بهترین خانههای «گِلی» هندوستان که برای زندگی مدرن ساخته شدهاند
از اقامتگاهی دستساز در ریشیکش گرفته تا خانهای زیرزمینی در شولگیری؛ این پنج خانه گِلی در هندوستان نشان میدهند چگونه معماری سنتی میتواند با طراحی مدرن و زندگی امروزی پیوند بخورد.
فرادید| از زمانی که انسان روی زمین زندگی کرده، یافتن یا ساختن سرپناه یک نیاز طبیعی بوده است. اما با گذشت زمان و تبدیل راحتی و آسایش به اولویت اصلی، ارتباط طبیعی خانهها با محیطزیست کمرنگ شد. اکنون، با شدت گرفتن بحران اقلیمی، معماران بیش از گذشته به سراغ روشهای پایدار و سازگار با اقلیم رفتهاند تا ردپای کربنی ساختمانها را کاهش دهند.
به گزارش فرادید؛ این خانههای گِلی نشان میدهند بازگشت به شیوههای سنتی ساختوساز لزوماً به معنای کنار گذاشتن طراحی مدرن و کارایی نیست؛ بلکه میتوان معماری زیبا، کاربردی و در عین حال دوستدار محیطزیست خلق کرد.
خانهای غارمانند در کویمباتور
در دامنههای اوتی و در منطقه متوپالایام، معمار «پچیموتو کندی» و تیمش در Earthscape Studio خانهای ساختهاند که آن را «پناهگاهی پایدار و مجسمهوار» توصیف میکنند. این سازه ۱۳۵ متری برای یک سرمایهگذار حوزه املاک طراحی شده و نمونهای برای مجموعهای از خانههای مزرعهای آینده محسوب میشود.
این خانه که «Into the Wild» نام گرفته، از آثار مهندس و معمار مشهور آمریکای جنوبی، الادیو دیسته، الهام گرفته است؛ کسی که به «استاد آجر» شهرت داشت و بدون استفاده از تیرهای مستقیم و دیوارهای صاف، سازههای خلاقانه میساخت.
در این پروژه حجم زیادی از مصالح دوباره استفاده یا بازیافت شدند. با وجود آبوهوای بسیار مرطوب منطقه، فضای داخلی خانه همیشه ۵ تا ۶ درجه خنکتر از محیط بیرون باقی میماند. کندی میگوید استفاده از لایههای گِل و گچ آهکی باعث ایجاد این سرمای طبیعی شده است. همچنین حذف تیرها و ستونها میزان انتشار کربن پروژه را کاهش داده است.
خانهای الهامگرفته از جنگلهای کانها در رایپور
زوجی که خواهان خانهای نزدیک به طبیعت بودند، از معمار «ریشاب جین» خواستند فضایی شبیه خانههای گِلی منطقه کانها برایشان طراحی کند؛ خانهای که هم حس زندگی سنتی را داشته باشد و هم امکانات مدرن، نور فراوان و فضاهای باز برای دورهمی.
در این خانه، گِل و چوب کاملاً نمایان باقی ماندهاند تا ساختمان با طبیعت اطراف هماهنگ شود. جین میگوید هدف آنها ساخت خانهای بود که کمترین آسیب را به محیطزیست بزند و در عین حال از نظر زیباییشناسی جذاب باشد.
برای ساخت دیوارها از ترکیبی از گِل، شن، پوست برنج و کود گاوی استفاده شد و سقفهای مشبک با بامبوی محلی ساخته شدند. او میگوید کار با گِل تجربهای لذتبخش بود، زیرا گروه ساختوساز مستقیماً در ترکیب مصالح شرکت داشتند و چیزهای زیادی از مردم محلی یاد گرفتند.
اقامتگاهی مدرن در دل لاداخ باستانی
در کنار رود سند و میان دشتهای سرسبز لاداخ، معماران «فایزا خان» و «سوریل پاتل» خانهای مدرن طراحی کردند که ریشه عمیقی در معماری سنتی منطقه دارد.
آنها از مصالحی مانند چوب، گِل، آهک و گرانیت محلی استفاده کردند تا خانهای بسازند که با شرایط سخت آبوهوایی لاداخ سازگار باشد. دیوارهای ضخیم گِلی، فونداسیون سنگی خشک و سیستم گرمایش خورشیدی غیرفعال باعث شده ساختمان در برابر سرمای شدید مقاوم باشد.
یکی از جزئیات جالب این خانه، نمای بیرونی آن است که با تکنیک سنتی «شاش کالاک» اجرا شده؛ روشی که در آن بهجای ماله، با انگشت روی گِل بافت ایجاد میکنند. مخلوطی از گِل و کاه گندم نیز برای ساخت ملات استفاده شده است.
پناهگاهی استتارشده در شولگیری
خانه «چوزی» که توسط معمار معروف «وینو دنیل» طراحی شده، نمونهای از معماری استتاری است؛ یعنی ساختمانی که در طبیعت پنهان میشود و با توپوگرافی زمین ترکیب میگردد.
این خانه در منطقهای ساخته شده که بسیاری آن را برای ساختوساز نامناسب میدانستند، اما دنیل آن را فرصتی برای آزمایش ایدههای معماری پایدار دید. او که تحت تأثیر معمار مشهور لوری بیکر و اندیشههای گاندی است، باور دارد خانه باید با مصالح موجود در اطراف خود ساخته شود.
جالب اینکه بخشهای مارپیچی این خانه از تیرهای کامپوزیتی ساخته شدهاند که در آنها از بطریهای پلاستیکی بازیافتی استفاده شده است.
دنیل معتقد است معماری مدرن، گِل را به حاشیه رانده و آن را مادهای «ارزان و فقیرانه» معرفی کرده، در حالی که نسلهای قدیمی هند در خانههای گِلی بزرگ شدهاند و دوام و استحکام آن را بهخوبی میشناسند.
اقامتگاهی افسانهای در ریشیکش
خواهر و برادری به نام «آنش» و «راگاو کومار» رؤیای زندگی در کوهستان را با ساخت اقامتگاهی کوچک در ریشیکش به واقعیت تبدیل کردند. راگاو معمار است و آنش هنرمند؛ آنها تصمیم گرفتند تواناییهایشان را ترکیب کنند و خانهای متفاوت در یک روستای دورافتاده بسازند.
این پروژه با کمک داوطلبانی از سراسر جهان شکل گرفت. بیش از ۹۰ نفر از ۱۸ کشور مختلف طی ۵۴۷ روز در ساخت خانه مشارکت داشتند.
خانه ۵۵ متری از گِلی ساخته شده که تنها ۱۵۰ متر دورتر از محل پروژه استخراج شده بود. نمای ساختمان نیز با آثار حجمی و دستساز تزئین شده است.
راگاو میگوید برخلاف تصور رایج، گِل مادهای بسیار امن برای ساخت خانه است. آنها هر روز هنگام مخلوط کردن گِل، کاه و آب با موسیقی از فرهنگهای مختلف میرقصیدند و این روند بخشی از روح خانه شد.
او میگوید: «میگویند فرم از عملکرد پیروی میکند، اما در مورد خانه ما، فرم از جامعهای که آن را ساخت پیروی میکند».
