوده است؛ شکست مقابل ایتالیا در سال ۲۰۰۶ و مقابل آرژانتین در سال ۲۰۲۲.
هلند نیز در دو ضربه پنالتی اخیر خود در جام جهانی شکست خورده است که هر دو مقابل آرژانتین بودهاند؛ ابتدا در نیمهنهایی ۲۰۱۴ و سپس در یکچهارم نهایی ۲۰۲۲.
ژاپن، مکزیک و رومانی بیشترین حضور در ضربات پنالتی جام جهانی بدون حتی یک پیروزی را دارند و هرکدام ۲ بار در این شرایط قرار گرفتهاند. کشورهای دیگری که تنها یک بار در ضربات پنالتی شرکت کرده و شکست خوردهاند شامل شیلی، کلمبیا، دانمارک، غنا، یونان، سوئیس و یوگسلاوی هستند.
طولانیترین ضربات پنالتی در تاریخ جام جهانی
تنها دو ضربه پنالتی در تاریخ جام جهانی بوده که در آنها ۱۲ ضربه زده شده است. یکی از آنها اولین ضربات پنالتی تاریخ این رقابتها بود، زمانی که آلمان غربی در نیمهنهایی ۱۹۸۲ فرانسه را شکست داد. در آن دیدار ۹ پنالتی برای هر کدام از دو تیم به گل تبدیل شد که این رکورد هنوز هم شکسته نشده، هرچند بعدها در سه مورد تکرار شده است.
تنها ضربات پنالتی دیگری که در آن ۱۲ ضربه زده شد، در جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا بین رومانی و سوئد بود. هر تیم ۶ ضربه زد و در نهایت سوئد با نتیجه ۵-۴ پیروز شد. توماس راوِلی، دروازهبان سوئد، با مهار ضربه میودراگ بلودیچی نقش تعیینکنندهای در صعود تیمش به نیمهنهایی داشت.
از نظر مدت زمان، طولانیترین ضربات پنالتی در ژوئن ۱۹۹۰ رقم خورد، زمانی که جمهوری ایرلند رومانی را شکست داد. پنالتی معروف دیوید اولیری پس از ۹ دقیقه و ۱۲ ثانیه از شروع ضربات پنالتی به ثمر رسید.
کوتاهترین ضربات پنالتی در تاریخ جام جهانی
سه ضربات پنالتی در تاریخ جام جهانی وجود داشته که تنها با ۷ ضربه در مجموع به پایان رسیدهاند و کوتاهترین موارد محسوب میشوند. در سال ۱۹۸۶، آلمان غربی فقط با زدن ۴ پنالتی موفق شد مکزیک را در مرحله یکچهارم نهایی شکست دهد، جایی که هارالد شوماخر ضربات دوم و سوم مکزیک را مهار کرد.
مورد دیگر مربوط به دیدار اوکراین و سوئیس در سال ۲۰۰۶ است که پس از تساوی بدون گل در وقتهای اضافه، اوکراین در ضربات پنالتی ۳-۰ پیروز شد. در دسامبر ۲۰۲۲ نیز مراکش در مرحله یکهشتم نهایی با نتیجه ۳-۰ اسپانیا را شکست داد، آن هم پس از تساوی ۰-۰ در وقتهای اضافه.
در هر دو مورد مربوط به اسپانیا و سوئیس، این تیمها نتوانستند هیچیک از سه ضربه پنالتی خود را به گل تبدیل کنند. اینها تنها دو مورد در تاریخ جام جهانی هستند که یک تیم در ضربات پنالتی حتی یک گل هم نزده است.
رکورد بیشترین مهار پنالتی در یک ضربات پنالتی
بیشترین تعداد مهار پنالتی توسط یک دروازهبان در جریان ضربات پنالتی جام جهانی ۳ ضربه است که در سه مورد مختلف رخ داده است. ریکاردو در جام جهانی ۲۰۰۶ سه پنالتی انگلیس را مهار کرد و با جلوگیری از گلزنی فرانک لمپارد، استیون جرارد و جیمی کاراگر، پرتغال را با نتیجه ۳-۱ در یکچهارم نهایی به پیروزی رساند.
دانیل سوباشیچ نیز در جام جهانی ۲۰۱۸ برای کرواسی مقابل دانمارک سه پنالتی را مهار کرد. او ضربات کریستین اریکسن، لاسه شونه و نیکولای یورگنسن را گرفت و کرواسی در نهایت ۳-۲ پیروز شد.
هموطن او، دومینیک لیواکوویچ، این رکورد را در جام جهانی ۲۰۲۲ تکرار کرد و سه پنالتی ژاپن را در مرحله یکهشتم نهایی مهار کرد. او ضربات تاکومی مینامینو، مایا یوشیدا و کائورو میتوما را گرفت و تیمش را به مرحله بعد رساند.
لیواکوویچ در سال ۲۰۲۲ و سوباشیچ در سال ۲۰۱۸ هرکدام در مجموع ۴ پنالتی در یک دوره جام جهانی مهار کردند و با رکورد بیشترین مهار پنالتی در یک دوره مساوی کردند. این رکورد نخستینبار توسط سرخیو گویگوچهآ، دروازهبان آرژانتین، در سال ۱۹۹۰ ثبت شده بود.
تنها دو دروازهبان در تاریخ جام جهانی توانستهاند در ضربات پنالتی هیچ گلی دریافت نکنند. اولکساندر شووکوفسکی اولین نفر بود که در سال ۲۰۰۶ برای اوکراین مقابل سوئیس دو پنالتی را مهار کرد و همچنین ضربه ترانکیلو بارنتا به تیرک خورد تا اوکراین ۳-۰ پیروز شود.
یاسین بونو دومین دروازهبان بود که در سال ۲۰۲۲ برای مراکش مقابل اسپانیا چنین عملکردی داشت. ضربه پابلو سارابیا به تیرک خورد و بونو ضربات کارلوس سولر و سرخیو بوسکتس را نیز مهار کرد تا مراکش به یکچهارم نهایی صعود کند.
کدام بازیکنان بیشترین حضور را در ضربات پنالتی داشتهاند؟
تنها سه بازیکن در تاریخ جام جهانی در ۳ ضربات پنالتی مختلف حضور داشتهاند: روبرتو باجو، لیونل مسی و لوکا مودریچ.
مسی و مودریچ هر سه پنالتی خود را در این شرایط به گل تبدیل کرده و تیمهایشان در هر سه مورد پیروز شدهاند. مسی در هر سه ضربه بهعنوان پنالتیزن اول آرژانتین و دومین ضربهزن کل تیمها پشت توپ رفته است، از جمله در فینال ۲۰۲۲. مودریچ نیز در هر سه مورد بهعنوان پنالتیزن سوم کرواسی پنالتی زده است.
روبرتو باجو بیشتر بهخاطر از دست دادن پنالتی در فینال ۱۹۹۴ مقابل برزیل شناخته میشود که قهرمان را تعیین کرد. او پیش از آن در نیمهنهایی ۱۹۹۰ مقابل آرژانتین و پس از آن در یکچهارم نهایی ۱۹۹۸ مقابل فرانسه پنالتیهای خود را گل کرده بود، اما ایتالیا در هر دو مورد شکست خورد.
ایوان راکیتیچ تنها بازیکنی است که بیش از یکبار پنالتی تعیینکننده و برنده را در ضربات پنالتی جام جهانی به گل تبدیل کرده است. هر دو مورد در جام جهانی ۲۰۱۸ رخ داد، جایی که او در پیروزیهای کرواسی مقابل دانمارک در مرحله یکهشتم نهایی و مقابل روسیه در مرحله یکچهارم نهایی ضربه نهایی را به گل تبدیل کرد.
کدام پنالتی بیشترین احتمال از دست رفتن را دارد؟
اگر دو موردی که ضربات پنالتی به ضربات یازدهم و دوازدهم کشیده شدهاند را کنار بگذاریم، پنالتی هشتم بیشترین احتمال از دست رفتن را دارد. تنها ۵۹.۴ درصد از پنالتیهای هشتم در تاریخ جام جهانی به گل تبدیل شدهاند (۱۹ از ۳۲)، که کمی پایینتر از پنالتی نهم است که نرخ موفقیت آن ۶۴ درصد (۱۶ از ۲۵) بوده است.
درصد گل شدن ضربات پنالتی اول در تاریخ جام جهانی
دادهها نشان میدهد که هر تیم معمولاً حداقل سه پنالتیزن مطمئن دارد، در حالی که سه ضربه اول هر تیم در تاریخ جام جهانی نرخ موفقیتی بالاتر از ۷۱ درصد داشتهاند. پس از آن، این نرخ برای ضربات چهارم و پنجم به حدود ۶۴.۲ تا ۶۶.۷ درصد کاهش پیدا میکند.
از سال ۱۹۷۸ تاکنون، پنالتیها در جریان بازی و وقت اضافه با نرخ موفقیت ۷۹.۱ درصد به گل تبدیل شدهاند، در حالی که این نرخ در ضربات پنالتی پایان بازی به ۶۹.۴ درصد میرسد. دلیل این تفاوت روشن است: در جریان بازی، معمولاً بهترین پنالتیزن تیم پشت توپ میایستد، اما در ضربات پنالتی، فشار روانی نقش بسیار مهمی دارد.
ضربات پنالتی هر کدام از دو تیم چقدر تبدیل به گل شده است؟
آیا زدن اولین پنالتی بهتر است؟
ضربات پنالتی اغلب بهعنوان یک «لاتاری» توصیف میشود و عنصر شانس حتی قبل از اولین ضربه هم وجود دارد. ترتیب زدن پنالتیها با پرتاب سکه تعیین میشود. تیم اول شروع به زدن پنالتی میکند و سپس تیم دوم و این روند ادامه پیدا میکند.
اما آیا تیمی که اولین ضربه پنالتی را میزند شانس بیشتری دارد؟ آمار پاسخی قطعی به این سوال نمیدهد. از ۳۵ ضربات پنالتی تاریخ جام جهانی، ۱۷ مورد را تیمی برده که اول پنالتی زده و ۱۸ مورد را تیمی که دوم پنالتی زده است.
با این حال، یک نکته جالب وجود دارد: در ۹ مورد از ۱۱ ضربات پنالتی اخیر (۸۲ درصد)، تیمی که اولین ضربه را زده، شکست خورده است. البته در ۵ مورد از این ۹ بازی، اولین ضربه توسط دروازهبان مهار شده که از همان ابتدا به تیم مقابل روحیه داده است.
همچنین از ۱۰ باری که تیم شروعکننده پنالتیها ضربه اول را از دست داده، فقط ۲ بار توانسته در نهایت پیروز شود (سوئد مقابل رومانی در ۱۹۹۴ و اوکراین مقابل سوئیس در ۲۰۰۶).
بهترین محل زدن پنالتی کجاست؟
سؤال طلایی همین است. آمار نشان میدهد بیشتر بازیکنان ترجیح میدهند توپ را به گوشههای پایین دروازه بزنند و حدود ۲۳.۹ درصد از پنالتیها به این نواحی زده شدهاند.
آمار نقطهای از دروازه که توپ در ضربات پنالتی به سمت آن فرستاده شده است
از نظر موفقیت، اغلب پنالتیهای گلشده به کنارههای دروازه زده شدهاند. اما وقتی به نرخ تبدیل به گل نگاه میکنیم، دادهها یک نکته مهم را نشان میدهد: ضربه به قسمت بالای دروازه بیشترین شانس گل شدن را دارد.
محل ضربات پنالتی گل شده در تاریخ جام جهانی
در تاریخ جام جهانی، ۳۹ پنالتی که به یکسوم بالایی دروازه و در چارچوب زده شدهاند، هیچکدام مهار نشدهاند. البته این روش ریسک بالایی دارد و حتی بازیکنانی مانند کریستیانو رونالدو و لیونل مسی هم نمیتوانند همیشه با این دقت ضربه بزنند.
محل پنالتیهای از دست رفته در تاریخ جام جهانی
در مجموع، ۱۴ پنالتی در تاریخ جام جهانی یا به تیرک برخورد کرده یا از بالای دروازه به بیرون رفتهاند که معروفترین آنها ضربه از دست رفته روبرتو باجو در فینال ۱۹۹۴ مقابل برزیل است.
منبع: روزیاتو
