کشف «سیمکشی طلایی دندان» در گورستان 500 ساله
به تازگی قدیمیترین نمونه از دندانپزشکی ترمیمی در اسکاتلند در بقایای یک کلیسا کشف شده است. این مورد به مردی تعلق دارد که بین سالهای ۱۴۶۰ تا ۱۶۷۰ میلادی زندگی میکرده و روی بقایای دندانهایش پلی از سیم طلا دیده میشود؛ این کشف مربوط به دورانی بسیار پیشتر از شکلگیری دندانپزشکی حرفهای در قرن نوزدهم است و نشان میدهد این کار احتمالاً برای فردی ثروتمند انجام شده است.
فرادید| این سیم طلایی در جریان حفاری سال ۲۰۰۶ در کلیسای «سنت نیکلاس» در شهر آبردین پیدا شد؛ جایی که بقایای حدود ۹۰۰ نفر کشف شده بود. بررسیهای جدید نشان داد فک پایین این فرد هنوز ۹ دندان داشته و با توجه به میزان ساییدگی دندانها، مردی میانسال بوده است. دندانهای این مرد بهشدت پوسیده بودند و در سه دندان، بیش از نیمی از تاج دندان از بین رفته بود.
به گزارش فرادید؛ یک سیم طلای ظریف دور دو دندان جلویی پیچیده شده و جای خالی دندان افتاده را به هم وصل کرده بود. این سیم از طلای ۲۰ عیار ساخته شده و آثار صافشدگی در محل گره نشان میدهد که احتمالاً با ابزارهایی مانند انبر شکل داده شده است. همچنین شیار ایجادشده روی دندانها نشان میدهد این سیم مدت طولانی پیش از مرگ فرد در دهان او قرار داشته است.
به نظر میرسد این سیم یا برای ثابت نگه داشتن دندانهای باقیمانده استفاده شده، یا بهعنوان پایهای برای نصب دندان مصنوعی (احتمالاً از دندان انسان دیگر یا استخوان حیوان) عمل میکرده است.
تلاش برای ترمیم دندانها سابقهای بسیار قدیمی دارد و حتی به دوران نوسنگی میرسد. نمونههایی از پر کردن دندان و سوراخکاری آن تا حدود ۶۵۰۰ سال پیش دیده شده است. هرچند سیمهای طلا در مصر باستان هم پیدا شدهاند، اما اغلب پس از مرگ و در فرآیند مومیاییسازی استفاده میشدند. قدیمیترین نمونه واقعی از پل دندانی برای بازگرداندن کارکرد، به مصر دوره بطلمیوسی برمیگردد.
در قرون وسطی برخی متون پزشکی به استفاده از سیم طلا یا نقره برای ثابت کردن دندان اشاره کردهاند، اما دانش دندانپزشکی در آن دوران بسیار محدود بود. به همین دلیل، نمونههای چنین درمانهایی پیش از قرن هفدهم بسیار نادر هستند.
پژوهشگران احتمال میدهند این سیم را یک زرگر ساخته و شاید خودش نیز آن را نصب کرده باشد، چون اجرای چنین گره ظریفی مهارت بالایی میطلبد. در آن زمان در آبردین دستکم ۲۲ زرگر فعال بودند که میتوانستند چنین کاری انجام دهند.
از میان حدود ۱۰۰ اسکلت مربوط به همان دوره که در این کلیسا پیدا شد، تنها همین فرد نشانه واضحی از درمان دندانی داشت. این موضوع نشان میدهد چنین خدماتی برای بیشتر مردم در دسترس نبوده و هزینه بالای طلا مانع اصلی بوده است. محل دفن این فرد در داخل کلیسا نیز نشان میدهد که او احتمالاً از طبقه مرفه جامعه بوده است.
در آن دوران، ظاهر افراد اهمیت اجتماعی زیادی داشت و نشانهای از شخصیت و جایگاه آنها به شمار میرفت. بنابراین، این درمان احتمالاً فقط برای بهبود عملکرد دهان انجام نشده، بلکه جنبه زیبایی و اجتماعی هم داشته است.
