عکس| نفس به نفس همراه با مسافران ماه

روز دوشنبه هفته‌ای که گذشت، در حالی که چهار انسان در حال پرواز به سمت نیمه پنهان ماه بودند، الکساندرا ویتز، نویسنده مجله نیچر وارد قلب عملیات علمی ماموریت آرتمیس ۲ شد. این نویسنده جزئیاتی از لحظات به وقوع پیوسته در این ماموریت را به اشتراک گذاشته است.

ویتز در گزارش‌ خود نوشته است: درِ اتاق با صدای آرامی باز شد و من روی یک صندلی اداری توری کنار دیوار نشستم. به چهره پژوهشگرانی نگاه می‌کردم که بسیارشان را می‌شناختم. دانشمندان ماه ‌شناسی که در کنفرانس‌ها با آن‌ها صحبت کرده بودم، در سفرهای میدانی آنها را دیده بودم یا در روزهایی که توییتر هنوز توییتر بود، دنبالشان می‌کردم. بسیاری از آن‌ها زن بودند؛ بسیاری نیز در ابتدای مسیر حرفه‌ای خود قرار داشتند.

به نقل از نیچر، حالا همه نگاه‌ها به «ماری هندرسون»، معاون علمی ماه در ناسا برای این مأموریت، دوخته شده بود. او جلوی اتاق ایستاده بود، زیر ردیفی از نمایشگرها که یک شمارش‌گر معکوس و تصویر فضانوردان داخل فضاپیمایی به نام «Integrity» را نشان می‌دادند؛ فضاپیمایی که از پنجره‌اش ماه هر لحظه بزرگ‌تر دیده می‌شد. عبور از کنار ماه دوره‌ای نزدیک به هفت ساعت که طی آن فضانوردان هنگام عبور، ماه را مشاهده می‌کردند در آستانه آغاز بود.

هندرسون یکی‌ یکی از دانشمندان نظر «موافق» یا «مخالف» پرسید. پس از جمع‌آوری همه پاسخ‌ها، تصمیمش را اعلام کرد: ما برای عبور از کنار ماه آماده‌ایم. تنش در اتاق کمی بیشتر شد.

سرود ماه

در نهایت، آن چند ساعت به ‌خوبی پیش رفت. فضانوردان، رید وایزمن، ویکتور گلاور، کریستینا کوخ و جرمی هانسن تقریبا به طوری بی‌نقص مجموعه‌ای از مشاهدات ماه را انجام دادند. آن‌ها با تکیه بر آموزش‌های پیش از مأموریت در زمین‌شناسی و تصویربرداری، ماه را توصیف کردند، از آن عکس گرفتند و از دیدنش شگفت‌زده شدند؛ بخش‌هایی از سمت پنهان ماه را مشاهده کردند که پیش از این هیچ انسانی در نور خورشید ندیده بود.

چند ساعت بعد، ویتز به ‌آرامی از اتاق ارزیابی علمی بیرون رفت تا جا برای دیگران باز شود. بنابراین، چهره دانشمندان را زمانی که فضانوردان از دیدن رنگ‌های سبز و قهوه‌ای روی سطح ماه نه فقط خاکستری گزارش دادند، ندید. یا وقتی گلاور با شور و شوق درباره سایه‌ها در امتداد  مرز میان روز و شب روی ماه صحبت کرد را مشاهده نکرد.

در یک نشست خبری بعدی مشخص شد که وقتی وایزمن گزارش داد فضانوردان چندین «درخشش برخوردی» دیده‌اند که در اثر برخورد شهاب‌سنگ‌های کوچک با سطح ماه ایجاد می‌شود «فریادهای شادی» در اتاق شنیده شده است.

مشاهدات در ادامه این عبور نیز ادامه یافت. فضانوردان، قله‌ها و صخره‌ها را دیدند. اشکالی شبیه رد دست انسان و رد پای دایناسور نیز مشاهده کردند. در پایان مسیر، آن‌ها شاهد یک خورشیدگرفتگی کامل بودند که نزدیک به یک ساعت طول کشید. وایزمن گفت: هیچ کلمه‌ای برای توصیف چیزی که از این پنجره می‌بینیم، وجود ندارد.

هجوم تصاویر

با نزدیک شدن به پایان عبور، ما خبرنگاران بی‌صبرانه منتظر دیدن تصاویری بودیم که فضانوردان ثبت کرده بودند. اما باید تا صبح صبر می‌کردیم. تصاویر در طول شب به وقت هیوستون ارسال شدند و متخصصان پردازش تصویر ناسا تا ساعات اولیه صبح سه‌شنبه روی آن‌ها کار کردند تا برای انتشار عمومی آماده شوند.

ویتز با «دیوید هالیباگ بیکر»، زمین‌شناس سیاره‌ای ناسا که در آرشیو داده‌های مأموریت نقش دارد، صحبت کرد. او بخشی از شب را خوابیده بود و پس از آماده شدن نخستین تصاویر به مرکز رسید. او گفت: در را باز کردم و ماه آنجا بود. قلبم تند می‌زد... هیچ‌وقت چنین هیجانی را تجربه نکرده بودم.

تصویری که هنگام ورود دید، نشان می‌داد ماه در حال پوشاندن خورشید است؛ درخششی از اطراف قرص تاریک ماه به فضا پخش شده بود. سیاراتی از عطارد تا نپتون مانند ردیفی از الماس‌ها در تاریکی فضا می‌درخشیدند و این پایان ماجرا نبود. تا بعدازظهر سه‌شنبه، با پایان عبور و در دسترس بودن داده‌ها، دانشمندان آماده آغاز کار جدی خود شدند.

ثبت خاطرات

ویتز می‌گوید: دوباره در اتاق نشستم؛ این بار برای مشاهده جلسه‌ای میان فضانوردان و دانشمندان. پژوهشگران فقط ۲۰ دقیقه فرصت داشتند تا پیش از کمرنگ شدن خاطرات، سؤالات تکمیلی خود را بپرسند.

سؤالات یکی پس از دیگری مطرح شد. آیا واقعاً درخشش‌های برخوردی دیده بودند یا ممکن است نورها ناشی از پرتوهای کیهانی باشد؟ فضانوردان پاسخ دادند: نه، آن‌ها تفاوت را می‌دانستند. یکی از آن‌ها گفت: من تقریبا هر شب هنگام خواب ده‌ها مورد از این نورهای ناشی از پرتوهای کیهانی می‌بینم. این‌ها کاملا متفاوت بودند.

دانشمندان با توجه به محدودیت زمان، سرعت سؤالات را افزایش دادند. آیا دهانه عظیم «اورینتاله» از زوایای مختلف متفاوت به نظر می‌رسید؟ بله. آیا دهانه کوچک‌تر «اُهم» چنین ویژگی‌ای داشت؟ خیر. آیا وایزمن گرد و غبار شناور در لبه ماه را هنگام طلوع زمین دیده بود؟ خیر، هرچند آرزو داشت چنین چیزی را ببیند. فضانوردان قول دادند درباره این درخشش‌های عجیب بیشتر یادداشت‌برداری کنند.

در پایان، «نیکی فاکس»، رئیس بخش علمی ناسا، به جلوی اتاق آمد و گفت: سعی می‌کنم گریه نکنم... افتخار بزرگی بود که در کنار شما باشم. شما باعث شدید علم ناسا بدرخشد.

با «برت دنوی»، زمین‌شناس سیاره‌ای، صحبت کردم. او درباره این مأموریت گفت: همه چیز فراتر از تصوراتم بوده. هم هیجان‌انگیز است، هم باشکوه و هم به شکلی غیرمنتظره احساسی.

تا پایان روز سه‌شنبه، دانشمندان آرتمیس در حال برنامه‌ریزی برای هدف بعدی بودند: انتشار همه داده‌های مأموریت به‌صورت عمومی ظرف ۶ ماه. اما در این میان، عبارتی هم شکل گرفت که قرار است همراهشان بماند.

این عبارت از یک گفت‌وگوی کوتاه پیش از عبور شکل گرفت. وقتی وایزمن از زیبایی‌های ماه تعریف کرد، از هیوستون پاسخ آمد: دریافت شد، «لذتِ ماه». بله، «لذتِ ماه».

منبع: ایسنا