تندیس الهۀ یونانی بعد از 2200 سال در محوطۀ تئاتر باستانی پیدا شد
یک تندیس بزرگ از الهۀ یونانی «آتنا» در محوطۀ تئاتر غربی شهر باستانی لائودیکیه، واقع در دنیزلی امروزی در غرب ترکیه کشف شده است. این مجسمه از مرمر سفید ساخته شده و حدود دو متر ارتفاع دارد؛ سر مجسمه نیز از ناحیه گردن شکسته و جدا شده است. سبک هنری آن نشان میدهد که به دوره آگوستوسی (اوایل قرن اول میلادی) تعلق دارد و ویژگیهای منحصربهفردی دارد.
فرادید| مجسمۀ کشفشدۀ آتنا بر پایهای گرد ایستاده و لباس بلند «پپلوس» به تن دارد؛ لباسی بدون آستین که روی شانهها بسته میشود. این لباس در ناحیه کمر با کمربندی بسته شده و بخش اضافی پارچه به سمت بالا کشیده شده و حالتی چیندار و پفکرده ایجاد کرده است. او همچنین «کلامیس» یا شنلی به تن دارد که با سنجاقی در گردن بسته شده است. نحوه نمایش چینهای پارچه، با تنوع در پهنا و عمق آنها، نشاندهنده مهارت بالای پیکرتراش است و حضور کلامیس نیز در تصویر آتنا عنصری نسبتاً کمسابقه به شمار میآید.
به گزارش فرادید؛ بر روی سینه او «اِگیس» دیده میشود؛ پوششی زرهمانند که با فلسهای مار پوشیده شده، لبههای آن با مارهای کوچک تزئین شده و در مرکز آن «سر گورگون» یا همان سر بریده مدوسا قرار دارد. این نمونه شباهت زیادی به توصیف ویرژیل در کتاب هشتم «انهاید» دارد که از زرهی هولناک با فلسهای زرین مارها و تصویر گورگون با گردن بریده و چشمان خیره بر سینه الهه سخن میگوید.
علاوه بر سر، بازوی چپ و دست راست مجسمه نیز شکسته و هنوز بخشهای گمشده آن پیدا نشده است. بر اساس نمونههای دیگر از تندیسهای آتنا، احتمالاً او در دست چپ خود نیزهای داشته و دست راستش یا تندیس کوچکی از الهه پیروزی بالدار را نگه میداشته یا بر سپری تکیه داشته است.
شهر هلنیستی لائودیکیه در اواسط قرن سوم پیش از میلاد به دست آنتیوخوس دوم، پادشاه سلوکی، بنیانگذاری شد و نام آن از همسرش لائودیکه گرفته شد. این شهر در سال ۱۳۳ پیش از میلاد، زمانی که آتالوس سوم، پادشاه پرگامون، قلمرو خود را به جمهوری روم واگذار کرد، به بخشی از سرزمینهای روم تبدیل شد. در دوره آغازین امپراتوری، لائودیکیه به شهری مهم در استان آسیای روم بدل شد و بهدلیل قرار گرفتن در یکی از مسیرهای تجاری پررفتوآمد آسیای صغیر رونق گرفت.
محوطه تئاتر باستانی
تئاتر غربی این شهر نخستینبار در اواخر دوره هلنیستی (قرن دوم پیش از میلاد) ساخته شد. صحنه آن ساختاری سهطبقه داشت و در هر طبقه ۱۶ ستون قرار گرفته بود. میان این ستونها، تندیسهایی از خدایان و صحنههایی از حماسههای هومر قرار داده شده بود. در حفاریهای اخیر، بسیاری از بقایای این تندیسها به دست آمدهاند. این تئاتر که از سنگهای پراکنده بازسازی شده، در سال ۲۰۲۳ پس از قرنها دوباره گشایش یافت و نخستین اجرا پس از قرن هفتم میلادی در آن برگزار شد.
کاوش در بخش صحنه تئاتر غربی همچنان ادامه دارد. این تندیس آتنا در حالی کشف شد که بهصورت وارونه در کنار دیوار پشتی صحنه قرار داشت. آتنا به عنوان الهه بافندگی، در جشنهایی که به یکی از صنایع اصلی شهر اختصاص داشت، در این تئاتر مورد ستایش قرار میگرفت.
