عکس| کشف نان ۲,۰۰۰ ساله متعلق به رومیان باستان در یک کمپ نظامی مشهور در سوئیس

باستان‌شناسان به‌تازگی در محوطه باستانی ویندونیسّا در سوئیس کشفی شگفت‌انگیز انجام داده‌اند: نخستین قرص نان رومی که تاکنون در این کشور پیدا شده است. این یافته قابل‌توجه در قدیمی‌ترین اردوگاه نظامی کشف‌شده در این منطقه به‌دست آمده؛ مکانی که به‌دلیل حضور بقایای متعلق به روم باستان، اهمیت ملی دارد.

در جریان یک بررسی معمول پیش از اجرای پروژه ساخت‌وساز مسکونی در وینش، مقامات محلی در اوت ۲۰۲۵ به این اردوگاه متعلق به روم باستان برخوردند. این محل صرفاً یک اردوگاه عادی نیست، بلکه قدیمی‌ترین اردوگاه نظامی در ویندونیسّا به‌شمار می‌رود.

بیش از ۱۰۰ سال است که این خاک مورد کاوش قرار می‌گیرد و همواره آثار ارزشمندی مرتبط با زندگی لژیون ارتش روم باستان از آن به‌دست آمده است. کشف نشانه‌های نخستین اردوگاه نیروها، نقطه عطفی مهم و کم‌سابقه در پژوهش‌های باستان‌شناسی محسوب می‌شود.

نخستین اردوگاه روم باستان در یک محوطه باستانی مشهور

این محوطه دارای همان خندق‌های V شکلی است که باستان‌شناسان حدود ۹۰ سال پیش در پارک کونیگسفلدن کشف کرده بودند. این کشف باعث شد پژوهشگران بررسی‌های بیشتری انجام دهند و ابعاد نخستین اردوگاه رومی را مشخص کنند.

استحکامات در بخش‌های جنوبی و غربی این محوطه حدود ۴۰۰ متر امتداد دارند و قدمت آن‌ها به پیش از اردوگاه لژیونی قرن اول میلادی بازمی‌گردد که ویندونیسّا به‌خاطر آن شناخته می‌شود. این اردوگاه در ابتدا یک پایگاه موقت نظامی بوده که بعدها به یک مقر دائمی تبدیل شده است.

باستان‌شناسان اکنون در تلاش‌اند مشخص کنند این گسترش در دوران امپراتور آگوستوس رخ داده یا در زمان جانشین او، تیبریوس؛ موضوعی که هنوز به‌طور قطعی مشخص نشده است.

در داخل نخستین اردوگاه که به‌دلیل ساخت یک جاده توسط رومیان باستان روی آن، به خوبی حفظ شده، باستان‌شناسان دو مجموعه اتاق مشابه در کنار یک فضای بزرگ‌تر دارای اجاق کشف کردند.

اگرچه در این اتاق‌ها ابزارهایی مانند سرنیزه و قطعات پرتابی یافت شد، اما یک توده سیاه و زغال‌شده توجه تیم را جلب کرد. این شیء در خاک محصور بود و به‌سرعت به آزمایشگاه مرمت اداره باستان‌شناسی کانتون منتقل شد. سپس تیمی تخصصی شروع به پاک‌سازی خاک از روی این توده ظاهراً بی‌اهمیت کرد.

نانی که تاریخ‌ساز شد

همان‌طور که باستان‌شناسان حدس می‌زدند، این کشف معمولی نبود. یک باستان‌گیاه‌شناس از دپارتمان باستان‌شناسی پیشاتاریخی علوم یکپارچه و طبیعی در دانشگاه بازل اعلام کرد این شیء احتمالاً یک قرص نان به ضخامت حدود ۳ سانتی‌متر و قطر ۱۰ سانتی‌متر است. باستان‌شناسان قصد دارند این نان تخت کوچک را برای بررسی ترکیباتش به آزمایشگاهی در وین منتقل کنند.

با الهام از جمله معروفی از رمان ارباب حلقه‌ها اثر جی آر آر تالکین که می‌گوید «حتی کوچک‌ترین فرد هم می‌تواند مسیر آینده را تغییر دهد»، این قرص نان کوچک اهمیت ویندونیسّا را در علم باستان‌شناسی و مطالعات رومی برجسته می‌کند. اشتباه یک نفر به گنجی برای باستان‌شناسان تبدیل شده است.

بر اساس بیانیه منتشرشده، حفاری در خیابان زورخر تا ژوئیه ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت و این محوطه در ۹ مه ۲۰۲۶ برای بازدید عموم گشوده می‌شود تا ویندونیسّا به‌عنوان پلی آموزشی میان حال و گذشته رومی حفظ شود.

موزه ویندونیسّا در پایان اعلام کرد: «منطقه ویندیش همچنان تا امروز نیز کشفیات باستان‌شناسی چشمگیری ارائه می‌دهد. از نمونه‌های اخیر می‌توان به محل دروازه شرقی اردوگاه که در سال ۲۰۱۴ کشف شد و گورستان ناشناخته‌ای در بروگ-رمیگرشتایگ که در سال ۲۰۱۲ شناسایی شد، اشاره کرد.»

منبع: روزیاتو